PL EN


2012 | 56 | 2 | 151-175
Article title

W pogoni za bykiem. Fenomen corrida de toros

Content
Title variants
EN
RUNNING THE BULLS: THE CORRIDA DE TOROS PHENOMENON
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The corrida de toros, or bullfighting in the plaza de toros, belongs in Spain to the tauromachia tradition (from Greek tauros — bull, and mache — battle). According to the fairly numerous groups of opponents of the corrida, this tradition should be de-legalised instantly and unconditionally, but there are still enthusiasts who view the historical, tauromachic elements of Spanish culture, particularly the corrida, as a cultural good, an artistic preformance conveying special content. In the case of the corrida all the elements defining a performance can be detected: a specific place, a set time frame, a beginning and an end, an ordered course of action, a group of performers (the team of toreadors and the bull) and a public (the aficionados). If we ignore the most controversial moment of the play — the real death of the bull — in essence such elements as the stage sets, the actors, the costumes, the props, the gestures, the steps, the bows, the applause and the spectators bring the corrida de toros spectacle within the sphere of art.
Contributors
References
  • Barba Eugenio, Nicola Savarese, 2005, Sekretna sztuka aktora. Słownik antropologii teatru, tłum. różni, Ośrodek Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego i Poszukiwań Teatralno-Kulturowych, Wrocław.
  • Barceló Jose,1991, Czarna magia w XX wieku, tłum. Zofia Siewak-Sojka, 4&F, Warszawa.
  • Benlloch José Luis, 2012, Grande Padilla, el Ciclón fue ciclón, „Aplausos”, 5 marca.
  • Bruner Edward, 2011, Przeżycie i jego ekspresje, w: Victor Turner, Edward Bruner (red.), Antropologia doświadczenia, tłum. Ewa Klekot, Agnieszka Szurek, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
  • Castillo Michel del, 1989, Hiszpańskie czary, Danuta Knysz-Rudzka, KiW, Warszawa.
  • Cirlot Juan Eduardo, 2000, Słownik symboli, tłum. Ireneusz Kania, Znak, Kraków.
  • Correra Calderón Evaristo, 1950, Costumbristas españoles, t. 1, Aguilar S. A. de Ediciones, Madrid. Dąbrówka Andrzej, 2001, Teatr i sacrum w średniowieczu: religia — cywilizacja — estetyka, Funna, Wrocław.
  • Duvignaud Jean, 2005, Postaciowanie, tłum. Magda Rodak, w: Leszek Kolankiewicz (red.), Antropologia widowisk. Zagadnienia i wybór testów, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  • Fuentes Carlos, 1994, Pogrzebane zwierciadło, tłum. Ewa Klekot, Wydawnictwo Opus, Łódź.
  • García Josep „Guchi”, 2003, Clarín a media tarde. Poemas taurinos, Instituto Alicantino de Cultura Juan Gil-Albert, Alicante.
  • Gautier Teofil, 1979, Podróż do Hiszpanii, tłum. Joanna Guze, PIW, Warszawa.
  • Gerould Daniel, 1996, Historia gilotyny. Legenda i morał, tłum. Anna Kruczkowska, Marabut, Gdańsk.
  • Goffman Erving,1981, Człowiek w teatrze życia codziennego, tłum. Helena Datner-Śpiewak, Paweł Śpiewak, PIW, Warszawa.
  • Goffman Erving, 2010, Analiza ramowa. Esej z organizacji doświadczenia, tłum. Stnisław Burdziej, Nomos, Kraków.
  • Kapferer Bruce, 2011, Performans a strukturalizacja znaczenia i doświadczenia, w: Victor Turner, Edward
  • Bruner (red.), Antropologia doświadczenia, tłum. Ewa Klekot, Agnieszka Szurek, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
  • Kaplan Donald, 1969, On Stage Fright, „The Drama Review”, t. 14, nr 1.
  • Kellaway Jean, 2000, Historia tortur i egzekucji, tłum. Ewa Ressel, Elipsa, Poznań.
  • Konecki Krzysztof, 2005, Ludzie i ich zwierzęta. Interakcjonistyczno-symboliczna analiza społecznego świata właścicieli zwierząt domowych, Scholar, Warszawa.
  • Leiris Michel, 1999, Lustro tauromachii, tłum. Maryna Ochab, słowo/obraz teryoria, Gdańsk.
  • Leiris Michel, 2007, Teatr odgrywany i teatr przeżywany w kulcie zâr, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, nr 3–4.
  • Leiris Michel, 2007, Rafaelillo, 9 października, Nimes, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, nr 3–4. López Martínez Antonio, 2002, Ganaderias de lidia y los ganaderos. Historia y economia de los toros de lidia en España, Universidad de Sevilla, Sevilla.
