PL EN


2018 | 377 | 31-41
Article title

Zachowanie pracowników w warunkach zagrożenia stereotypami. Perspektywa zarządzania różnorodnością

Authors
Content
Title variants
EN
Behavior of employees in conditions threat of stereotypes – a perspective of diversity management
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Zarządzanie różnorodnością początkowo opierało się na przekonaniu, że ludzie jako potencjalni pracownicy w istotny sposób nie różnią się od siebie. Z tego powodu uważano, że należy tworzyć warunki do asymilacji różnorodnych pracowników, tłumić stereotypy oraz promować równe szanse dla wszystkich [Thomas, 2006, s. 103]. Następnie zaczęto uświadamiać sobie istniejące różnice kulturowe między ludźmi, doceniać ukryte w nich wartości oraz uczyć się, jak z tych różnic korzystać, by przedsiębiorstwo efektywnie się rozwijało [Thomas, 2006, s. 154-156]. Podejście to zapoczątkowało stawianie wszystkim pracownikom, bez względu na ich płeć czy pochodzenie etniczne, równie wysokich wymagań [Lisowska, 2007, s. 5]. Pomimo coraz większej otwartości na różnorodność w dalszym ciągu wiele osób postrzega się jako ofiary dyskryminacji, których stereotypowo pozbawia się perspektyw w walce o lepsze stanowisko czy wyższe wynagrodzenie [Borowska, 2013, s. 153]. Wprawdzie dyskryminacja czy stereotypy są w obecnych czasach przedmiotem szerokiej dyskusji w rozważaniach naukowych, jednak dotyczą one najczęściej opisu stereotypowych przekonań lub analiz powiązań strukturalnych między poszczególnymi treściowymi wymiarami stereotypów [Bedyńska, 2002, s. 101-114]. Niewielu naukowców zwraca uwagę na konieczność analizy zachowań jednostki w warunkach zagrożenia stereotypami. W artykule podjęto próbę ustosunkowania się do powstałej luki badawczej. Omówiono wyniki kilku badań empirycznych dotyczących stereotypów, rozważano konsekwencje zagrożenia stereotypem w miejscu pracy oraz ukazano niską efektywność wykonania zadań pojawiającą się w sytuacji zagrożenia stereotypem, polegającą na zaburzeniach generatywnych aspektów funkcjonowania poznawczego.
EN
Nowadays discrimination and stereotypes are widely discussed in academic considerations, however most often they concern description of stereotypic beliefs or analyses of structural connections between respective contentual dimensions of stereotypes. Few scientists notice the need for analysis of behaviour of individual under a threat of stereotypes. In this article an attempt was undertaken to take a stance on arisen gap in research. Results of several empiric research considering stereotypes were discussed, consequences of a threat of stereotype at the worksite were taken under consideration, also low effectiveness of performance under a threat of stereotypes was shown, depending on disturbances of generative aspects of cognitive functioning.
Year
Volume
377
Pages
31-41
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. Wydział Zarządzania. Katedra Zarządzania Zasobami Ludzkimi
References
  • Allport G.W. (1954), The Nature of Prejudice, Addison Wesley, Reading, MA.
  • Amodio D., Devine P. (2006), Stereotyping and Evaluation in Implicit Race Bias: Evidence for Independent Constructs and Unique Effects on Behavior, “Journal of Personality and Social Psychology”, Vol. 91, s. 652-661.
  • Bedyńska S. (2002), Psychologiczne konsekwencje stereotypizowania, „Psychologia Jakości Życia”, nr 1/2, s. 101-114.
  • Bedyńska S., Dreszer J. (2006), Wyśmiej stereotyp! Czynniki redukujące zagrożenie stereotypem, „Psychologia Społeczna”, nr 2, s. 88-95.
  • Bilewicz M. (2006), Kiedy kontakt osłabia uprzedzenia? Kategoryzacje społeczne i temporalne jako warunki skuteczności kontaktu międzygrupowego, „Psychologia Społeczna”, t. 1(02), s. 63-74.
  • Borowska A. (2013), Determinanty i bariery przedsiębiorczości kobiet w Polsce, „Economics and Management”, nr 3, s. 152-162.
  • Burns D.D. (2005), Radość życia: terapia zaburzeń nastroju, Zysk i S-ka, Poznań.
  • Cassirer E. (1971), Esej o człowieku, Czytelnik, Warszawa.
  • Cook S.W. (1978), Interpersonal and Attitudinal Outcomes in Cooperating Interracial Groups, “Journal of Research and Development in Education”, Vol. 12, s. 97-113.
  • Cuddy A., Fiske S. (2002), Doddering But Dear: Process, Content, and Function in Stereotyping of Older Persons [w:] T. Nelson (ed.), Stereotyping and Prejudice against Older Persons, MIT Press, Cambridge, s. 7-8.
  • Dovidio J.F., Gaertner S.L. (2010), Intergroup Bias [w:] S.T. Fiske, D.T. Gilbert, G. Lindzey (eds.), Handbook of Social Psychology, Vol. 2, Hooboken, Wiley, NJ.
  • Denmark F.L. (2010), Prejudice and Discrimination [w:] W. Irving, B. Craigheaid (eds.), The Corsini, Encyclopedia of Psychology, Hoboken.
  • Deutsch M., Collins, M.E. (1951), Interracial Housing, University of Minnesota Press, Minneapolis.
  • Fiske S.T., Cuddy A.J.C., Glick P., Xu J. (2002), A Model of (Often Mixed) Stereotype Content: Competence and Warmth Respectively Follow from Perceived Status and Competition, “Journal of Personality and Social Psychology”, Vol. 82, s. 878-902.
