PL EN


2016 | 1/37 | 11-28
Article title

Pedagogiczne pytania o przebaczenie

Selected contents from this journal
Title variants
EN
Educational Questions of Forgiveness
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Krzywda oraz odpowiedź na nią w postaci przebaczenia lub jego odmowy stanowią istotne elementy ludzkiego życia, przez co wpisują się w rozwój człowieka i jako takie powinny stać się przedmiotem refleksji pedagogicznej. Kwestii zależności między przebaczeniem a ludzkim rozwojem nie da się jednak rozstrzygnąć jednoznacznymi stwierdzeniami. Mimo że przebaczenie postrzegane jest jako akt pozytywny, nie sposób nie zauważyć, że przebaczenie, do którego pokrzywdzony wewnętrznie nie dojrzał, może niszczyć jego samego, a akt przebaczenia sprawcy zła, który nie rozumie tego, co czyni, może utwierdzać go w słuszności złego postępowania. W tym kontekście, myśląc o roli przebaczenia w wychowaniu, a w konsekwencji także o wychowaniu do przebaczenia, należy zadać pytania o istotę przebaczenia, o jego moralną wartość, a zwłaszcza stosunek do sprawiedliwości, o jego uwarunkowania i przebieg, wreszcie o jego wymiar religijny. Niniejszy tekst ma charakter wprowadzający do tematu – jego celem jest nakreślenie problemów, postawienie pytań, a nie ich rozwiązywanie. Wprowadzenie kwestii przebaczenia do procesów edukacyjnych bez uprzedniej refleksji na wskazane tematy byłoby z pewnością nie tylko naiwne, ale w odniesieniu do niektórych wychowanków, szczególnie tych niosących bagaż trudnych życiowych doświadczeń, mogłoby prowadzić do kolejnych rozterek, dylematów i kryzysów życiowych.
EN
Harm and answer to it in a form of forgiveness or refusal of forgiveness constitute important elements of human life, thus, of human development; therefore, they should become the subjects of educational reflection. However, the issues of relations between forgiveness and human development cannot be decided on with unequivocal statements. Despite the positive perception of forgiveness, one could easily see that forgiveness for which the victim is not mature enough yet may destroy him, and forgiving the wrongdoer, who does not understand his acts, may confirm his belief of rightness of his wrong deeds. In this context, when discussing the role of forgiveness in education, and, consequently, education of forgiveness, one should ask the question of the essence of forgiveness, of its moral value and, especially, relation to justice, of its conditions and course and; finally, its religious dimension. This article is of introductory nature - it aims at introducing problems and asking question, and not at solving and answering them. Implementation of the issue of forgiveness to the educational processes without prior reflection on the mentioned subjects would be not only naive but also, in relation to some pupils and especially those burdened with difficult experiences, may lead to further dilemmas and life crises.
Year
Volume
Pages
11-28
Physical description
Contributors
  • Wydział Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
References
  • Al-Mabuk, Radhi, Robert D. Enright, Paul A. Cardis. „Forgiveness Education with Parentally Love-Deprived Late Adolescents”. Journal of Moral Education 24 (1995): 427–444.
  • Arendt, Hannah. Kondycja ludzka, tłum. Anna Łagodzka. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia, 2010.
  • Augsburger, David. Sztuka przebaczania, tłum. Andrzej Czarnocki. Warszawa: Świat Książki, 1996.
  • Augustyn, Józef. Ból krzywdy, radość przebaczenia. Kraków: Wydawnictwo M, 1998
  • Bassett, Rodney L., Kelly M. Bassett, Matthew W. Lloyd, Jason L. Johnson. „Seeking Forgiveness: Considering The Role Of Moral Emotions”. Journal of Psychology and Theology 34, 2 (2006): 111–124.
  • Bell, Macalester. „Forgiving Someone for Who They Are (and Not Just What They’ve Done)”. Philosophy and Phenomenological Research 3 (2008): 625–658.
  • Bishop, Donald H. „Forgiveness in Religious Thought”. Studies in Comparative Religion 2, 1 (1968): 21–30.
  • Enright, Robert D., Elizabeth A. Gassin, Jeanette A. Knutson. „Waging Peace Through Forgiveness Education in Belfast, Northern Ireland: A Review and Proposal for Mental Health Improvement of Children”. Journal of Research in Education 13, 1 (2003): 51–61.
  • Enright, Robert D., Jeanette A. Knutson Enright, Anthony C. Holter, Thomas Baskin, Casey Knutson. „Waging Peace through Forgiveness in Belfast, Northern Ireland II: Educational Programs for Mental Health Improvement of Children”. Journal of Research in Education 17, 1 (2007): 63–78.
