PL EN


2017 | 8 | 80-93
Article title

Dlaczego ludzie postępują niezgodnie z obowiązującymi normami moralnymi? Konfrontacja perspektywy etycznej z badaniami psychologicznymi

Content
Title variants
EN
Why do people behave in a way that does not comply with current moral norms? A Confrontation of ethical perspectives with psychological research
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
This article discusses the sources and motivations of human behavior in the moral dimension. Starting with the ethical perspective, selected research in the field of social psychology on unethical behavior and its possible causes including Stanley Milgram’s experiment, which was inspired by the experience of Nazism and the Holocaust, is presented. This article points out that behavior defined as ethically reprehensible does not always have to be the result of ethically reprehensible motives.
PL
Artykuł podejmuje źródła i motywy ludzkiego zachowania mającego wymiar moralny. Zaczynając od perspektywy etycznej przedstawia wybrane badania z zakresu psychologii społecznej nad nieetycznym zachowaniem i jego możliwymi przyczynami, m.in. eksperyment Stanley’a Milgrama, inspirowany doświadczeniem nazizmu i Holokaustu. Wskazuje, że zachowania określane jako etycznie naganne nie zawsze muszą wynikać z nagannych etycznie pobudek.
Year
Issue
8
Pages
80-93
Physical description
Dates
published
2018-04-30
Contributors
  • Wydział Nauk Pedagogicznych, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej, ul. Szczęśliwicka 40, 02-353 Warszawa, adciazela@aps.edu.pl
References
  • Arendt, H. (1998). Eichmann w Jerozolimie – rzecz o banalności zła, tłum. A. Szostkiewicz. Kraków: Wydawnictwo Znak.
  • Bauman, Z. (2012). Etyka ponowoczesna, tłum. J. Bauman, J. Tokarska-Bakir. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
  • Brandt, R.B. (1996). Etyka. Zagadnienia etyki normatywnej i metaetyki, tłum. B. Stanosz. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN.
  • Darley, J.M.,Batson, C.D. (1973). „From Jerusalem to Jericho”: A study of Situational and Dispositional Variables in Helping Behavior". JPSP, 27, 100–108.
  • Darley, J.M., Latane, B. (1968). Bystander intervention in emergencies: Diffusion of responsibility. Journal of Personality and Social Psychology, 8 (4, Pt.1), 377–383.
  • Doliński, D., Grzyb T. (2017). Posłuszni do bólu. O uległości wobec autorytetu w 50 lat po eksperymencie Milgrama. Sopot: Smak Słowa.
  • Heidt, J. (2014). Prawy umysł. Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka? tłum. A. Nowak-Młynikowska. Sopot: Smak Słowa.
  • Hołówka, J. (1996). Wstęp. W: R.B. Brandt, Etyka. Zagadnienia etyki normatywnej i metaetyki, tłum. B. Stanosz. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Hołowka, J., (2001). Etyka w działaniu. Warszawa: Pruszyński i S-ka.
  • Jedynak, S., (1994). Mały słownik etyczny, S. Jedynak (red.). Bydgoszcz: Oficyna Wydawnicza Branta.
  • Jonas, H. (2003). Idea Boga po Auschwitz. Kraków: Wydawnictwo Znak.
  • Jonas, H. (1996). Zasada odpowiedzialności. Etyka dla cywilizacji technologicznej. Kraków: Wydawnictwo Platan.
  • Latane, B., Darley, J.M. (1968). Group Inhibition of Bystander Intervention in Emergencies. Journal of Personality & Social Psychology, 10(3), 215–221.
  • Milgram, S. (2008). Posłuszeństwo wobec autorytetu, tłum. M. Hołda. Kraków: WAM.
  • Nowicka E. (2007). Świat człowieka – świat kultury. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Ossowska, M. (1949). Motywy postępowania. Z zagadnień psychologii moralności. Warszawa: Książka i Wiedza.
  • Picht, G. (1980, 1981). Hier und Jetzt. Philosophieren nach Aschwitz und Hiroshima, T. I i II. Stuttgart: Verlag Klett – Cotta.
  • Picht, G., (1981). Odwaga utopii, tłum. K. Maurin, K. Michalski, K. Wolicki. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
  • Piotrowski, P. (2010). Idea rozwoju moralnego w badaniach teorii wychowania. Olsztyn: Centrum Badań Europy Wschodniej.
  • Singer, P. (2006). Jeden świat. Etyka globalizacji, tłum. C. Cieśliński. Warszawa: Książka i Wiedza.
  • Tomasello, M. (2015). Historia naturalna ludzkiego myślenia, tłum. B. Kucharzyk, R. Ociepa. Kraków: Copernicus Center Press Sp. z o. o.
  • Tomasello, M. (2016). Dlaczego współpracujemy, tłum. Ł. Kwiatek. Kraków: Copernicus Center Press Sp. z o. o.
  • Waal de, F. (2013). Małpy i filozofowie. Skąd pochodzi moralność?, tłum. B. Brożek, M. Furman. Kraków: Copernicus Center Press Sp. z o. o.
  • Waal de, F. (2015). Bonobo i ateista. W poszukiwaniu humanizmu u naczelnych, tłum. K. Kornas. Kraków: Copernicus Center Press Sp. z o. o.
  • Zimbardo, P. (2008). Efekt Lucyfera, tłum. A. Cybulko, J. Kowalczewska, J. Radzicki, M. Zieliński. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Żylicz, P.O. (2010). Psychologia moralności. Wybrane zagadnienia. Warszawa: Wydawnictwo SWPS „Academica”.
Notes
DOI: 10.5604/01.3001.0012.0390
URL: https://sgege.aps.edu.pl/resources/html/article/details?id=173130
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-03ea6150-131a-4679-98e9-60e10a713929
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.