PL EN


2006 | 18 | 29-46
Article title

Ètnolingvističeskie issledovanija v ural’skom universitete

Content
Title variants
EN
ETHNOLINGUISTIC STUDIES AT URAL UNIVERSITY
Languages of publication
RU
Abstracts
PL
Artykuł ma charakter przeglądowy, autorka omawia prace etnolingwistyczne powstające w kręgu „szkoły uralskiej”. Językoznawcy z Uniwersytetu w Jekatierynburgu prowadzą od 45 lat badania onomastyczne i dialektologiczne na terenie rosyjskiej Północy, a od 15 lat rozszerzyli je na folklor i całą kulturę ludową. Objęto badaniami też autochtoniczną ludność niesłowiańską. Prace te mieszczą się w nurcie etnolingwistyki słowiańskiej, bliskie są zwłaszcza etnolingwistycznej szkole moskiewskiej ze względu na nastawienie wyraźnie historyczne. Wyróżnia je natomiast specyficzny materiał uralski oraz szczególna waga przypisywana badaniom onomastycznym, które zainicjował profesor Aleksandr Matwiejew, a kontynuują jego uczniowie. Badania zmierzają do rekonstrukcji ludowego obrazu świata, systemu orientacji w przestrzeni i koncepcji przestrzeni sakralnej oraz do etnokulturowej interpretacji toponimów. Szczególną uwagę badacze z Jekatierynburga przywiązują do rekonstrukcji obrazu człowieka na podstawie danych gwarowych. Efektem prac jest cały szereg publikacji na temat stereotypów narodowych oraz cech charakterologicznych, takich jak mądrość i głupota, lenistwo i pracowitość, skąpstwo i szczodrość, a także moralności człowieka (przyzwoitość, stosunek do pracy, stosunek do własności). Metodologię na użytek tego typu analiz konceptualnych opracowała Jelena Bieriezowicz. Analizy korzystają z teorii pól semantycznych i są prowadzone na poziomie stricte semantycznym, motywacyjnym oraz na poziomie symboliki kulturowej. Dotyczą nazw owadów, różnych rodzajów produktów spożywczych i podstawowych jakości smakowych (kwaśny, słony, postny itd.) oraz jednostek leksykalnych zawierających semantykę ‘palenia się’ i ‘znikania’. W Jekatierynburgu wydawany jest Etnoideograficzny słownik dialektów Uralu Środkowego, który jest pierwszą próbą odtworzenia językowego obrazu świata rosyjskiej kultury tradycyjnej w jej regionalnym wariancie.
EN
The article offers an overview of ethnolinguistic studies conducted in the 'Uralic' school. The linguists from Ekaterinburg have been active in onomastic and dialectological research in the Russian North for forty five years, and fifteen years ago they broadened their scope onto folklore and folk culture, including the autochthon non-Slavic population. Their works belong to Slavic ethnolinguistics: they are especially close to the Russian ethnolinguistic school due to their historical profile. However, they are distinguished by their focus on Uralic data and the attention paid to onomastic research, initiated by Prof. Matveev and continued by his students. The research aims to reconstruct the linguistic worldview, the system of spatial orientation and the conception of sacral space, as well as to arrive at an ethnocultural interpretation of toponyms. Special attention is paid to the reconstruction of the image of a human being on the basis of data from peasant dialects. A number of works have been published so far in this domain: on national stereotypes, traits of character, such as wisdom and stupidity, laziness and diligence, meanness and generosity, as well as on people's morality (decency, attitude to work or property). The methodology of this conceptual research has been developed by Elena L. Berezovich. The analyses make use of the theory of semantic fields and are conducted strictly at the level of semantics, motivation and cultural symbolism. They concern the names of insects, victuals and basic qualities of taste (sour, salty, dry etc.), as well as lexical items which include the semantics of 'burning' and 'disappearance'. 'An Ethnoideographic Dictionary of the Central Ural Dialects', the first attempt to reconstruct the linguistic worldview of traditional Russian culture in its regional variant, is also published in Ekaterinburg.
Year
Volume
18
Pages
29-46
Physical description
Document type
ARTICLE
Contributors
  • L. Feoktistova, Ural'skii Gosudarstvennyi Universitet, Kafedra Russkogo Yazyka i obshchego Yazykoznaniya, pr. Lenina 51, 620083 Ekaterinburg, Russia
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
CEJSH db identifier
07PLAAAA02505184
YADDA identifier
bwmeta1.element.51589ecb-87a3-30b5-b70e-f31b461dc37d
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.