PL
Artykuł poświęcony jest z kondycji edukacji muzealnej we współczesnych muzeach, a także perspektywom jakie oferuje edukacja muzealna w procesie redefinicji tradycyjnych zadań i funkcji instytucji muzealnej. Główną płaszczyzną odniesienia omawianych zagadnień jest kwestia edukacji muzealnej w muzeach sztuki w Polsce. Teoretyczną i analityczną podstawę dla formułowania wniosków o kondycji edukacji muzealnej stanowią badania prowadzone przez amerykańskich (P. DiMaggio) i francuskich (P. Bourdieu) socjologów oraz angielskich (E. Hooper-Greenhill) i amerykańskich (V. L. Zolberg) badaczy muzeów. Formułują oni wnioski dotyczące struktury publiczności muzealnej, natury systemu edukacji, wynikających z genezy instytucji, wewnętrznych napięć między rodzajami zadań jakie pełni muzeum oraz statusu edukacji w muzeach. Przytaczane konkluzje zarysowują perspektywę roli muzealnej edukacji, którą powinno być partnerstwo w stosunku do wszystkich innych funkcji muzeum, takich jak konserwacja, badania naukowe, organizacja wystaw, kolekcjonowanie. Przerzucenie pomostu pomiędzy immanentnym pęknięciem wewnątrz muzeum stanowi najważniejsze zadanie, jakie w przyszłości staje przed muzeami i edukacją muzealną, w szczególności w Polsce. Zmiany pozycji edukacji w strukturze muzeów dają możliwość otworzenia się na inne sposoby kontaktu instytucji z publicznością, a publiczności ze sztuką. Jako przykłady zmian podane zostały modele edukacji proponowane w Stanach Zjednoczonych i Francji, realizowane w muzeach odchodzących od modelu tradycyjnego. Ponadto zwrócono uwagę na konieczność zmiany form edukacji prowadzonej przez muzea. Jako „studium przypadku” stanowiącego przykład łączenia tradycyjnych założeń edukacji muzealnej z nowoczesną technologią i metodami został przywołany projekt internetowy „Rembrandt i kolekcje jego sztuki w Ameryce” wykorzystywany w praktyce edukacyjnej dwóch instytucji: Nassau County Museum of Art i nowojorskiego Asia Society Museum. W konkluzji autor stwierdza, że w Polsce jest bardzo potrzebna nowa formuła muzeum i edukacji.. Muzeom może ona dać szansę uwolnienia się z cienia historycznego fatum, jakie na nim ciąży, na które składają się zarówno niechlubna tradycja nonszalanckiego traktowania przez państwo, jak i zniszczenia wojenne oraz stalinowska ideologizacja. Z kolei systemowi edukacji pozwoli zaoferować alternatywną formułę kształcenia i wychowania oraz wypełnić istniejące w nim ewidentne luki.