PL EN


2017 | Polonika w zbiorach obcych, tom specjalny | 211-222
Article title

Biblioteka Ordynacji Massalańskiej w zbiorach Państwowego Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Grodnie

Content
Title variants
EN
The Massalany Estate Library in the deposits of the Hrodna State Historical and Archeological Museum
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Biblioteka Ordynacji Massalańskiej Bispingów, podobnie jak inne księgozbiory Grodzieńszczyzny, została utracona w czasie II wojny światowej. Historia kolekcji sięga 1853 r., kiedy to została ufundowana ordynacja. Biblioteka mieściła się w pałacu rodziny Bispingów w Massalanach i według świadectw źródłowych zawierała głównie dzieła treści naukowej, w większości w języku francuskim i polskim. Podczas poszukiwania książek z rozproszonego księgozbioru Biblioteki Ordynacji Massalańskiej w różnych bibliotekach Białorusi i w wyniku przeprowadzonych badań proweniencyjnych w zbiorach Grodzieńskiego Państwowego Muzeum Historyczno-Archeologicznego i Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Grodnie odnaleziono dwa znaczące fragmenty biblioteki ordynackiej, liczące 493 tomy, w tym 44 starodruki. Na podstawie analizy tych dzieł został odtworzony charakter Biblioteki Ordynacji Massalańskiej i jej historia, stanowiąca świadectwo kultury czytelniczej Grodzieńszczyzny w XIX i na początku XX w.
EN
The Massalany Estate Library of the Bisping family like other private libraries of Hrodna region were lost during the World War II. The history of this library dates back to 1853 when the estate was founded. The library was situated in the Bispings family palace in Massalany and, according to some accounts, had books on predominantly scientific topics most of them in Polish and French. As it transpired, this library survived partially in the Hrodna State Historical and Archeological Museum where it was discovered. For the time being there were identified presumably about 300 volumes bearing the estate library seal „The Library of Massalany Estate” or having other traits of this provenance. On the basis of the properties of these volumes we attempted to reconstruct the structure of the library collection and study its history. The preliminary results of these studies are presented in the article.
Contributors
References
  • Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, maszynopis, sygn. 13132. II, Moje wspomnienia w Massalanach spisane. Pamiętniki Jana Ordynata Bispinga, 1842-1892.
  • Государственный архив Гродненской области (PAOG), f. 689. op. 1. d. 42, Опись имения Массаляны, принадлежавшего владельцу Ивану Биспингу, 1920, k. 91-92.
  • Государственный архив общественных объединений Гродненской области (PASPOG), f. 6195. op. 1. d. 395, Акт от 17 июня 1940 г.
  • Национальный исторический архив Беларуси в г. Гродно (NAHBwG), f. 1. op. 27. d. 1065, Дело о завещании помещицами Свечиной Александрой и Войчинской Юзефой своих имений внуку Александру Биспингу, 1851. k. 1-2.
  • Aftanazy R., Materiały do dziejów rezydencji, Cz. 1, Wielkie Księstwo Litewskie, Inflanty, Kurlandia. T. 3a, Dawne województwa: trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, pod red. A.J. Baranowskiego,Warszawa 1987.
  • Bisping J., Massalany, “Białostocczyzna” 1991, t. 6, nr 4/24, s. 42-43.
  • Boniecki A., Herbarz polski, Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. T. 1, Warszawa 1897.
  • Chwalewik E., Zbiory polskie. Archiwa, biblioteki, gabinety, galerie, muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w ojczyźnie i na obczyźnie w porządku alfabetycznym według miejscowości ułożone. T. 1, A-M, Warszawa-Kraków 1926.
  • Filipow K., Natalia Kicka (1801–1888) – patriotka i kolekcjonerka „Pamiątek Narodowych”, „Наукові Записки з Української Історії" 2013, Вип. 33, s. 159-167.
  • Karpyza W., Ziemiа Wołkowyskа III, [online] <http://foto.volkovysk.by/wp-content/uploads/zemia3.pdf> [dostęp 20.06.2017].
  • Kicka N., Pamiętniki, wstęp i przypisy J. Dutkiewicz; tekst oprac., przypisy uzup. oraz indeksy sporządził T. Szafrański, Warszawa 1972.
  • Konczewska K., Uwagi o polszczyźnie inskrypcji nagrobnych na Grodzieńszczyźnie, „Acta Baltico Slavica” 2014, nr 38, s. 67-88.
  • Morman E., Trzecia z trzynaściorga rodzeństwa. Wspomnienia 1915-1988, Kraków 2015.
  • PSB, Wrocław 1989.
  • Mościcki H., Abramowiczowa Emilia Katarzyna (1768?–1850?), [w:] PSB, Wrocław 1989, t. 1, s. 17-18.
  • Szenic S., Sprawa o zabójstwo Władysława ks. Druckiego-Lubeckiego, [w:] Pitaval warszawski, Warszawa 1975, [online] <http://niniwa22.cba.pl/sprawa_o_zabojstwo_ks_druckiego_lubeckiego.htm> [dostęp 13.07.2017].
  • Wierzbicki M., Polacy i Białorusini w zaborze sowieckim. Stosunki polsko-białoruskie na ziemiach północno-wschodnich II RP pod okupacją sowiecką 1939-1941. Wyd. 2 popr. i uzup., Warszawa 2007.
  • Полное Собрание Законов Российской империи. Собрание второе. Отделение первое, Санкт-Петербург 1853, т. 28.
  • Чарнякевіч А., Памяць пра Гродна: Матэрыялы да біяграфічнага слоўніка постацей міжваеннага горада 1919 – 1939 гг.,
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1897-0788
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-02f6a66a-780f-47fe-b122-ac7a0680602d
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.