  • Giulianini, Annalisa. O przebaczeniu, czyli jak uleczyć duszę, tłum. Magdalena Osocha. Kraków: Wydawnictwo Franciszkanów „Bratni Zew”, 2008.
  • Grün, Anselm. Przebacz samemu sobie. Pojednanie – przebaczenie, tłum. Juliusz Zychowicz. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2001.
  • Harris, Alex H. S., Frederic Luskin, Sonya B. Norman, Sam Standard, Jennifer Bruning, Stephanie Evans, and Carl E. Thoresen. „Effects of a Group Forgiveness Intervention on Forgiveness, Perceived Stress, and Trait-Anger”. Journal of Clinical Psychology 6 (2006): 715–733.
  • Hewstone, Miles, Ed Cairns, Alberto Voci, Juergen Hamberger, Ulrike Niens. „Intergroup Contact, Forgiveness, and Experience of «The Troubles» in Northern Ireland”. Journal of Social Issues 62, 1 (2006): 99–120.
  • Hryniewicz, Wacław. Wiara rodzi się w dialogu. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2015.
  • Hughes, Paul M. „Forgiveness”. W: The Stanford Encyclopedia of Philosophy, red. Edward N. Zalta (Spring 2015 Edition). http://plato.stanford.edu/archives/ spr2015/entries/forgiveness/ (dostęp: 19.05.2016)
  • Król, Aldona. „Wychowanie do przebaczenia”. W: Wychowanie chrześcijańskie. Między tradycją a współczesnością, red. Alina Rynio, 432–442. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2007.
  • Larsen, Ernie. Od gniewu do przebaczenia. Jak przezwyciężyć toksyczne emocje, by żyć w zgodzie ze sobą, tłum. Ewa Zaremba. Gdańsk: GWP, 2000.
  • McCullough, Michael E., Everett L. Worthington jr, Kenneth C. Rachal. „Interpersonal Forgiving in Close Relationships”. Journal of Personality and Social Psychology 73, 2 (1997): 321–336.
  • McCullough, Michael E., K. Chris Rachal, Steven J. Sandage, Everett L. Worthington, Jr., Susan Wade Brown, Terry L. Hight. „Interpersonal Forgiving in Close Relationships: II. Theoretical Elaboration and Measurement”. Journal of Personality and Social Psychology 75, 5 (1998): 1986–1603.
  • Mróz, Mirosław. Tajemnica ludzkiej nieprawości. Aktualność nauki św. Tomasz z Akwinu o złu moralnym i wadach głównych. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2010.
  • Murphy, Jeffrie G. „Forgiveness and Mercy”. W: Routledge Encyclopedia of Philosophy, t. 3, red. Edward Craig, 697–701. London–New York, Routledge, 1998.
  • Murphy, Jeffrie G. „Forgiveness and Resentment”, Midwest Studies in Philosophy 7, 1 (1982): 503–516. DOI: 10.1111/j.1475-4975.1982.tb00106.x.
  • Newberry, Paul A. „Joseph Butler on Forgiveness: A Presupposed Theory of Emotion”. Journal of the History of Ideas 62, 2 (2001): 233–244. DOI: dx.doi. org/10.1353/jhi.2001.0016.
  • Richards, Norvin. „Forgiveness”. Ethics 99, 1 (1988): 77–97.
  • Rye, Mark S., Kenneth I. Pargament, M. Amir Ali, Guy L. Beck, Elliot N. Dorff, Charles Hallisey, Vasudha Narayanan, James G. Williams. „Religious Perspectives on Forgiveness”. W: Forgiveness. Theory, Research, and Practice, red. Michael E. McCullough, Kenneth I. Pargament, Carl E. Thoresen, 17–40. New York–London: The Guilford Press, 2000.
  • Rye, Mark S., Kenneth I. Pargament. „Forgiveness and Romantic Relationship in College. Can It Heal the Wounded Heart?”. Journal of Clinical Psychology 4 (2002): 419–441.
  • Scheler, Max. Resentyment a moralność, tłum. Jan Garewicz. Warszawa: Czytelnik, 1997.
  • Staub, Ervin, Laurie Anne Pearlman, Alexandra Gubin, Athanase Hagengimana. „Healing, Reconciliation, Forgiving and the Prevention of Violence after Genocide or Mass Killing: An Intervention and Its Experimental Evaluation in Rwanda”. Journal of Social and Clinical Psychology 3 (2005): 297–334.
  • Szymala, Katarzyna. „Przebaczenie jako działanie. O znaczeniu tego, co nieprzewidywalne dla edukacji”. Parezja 1 (2015): 103–116. DOI: 10.15290/parezja.2015.03.09.
  • West, William. „Issues Relating to the Use of Forgiveness in Counselling and Psychotherapy”. British Journal of Guidance & Counselling 4 (2001): 415–423.
  • Wigura, Karolina. Wina narodów. Przebaczenie jako strategia prowadzenia polityki. Gdańsk–Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2011.
  • Wrońska, Katarzyna. „Przebaczenie jako problem wychowania”. W: Pedagogika kultury – wychowanie do wyboru wartości, red. Bogusław Żurakowski, 57–78. Kraków: Oficyna wydawnicza „Impuls”, 2003.
  • Zięba, Krzysztof. „Holocaust i przebaczenie”. W: Ku pamięci, przestrodze i wybaczeniu, red. Danuta Kocurek, Maria Ruman, 29–52. Kraków: Wydawnictwo «scriptum», 2013.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-01ba7886-d939-4283-82c3-818ef35ad1e1
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.