PL EN


2015 | 6 | 1 | 111-123
Article title

Losy świata według Konstantego Leontjewa: Przeciętny Europejczyk jako ideał i narzędzie ogólnoświatowej destrukcji

Title variants
EN
The Future of the World by Konstanty Leontyev: An Ordinary European Man as an Ideal and a Device for the Worlwide Destruction
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł stanowi analizę tekstów rosyjskiego konserwatywnego myśliciela, Konstantego Leontjewa, który w obliczu apokaliptycznych nastrojów rosyjskiej inteligencji 2 połowy XIX wieku próbował zdiagnozować przyczynę „choroby” kultury i znaleźć remedium na ów stan rzeczy. Nie był odosobniony w swoim przekonaniu, że Rosja przestanie istnieć jako samodzielna kultura, jeśli nie zahamuje napływu niszczących, jego zdaniem, idei zachodnich. Podobne przekonanie głosili Fiodor Dostojewski i Konstanty Pobiedonoscew. W artykule Przeciętny Europejczyk jako ideał i narzędzie ogólnoświatowej destrukcji Leontjew stwierdzał, że przedstawiciel cywilizacji zachodniej jest obojętny na piękno, zafascynowany rozwojem technicznym, oderwany od życiowych sił natury, cechuje się moralną ambiwalencją, a jednocześnie jest niezwykle ekspansywny. Postęp, którego celem jest materialny dobrobyt; trywialnie pojmowane szczęście, jawiły się myślicielowi jako zagrożenie dla istnienia państwa i religii. Ratunek upatrywał w silnej władzy carskiej, który to typ rządów nazywał „despotyzmem formy”. Myśliciel gloryfikował jedynowładztwo również z pozycji człowieka, który sens życia postrzega w poszukiwaniu i tworzeniu piękna, zmaganiach z rzeczywistością, a nie jedynie poruszaniu się w bezpiecznym, lecz nudnym, przewidywalnym świecie egalitaryzmu.
EN
The paper includes the analysis of some texts of the Russian conservative thinker, Konstanty Leontyev who was confronted with the apocalyptic moods of the Russian intelligentsia of the second half of the 19th century. He made an effort to diagnose the “disease” and find a remedy. He was not single with his conviction that Russia would cease to exist as an independent culture unless stopped the influence of the Western ideas. Similar thoughts were expressed by Fyodor Dostoevsky and Konstanty Pobiedonoscew. In the article An European Man as an ideal and a device for the worldwide destruction Leontyev claimed that a representative of the Western civilization is indifferent to beauty, fascinated by technical progress, morally ambivalent and, at the same time, extremely expansive. The progress which is aimed at material prosperity and crude happiness Leontyev recognized as a threat for the State and Religion. Strong Tsar’s power, that he called a “despotism of form”, he regarded as remedy for the dangerous situation. He also glorified the state power as the person who perceived the meaning of life in searching and creating beauty, struggle with the real world. He contested the safe but boring and predictable world of egalitarianism.
Keywords
Year
Volume
6
Issue
1
Pages
111-123
Physical description
Contributors
  • Zakład Nowożytnej Kultury Rosyjskiej w Instytucie Rosji i Europy Wschodniej na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego; adres do korespondencji: ul. Gołębia 24, 31-007 Kraków
References
  • БЕРДЯЕВ Н.: Константин Леонтьев. Очерк из истории религиозной мысли. Paris: YMCA Press 1926.
  • BOHUN M., Kontrrewolucja i pesymizm. Filozofia społeczna Konstantina Leontjewa. Kraków: Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego 2000.
  • ДЕЦ Й.: «Народ» как фетиш и антитеза русской интеллигенции. W: KOWALSKA-STUS H. (red.). Inteligencja. Tradycja i nowe czasy. Kraków: Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego 2001.
  • ЯНОВ А.: Три утопии (М. Бакунин, Ф. Достоевский и К. Леонтьев). Тель-Авив 1978.
  • КЛЮЧЕВСКИЙ В.: Литературные портреты. Москва: Современник 1994.
  • КОНДАКОВ И.: Культура России. Москва: Книжный Дом «Университет» 1999
  • ЛЕОНТЬЕВ К.: Избранные письма 1854-1891. Санкт-Петербург: Пушкинский Фонд 1993.
  • ЛЕОНТЬЕВ К.: Восток, Россия и Славянство. Москва: Мысль 1996 – http://az.lib.ru/l/ leontxew_k_n/text_0370.shtml (dostęp: 10.12.2012)..
  • ЛЕОНТЬЕВ К.: Поздняя осень России. Москва 2000 – http://www.lib.ru/FILOSOF/ LEONTIEV_K/ autobio.txt (dostęp: 10.12.2012)..
  • ЛЕОНТЬЕВ К.: Pro et contra. Кн.1-2. Санкт-Петербург: Издательство Русского Христианского гуманитарного института 1993-1995.
  • ЛЕОНТЬЕВ К.: Произведения, http://knleontiev.narod.ru/articles.htm (dostęp: 23.04.2014).
  • ПОБЕДОНОСЦЕВ К.: Московский сборник. Москва 2005 – http://www.wco.ru/biblio/books/ pobedonoscev1/Main.htm (dostęp: 10.12.2012)..
  • СТЁПИН В. С. (red.): Новая философская энциклопедия в 4 томах. Москва 2001.
  • WALICKI A.: Zarys myśli rosyjskiej. Od Oświecenia do renesansu religijno-filozoficznego. Kra¬ków: Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego 2005.
  • WALICKI A.: Filozofia prawa rosyjskiego liberalizmu. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN 1995
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-08bbd6bf-1b61-456f-81a2-6e8af2897da9
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.