PL EN


2016 | 25 | 299-320
Article title

Zur Operation ‚Merge‘ in den unpersönlichen ‚się‘ ‚sich‘-Konstruktionen im Polnischen

Authors
Selected contents from this journal
Title variants
EN
The operation Merge in impersonal ‘się’-constructions in the Polish language
PL
O operacji Merge w nieosobowych konstrukcjach z ‘się’ w języku polskim
Languages of publication
DE
Abstracts
DE
Den Gegenstand der Untersuchung im Artikel bilden die unpersönlichen Konstruktionen des Polnischen, in denen statt einer Subjekt-NP das Pronomen ‚się‘ ‚sich‘ eingesetzt wird. In Anlehnung an den deutsch-polnischen Vergleich verschiedener Satzbeispiele werden die syntaktischen Eigenschaften der unpersönlichen ‚się‘ ‚sich‘-Konstruktionen dargestellt. Es werden Überlegungen zu den strukturellen Konfigurationen angestellt, in denen das Subjekt als Handlungsträger oder als Handlungsteilnehmer impliziert ist. Es wird eine Antwort auf die Frage gesucht, auf Grund welcher semantischen Informationen das Agens bzw. der Experiencer in den ‚się‘ ‚sich‘-Konstruktionen interpretiert werden kann und welche grammatischen Regeln seine Auslassung steuern. Den theoretischen Rahmen für die Untersuchung bildet die Generative Transformationsgrammatik, insbesondere die Prinzipien- und Parameter-Theorie sowie das Minimalistische Programm. Es wird von der Annahme der Generativen Transformationsgrammatik ausgegangen, dass die fehlende morphologische Markierung des Subjekts sowie der Aufbau von der Satzstruktur einer unpersönlichen ‚się‘ ‚sich‘-Konstruktion durch die Operation ‚Merge‘ konstituiert wird, die durch Operationen Agree (Agreement) und Move α (Bewege α) unterstützt wird.
EN
The paper contains an analysis of impersonal constructions with the reflexive pronoun ‘się’ in the Polish language in comparison with their equivalents in the German language. On the basis of numerous sentence examples an observation can be made that such constructions imply a subject with the role of an agent or experiencer for which there is no phonological or morphological marker. We seek answers to following questions: Which semantic and syntactic features allow for an interpretation of the subject as agent or experiencer and what is the role of the pronoun ‘się’ in the constructions under analysis? What syntactic rules regulate the blocking of phonological and morphological markers of the subject? What generative mechanism structures the ‘się’-constructions and lies at the source of the interpretation of the ‘się’-element? The theoretical basis here is the TGG as originated by Chomsky, in particular the operations ‘Merge’, ‘Move α’ and ‘Agree’ stemming from the Principles and Parameters framework and Minimalist Program (MP). The aim is to show, how the operation Merge (combining two elements to form a complex syntactic object) together with the operations Move α (creating syntactic relations between individual constituents) and ‘Agree’ (checking of agreement and case) affect the marking of the agent or the experiencer role in the ‘się’-constructions in Polish.
PL