  • MacAloon John J. (red.), 2009, Rytuał, dramat, święto, spektakl. Wstęp do teorii widowiska kulturowego, tłum. Katarzyna Przyłuska-Urbanowicz, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  • Meyerhold Vsevold, 1969, Biomechanics, w: Edward Braun, Meyerhold On Theatre, Methuen, London.
  • Modrzewska-Pianetti Iwona, 2002, Zarys archeologii Hiszpanii rzymskiej, Instytut Archeologii Uni- wersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  • Monterrey Antonio de, 1992, 1978–1992. Quince anos de toros en Bilbao, w: Gora aste Nagusia!, Ayuntamiento de Bilbao, Bilbao.
  • Myerhoff Barbara G., 2009, Śmierć we właściwym czasie: konstrukcja „ja” i konstrukcja kultury w dra- macie rytualnym, w: John J. MacAloon (red.), Rytuał, dramat, święto, spektakl. Wstęp do teorii widowiska kulturowego, tłum. Katarzyna Przyłuska-Urbanowicz, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  • Obercowa Maria, 1975, Corrida, Nasza Księgarnia, Warszawa.
  • Olko Justyna (red.), 2008, Obrzęd, teatr, ceremoniał w dawnych kulturach, Wydawnictwo DiG, Warszawa.
  • Osiński Zbigniew, 1972, Teatr Dionizosa. Romantyzm w polskim teatrze współczesnym, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
  • Ouaknine Serge, 2011, Książę Niezłomny. Studium i rekonstrukcja spektaklu Jerzego Grotowskiego i Teatru
  • Laboratorium, tłum. Juliusz Tyszka, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław. PosadaJuan,2000,LafiestadelsigloXXI. Dedóndevenimos? Adóndevamos?,EditorialEspasa,Madrid. Real Decreto 154/1996, de 2 de febrero, por el que se modifica y da nueva redacción al Reglamento de Espectáculos Taurinos.
  • Rodríguez Núñez Manuel, Kowalski Krzysztof, 1992, Corrida, LSW, Warszawa.
  • Roux Jean-Paul, 1994, Krew. Mity, symbole, rzeczywistość, tłum. Marzena Perek, Znak, Kraków. Sánchez León Miguel, 2007, El sufrimiento como arte, w: La cuestión de los toros, Altarriba, Barcelona.
  • Schechner Richard, 2006, Performatyka. Wstęp, tłum. Tomasz Kubikowski, Ośrodek Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego i Poszukiwań Teatralno-Kulturowych, Wrocław.
  • Schechner Richard, 2011, Wymiary performansu, w: Victor Turner, Edward Bruner (red.), Antropolo- gia doświadczenia, tłum. Ewa Klekot, Agnieszka Szurek, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
  • Schechner Richard, 2005, Zabawa, tłum. Tomasz Kubikowski, w: Leszek Kolankiewicz (red.), Antropologia widowisk. Zagadnienia i wybór tekstów, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  • Stomma Ludwik, 2007, Antropologia i corrida, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, nr 3–4. Straszewicz Ludwik, 1982, Hiszpania, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
  • Strzelecki Ryszard (red.), 2010, Między teatrem a światem. W kręgu problemów dramatu, sztuki scenicznej i teatralizacji kultury, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz.
  • Tripplin Teodor, 1996, W ogrodach hesperyjskich, krwią szlachetną zbroczonych..., w: Piotr Sawicki (oprac.), Hiszpania malowniczo-historyczna. Zapirenejskie wędrówki Polaków w latach 1838–1930, Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
  • Turner Victor, 2005, Teatr w codzienności, codzienność w teatrze, tłum. Piotr Skurowski, w: Leszek Kolankiewicz (red.), Antropologia widowisk. Zagadnienia i wybór tekstów, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  • Zaldívar Ortega Juan José, 2009, Víctimas del toreo. Banderilleros, El Puerto de Santa Maria (http://www.fiestabrava.es/pdfs/BVT-1.pdf)
  • Zayas Rodrigo de, 2010, La Tauromaquia y el afán totalitario de su prohibición, Editorial Almuzara, Kordoba.
  • Zieliński Józef, 1996, Dziennik hiszpański, w: Piotr Sawicki (oprac.), Hiszpania malowniczo-historyczna. Zapirenejskie wędrówki Polaków w latach 1838–1930, Wydawnictwa Uniwersytetu Wro- cławskiego, Wrocław.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.cejsh-4f8d50fe-5c03-4d3e-b7e0-9316ebfc29f3
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.