  • Forbes C., Schmader T. (2010), Retraining Attitudes and Stereotypes to Affect Motivation and Cognitive Capacity under Stereotype Threat, “Journal of Personality and Social Psychology”, Vol. 99, s. 740-754.
  • Grim P., Selinger E., Braynen W., Rosenberger R., Au R., Louie N., Connolly J. (2005), Modeling Prejudice Reduction: Spatialized Game Theory and the Contact Hypothesis, “Public Affairs Quarterly”, Vol. 19, s. 95-125.
  • Gruszczyńska-Malec G., Rutkowska M. (2015), Stereotypy w motywacji do pracy, „Organizacja i Kierowanie”, nr 66, s. 49.
  • Hewstone M. (1999), Kontakt i kategoryzacja: zmiana stosunków międzygrupowych w ujęciu psychologii społecznej [w:] C. Macrae, Ch. Stangor, M. Hewstone (red.), Stereotypy i uprzedzenia, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, s. 263-295.
  • Jamka B. (2011), Czynnik ludzki we współczesnym przedsiębiorstwie: zasób czy kapitał? Od zarządzania kompetencjami do zarządzania różnorodnością, Wolters Kluwer,Warszawa.
  • Kanfer R. (2009), Work Motivation: Identifying Use-inspired Research Directions, “Industrial and Organizational Psychology”, Vol. 2, No. 1, s. 77-93.
  • Kirton G., Greene A.M. (2010), The Dynamics of Managing Diversity. A Critical Approach, Elsevier Butterworth-Heinemann.
  • Kleg M. (1993), Hate Prejudice and Racism, State University of New York, Albany.
  • Leahy R.L. (2008), Techniki terapii poznawczej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
  • Levy B.R., Leifheit-Limson E. (2009), The Stereotype-matching Effect: Greater Influence on Functioning when Age Stereotypes Correspond to Outcomes, “Psychology and Aging”, Vol. 24, s. 230-233.
  • Lippmann W. (1992), Public Opinion, Harcourt, Brace and Company, New York.
  • Lisowska E. (2007), Gender Indeks: monitorowanie równości kobiet i mężczyzn w miejscu pracy, UNDP Poland.
  • McGarty C., Yzerbyt V., Spears R. (2002), Social, Cultural and Cognitive Factors in Stereotype Formation. Stereotypes as Explanations: The Formation of Meaningful Beliefs about Social Groups, Cambridge.
  • Misztal J., Róg J., Boruta-Gojny B. (2006), Uwarunkowania organizacyjne i psychologiczne intermentoringu dla utrzymania osób 50+ na rynku pracy: raport z badań, Centrum Zarządzania Projektem, Żorska Izba Gospodarcza.
  • Nosek B., Banaji M., Greenwald A. (2002), Math = Male, Me = Female, Therefore Math Not = Me, “Journal of Personality and Social Psychology”, Vol. 83, s. 44-59.
  • Pawlak J. (2017), Psychospołeczne czynniki determinujące kreowanie kapitału ludzkiego poprzez zarządzanie różnorodnością, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, nr 51, s. 62-72.
  • Pettigrew T.F., Tropp L.R. (2000), Does Intergroup Contact Reduce Prejudice? Recent Meta-analytic Findings [w:] S. Oskamp (ed.), Reducing Prejudice and Discrimination: The Claremont Sympodium, Erlbaum, Mahwah, NJ, s. 93-114.
  • Rędzio A.M., Kofta M. (2017), Mechanizmy leżące u podstaw efektów zagrożenia stereotypem: przegląd teorii, „Psychologia Społeczna”, t. 12, nr 4, s. 366-378.
  • Schmader T. (2010), Stereotype Threat Deconstructed, “Current Directions in Psychological Science”, Vol. 19, s. 14-18.
  • Schmader T., Johns M., Forbes C. (2008), An Integrated Process Model of Stereotype Threat Effects on Performance, “Psychological Review”, Vol. 115, s. 336-356.
  • Shih M.J., Pittinsky T.L., Ho G.C. (2011), Stereotype Boost: Positive Outcomes from the Activation of Positive Stereotypes [w:] M. Inzlicht, T. Schmader (eds.), Stereotype Threat, Theory, Process and Application, Oxford University Press, New York, s. 5-6, 141-143.
  • Sokołowska K., Sylburski M. (2016), Przekonania, stereotypy, nawyki, Difin, Warszawa.
  • Thomas R.R. (2006), Building on the Promise of the Diversity. How We Can Move to the Next Level in Our Workplace, Our Communities, and Our Society, American Management Association, New York.
  • Thomas D.A., Ely R.J. (2006), Różnice mają znaczenie, nowy paradygmat zarządzania różnorodnością [w:] Kobiety i biznes, Helion, Gliwice.
  • Tokarz B. (2003), Twórca – stereotyp – profilowanie, czyli literacka rzeczywistość alternatywna, „Przestrzenie Teorii”, nr 2, s. 21-34.
  • Wajda A. (2003), Praca jako wartość w przekroju historycznym [w:] Walczak-Duraj D. (red.), Czy zmierzch pracy? Novum, Płock-Warszawa.
  • Warr P. (2003), Wykonanie pracy a starzenie się siły roboczej [w:] N. Chmiel (red.), Psychologia pracy i organizacji, GWP, Gdańsk.
  • Weigl B. (2007), Stereotypy i uprzedzenia [w:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, GWP, Gdańsk, za: T. Ciećwierz, Wpływ stereotypów na życie społeczne człowieka, http://www.psychologiaspoleczna.pl/artykuly/968-wplyw-stereotypow.html (dostęp: 14.03.2018).
  • [www 1] http://równośćwbiznesie.info/zagrozenie-stereotypem (dostęp: 14.03.2018).
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
2083-8611
YADDA identifier
bwmeta1.element.cejsh-46958f46-6324-43cd-98a7-f8694e8ac672
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.