W artykule omawiane są nieosobowe konstrukcje z zaimkiem zwrotnym ‘się’ typu: ‘W Hiszpanii tańczy się flamenco’. Analizując konstrukcje z ‘się’ w oparciu o liczne przykłady z ich odpowiednikami w języku niemieckim można zauważyć, że implikowany jest w nich podmiot będący osobowym sprawcą czynności (Agens) lub doświadczającym danej czynności (Experiencer), dla którego nie występuje w zdaniu wykładnik fonologiczno-morfologiczny. Poszukuje się odpowiedzi na następujące pytania: Jakie cechy semantyczne i syntaktyczne pozwalają na interpretacje podmiotu i jaka jest rola zaimka ‘się’ w omawianych konstrukcjach? Według jakich reguł syntaktycznych następuje zablokowanie wykładnika fonologiczno-morfologicznego dla podmiotu? Jaki mechanizm generatywny leży u podstaw struktury konstrukcji z ‘się’ i interpretacji elementu ‘się’. Podbudowę teoretyczną stanowi Gramatyka Transformacyjno-Generatywna w ujęciu Noama Chomskiego, a w szczególności operacje ‘Merge’, ‘Move α’ i ‘Agree’, wyprowadzone z Teorii Zasad i Parametrów oraz Programu Minimalistycznego. Celem jest pokazanie, w jaki sposób operacja ‘Merge’ wpływa na ustawienie i interpretacje elementów w nieosobowych konstrukcjach z ‘się’.
Year
Issue
25
Pages
299-320
Physical description
Contributors
author
  • Uniwersytet Szczeciński, Wydział Filologiczny
References
  • Benedicto, Elena, Jeffrey Runner (Hg.). Functional Projections. Massachusetts: GLSA, 1994.
  • Chomsky, Noam. Lectures on Government and Binding. Dordrecht: The Pisa Lectures, 1981.
  • Chomsky, Noam. Some concepts and consequences of the Theory of Government and Binding. Cambridge, Mass., London: The MIT Press., 1982.
  • Chomsky, Noam. „A Minimalist Program for Linguistic Theory“. In: The View from Building 20. Essays in Linguistics in Honour of Sylvian Bromberger, hrsg. v. Ken Hale, Samuel Jay Keyser, 1–52. Cambridge, Mass., London: The MIT Press., 1993.
  • Chomsky, Noam. The minimalist program. Cambridge, Mass., London: The MIT Press., 1995.
  • Chomsky, Noam. „Minimalist Inquiries: The Framework“. In: Step by Step. Essays on Minimalist Syntax in Honor of Howard Lasnik, hrsg. v. Roger Martin, David Michaels, Juan Uriagereka, 89–156. Cambridge, Mass., London: The MIT Press., 2000.
  • Dürscheid, Christa. Modelle der Satzanalyse. Überblick und Vergleich. Hürth Efferen: Gabel Verlag, 1991.
  • Dürscheid, Christa. Die verbalen Kasus des Deutschen: Untersuchungen zur Syntax, Semantik und Perspektiven. Berlin, New York: Walter de Gruyter, 1999.
  • Engel, Ulrich. Deutsche Grammatik – Neubearbeitung. München: Iudicium Verlag, 2004, 20092.
  • Fanselow, Gisbert, Sascha Felix (Hg.). Strukturen und Merkmale syntaktischer Kategorien. Tübingen: Gunter Narr Verlag, 1991.
  • Fanselow, Gisbert, Sascha Felix. Sprachtheorie 2: Rektions- und Bindungstheorie. Tübingen: Francke, 1993.
  • Grewendorf, Günther. Aspekte der deutschen Syntax. Eine Rektions-Bindungs-Analyse. Tübingen: Gunter Narr Verlag, 1988.
  • Grewendorf, Günther. Sprache als Organ – Sprache als Lebensform. Frankfurt a. M.: Suhrkamp, 1995.
  • Grewendorf, Günther. Minimalistische Syntax. Tübingen, Basel: Francke, 2002.
  • Grewendorf, Günther, Fritz Hamm, Wolfgang Sternefeld. Sprachliches Wissen: Eine Einführung in moderne Theorien der grammatischen Beschreibung. Frankfurt a. M.: Suhrkamp, 1987, 19968.
  • Grimshaw, Jane. „Argument Structure“. In: Linguistic Inquiry Monographs 28/3, 373–422. Cambridge, Mass., London: The MIT Press., 1991.
  • Martin, Roger, David Michaels, Juan Uriagereka (Hg.). Step by step. Essays on Minimalist Syntax in Honor of Howard Lasnik. Cambridge, Mass., London: The MIT Press., 2000.
  • Nagórko, Alicja. Zarys gramatyki polskiej. Warszawa: PWN, 1998.
  • Pilarski, Anna. Die Operation „Merge“ im Verbalkomplex des Polnischen und des Deutschen. Frankfurt a. M.: Peter Lang, 2002.
  • Pilarski, Anna. Das Nullsubjekt im Polnischen. Dependenzielle Verbgrammatik und Generative Transformationsgrammatik im Modellvergleich. München: Iudicium, 2013.
  • