PL EN


2013 | 49 | 2(196) | 101-115
Article title

Retoryka dominacji – polityczne sterowanie nauką

Content
Title variants
EN
Rhetoric of domination – political steering of science
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Na przykładzie polskich doświadczeń z końca lat 40-tych XX w. autor prezentuje drogę, na której sfera nauki może zostać podporządkowana władzy państwowej. Artykuł jest zatem także prezentacją sytuacji w polskiej nauce w trakcie przygotowań do I Kongresu Nauki Polskiej, który miał miejsce 29.06 – 2.07.1951 r. Na podstawie zachowanej korespondencji i wspomnień głównie przedstawicieli filozoficznej Szkoły Lwowsko-Warszawskiej autor przedstawia zastosowane przez ówczesnych polityków sposoby manipulowania naukowcami i instytucjami nauki dla osiągnięcia doraźnych korzyści politycznych. W konkluzji autor ocenia długofalową skuteczność zastosowanych działań oraz zastanawia się, czy podobne działania można zastosować również obecnie.
EN
The author presents the way how the area of science might be subordinated to state authority on the basis of Polish experience at the end of 40’s of XXth century. Therefore, the article is also a presentation of the situation in Polish science while preparing for the Ist Congress of Polish Science which took place between June 29th and July 2nd 1951. Based on preserved letters and memories of mainly representatives of philosophical Lvov and Warsaw School, the author presents the ways of manipulating of scientists and institutions of science used by politicians of that time to reach immediate political benefits. In conclusion the author evaluates long-term effectiveness of the used activities and wonders if similar activities might also be applied nowadays.
Year
Volume
49
Issue
Pages
101-115
Physical description
Dates
published
2013
Contributors
  • Uniwersytet Zielonogórski
References
  • Borejsza J., 1945, Rewolucja łagodna, „Odrodzenie” 10–12 z 15 I 1945 r.
  • Chałasiński J., 1950, Humanistyka przed Kongresem Nauki Polskiej, „Rejs” – ilustrowany dodatek „Dziennika Bałtyckiego” 29 z 16 VII 1950, s. 2.
  • Dąbrowska M., 1988, Dzienniki, t. 3, Warszawa: Czytelnik.
  • Herczyński R., 2008, Spętana nauka. Opozycja intelektualna w Polsce 1945–1970, Warszawa: Temper.
  • Hübner P., 1992, Polityka naukowa w Polsce w latach 1944–1953: Geneza systemu, t. 1–2, Wrocław: Ossolineum.
  • Hübner P., 1994, Siła przeciw rozumowi. Losy Polskiej Akademii Umiejętności w latach 1939–1989, Kraków: Secesja.
  • Hübner P., 1997, Stalinowskie «czystki» w nauce polskiej, w: Skryte oblicze systemu komunistycznego. U źródeł zła, Warszawa: Wydawnictwo DIG.
  • Konstańczak S., 2008, Uwarunkowania edukacji filozoficznej, w: Filozofia w szkole VIII. Filozofia polska XX wieku, red. B. Burlikowski, W. Rechlewicz, Kielce.
  • Materiały archiwalne Tadeusza Czeżowskiego. Archiwum UMK w Toruniu, t. 141/II, t. 183/V, t. 189/V.
  • Materiały archiwalne Henryka Elzenberga, Dział Zbiorów Specjalnych Biblioteki UMK, Rps nr 1856/IV.
  • Materiały archiwalne Tadeusza Kotarbińskiego, Archiwum Połączonych Bibliotek WFiS UW, IFiS PAN i PTF w Warszawie, Rps U 598, t. 6.
  • Ossowski S., 1947, Ku nowym formom życia społecznego, Warszawa: „Książka”.
  • Schaff A., 1956, Aktualne zagadnienia polityki kulturalnej w dziedzinie filozofii i socjologii, Warszawa: PWN.
  • Schaff A., 1997, Moje spotkania z nauką polską, Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”,.
  • Skoczyński J., Woleński J., 2010, Historia filozofii polskiej, Kraków: WAM.
  • Walicki A., 1993, Zniewolony umysł po latach, Warszawa: Czytelnik.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-0912dfc5-7d5f-4ab0-96c1-0a913827774a
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.