PL EN


2006 | 18 | 295-310
Article title

Pomarańcze i rewolucja, czyli zmiany w kategoryzacji barw podstawowych

Content
Title variants
EN
ORANGES AND REVOLUTION: CHANGES IN THE CATEGORIZATION OF BASIC COLOURS
Languages of publication
EN
Abstracts
EN
The aim of the article is to analyze the conceptualization of the colour orange in Ukrainian by establishing the prototypical referent of 'pomaranchevyi' (orange) and the process of the emergence of the word's symbolic meaning. The direct inspiration for the study was the political upheaval in Ukraine in November-December 2004, called 'the orange revolution'. The analysis is based on the data from dictionaries, the Internet and an associative experiment conducted with the participants of the demonstrations in Lviv (Lvov), Kyiv (Kiev) and Kharkiv (Kharkov). If until the end of 2004 the centre of the category of 'orange' terms in Ukrainian included the words 'zhovtogaryachyi' and 'oranzhevyi', at the beginning of 2005 the terms were relegated to the category's peripheries and gave way to a new nomination: the adjective 'pomaranchevyi', used attributively (e.g. 'orange demonstrations') and as the subject (e.g. 'the orange (i.e. the orange people) celebrate'). The results of the associative experiment show that the prototypical referent for the category is the orange (the fruit). At the same time, as a result of the political changes a new nominal unit, 'pomarancheva revolutsiya' (orange revolution), came into being, the symbolic meaning of 'pomaranchevyi' acquiring ambivalent valuation: positive for the participants of the demonstrations and negative for the opponents of the changes, especially from Kharkiv. These phenomena corroborate Anna Wierzbicka's claim that the meanings of colour terms, the latter being cultural artifacts, may easily undergo changes, in this case as a result of a political involvement of a colour.
PL
Autorka postawiła sobie za cel analizę konceptualizacji barwy pomarańczowej w języku ukraińskim poprzez ustalenie prototypowej referencji koloru pomarančevyj oraz procesów kształtowania się symbolicznego znaczenia wyrazu. Bezpośrednim impulsem do podjęcia tego tematu były wydarzenia polityczne na Ukrainie, określane mianem pomarańczowej rewolucji (listopad – grudzień 2004 r.). Podstawę materiałową badań stanowią dane ze słowników, z Internetu oraz dane uzyskane w drodze eksperymentu skojarzeniowego, przeprowadzonego z uczestnikami wieców we Lwowie, Kijowie i Charkowie. O ile do końca 2004 roku centrum kategorii nazw barw koloru pomarańczowego tworzyły w języku ukraińskim nazwy žovtogarjačyj i oranževyj, to już z początkiem 2005 roku nazwy te trafiły na peryferie, ustępując miejsca nowej podstawowej nominacji – przymiotnikowi pomarančevyj, używanego w funkcjach określenia (np. Pomarańczowe wiece) oraz samodzielnego podmiotu (np. Pomarańczowi świętują). Wyniki eksperymentu skojarzeniowego wskazują na owoc pomarańczy jako prototypowy referent. Zarazem w wyniku dokonujących się przemian politycznych powstała nowa jednostka nominalna – pomarančeva revolucija, zaś znaczenie symboliczne zyskało waloryzację ambiwalentną, dla uczestników wieców – pozytywną, dla przeciwników przemian, zwłaszcza z Charkowa – negatywną. Potwierdza to tezę A. Wierzbickiej, że znaczenia nazw barw, które są artefaktami kulturowymi, mogą łatwo ulegać zmianom, które w tym przypadku polegają na symbolicznym „zaangażowaniu” barwy w sferze politycznej.
Year
Volume
18
Pages
295-310
Physical description
Document type
ARTICLE
Contributors
  • S. Martinek, (Lviv, Ukraine), no postal address given, contact the journal editor
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
CEJSH db identifier
07PLAAAA02505204
YADDA identifier
bwmeta1.element.38f899ee-f11a-3035-b544-8e4477693bd5
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.