PL EN


2015 | 63 | 1 | 13-27
Article title

Luki pojęciowe w systemie kartezjańskim

Content
Title variants
EN
Conceptual Gaps in the Cartesian System
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule tym autor wskazuje zarówno na określone luki pojęciowe w systemie kartezjańskim, jak i wyjaśnia potrzebę wypełnienia tych luk - w przekonaniu autora może się to przyczynić zarówno do większej jasności wypowiedzi Kartezjusza, jak i do ich większej spójności logicznej. Szczegółowo analizuje jedynie dwa z takich pojęć, tj. metodyki i metodologii. Oba mają charakter kategorialny, ale pierwsze z nich jest ogólniejsze niż drugie. Krótko rzecz ujmując, metodyka dotyczyć może zarówno zasad poznawczych, jak i moralnych, wyznaniowych i innych jeszcze, natomiast metodologia tych reguł, które są zalecane i stosowane w którymś z tych obszarów problemowych. Autor przyjmuje również, że z metodyką mamy do czynienia wówczas, gdy mowa jest o czynnościach przygotowawczych do intelektualnego wkroczenia na każdy z tych obszarów myślenia i praktycznego postępowania i poszukujemy tych racji, które sprawiają, żc to myślenie i postępowanie staje się racjonalne. Natomiast z metodologią mamy do czynienia wówczas, gdy już znajdujemy się na którymś z tych obszarów i zmierzamy - w sposób racjonalnie zaplanowany - do wytyczonych na nim celów.
EN
The aim of this article is to point out the conceptual gaps in the Cartesian system as well as to explain the need to fill in those gaps. In author’s opinion, this might contribute to a greater clarity and logical coherence of Descartes’s thought. The Author analyses in detail only two of such terms: methodics and methodology. Both of them have a categorial character, but the first one is more general than the other. Briefly, methodics refers to cognitive, moral, religious and other rules, while methodology refers to those rules which are recommended and applied within the aforementioned areas. The Author also assumes that we have to do with methodics when we prepare ourselves to intellectually enter each of those areas of thought and practical conduct and when we seek those reasons which make our thought and action rational. On the other hand, we have to do with methodology when we are in one of those areas and are heading for—in a rationally planned manner—the goals set in it.
Year
Volume
63
Issue
1
Pages
13-27
Physical description
Contributors
  • Katedra Religioznawstwa i Badań Porównawczych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
References
  • AUGUSTYN Władysław: Podstawy wiedzy u Descartesa i Malebranche’a, Warszawa: PWN 1973.
  • COTTINGHAM John (ed.): The Cambridge Companion to Descartes, Cambridge: Cambridge University Press 1992.
  • DĄMBSKA Izydora: Sceptycyzm francuski XVI i XVII wieku, Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu 1958.
  • DESCARTES René: Medytacje o pierwszej filozofii, przeł. J. Hartman, Kęty: Wydawnictwo Antyk 2001.
  • DESCARTES René: List do Voetiusa, przeł. J. Usakiewicz, przegląd i rozpracowanie przekładu pod kątem naukowym J. Kopania, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1998.
  • DESCARTES René: Prawidła kierowania umysłem, przeł. L. Chmaj, Warszawa: PWN 1958.
  • DESCARTES René: Rozprawa o metodzie, przeł. W. Wojciechowska, Warszawa: PWN 1970.
  • DROZDOWICZ Zbigniew: Kartezjański racjonalizm. Zrozumieć Kartezjusza, Poznań: Wydawnictwo Naukowe WNS UAM 2014.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
0035-7685
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-05154923-2795-4496-a346-460524ebb710
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.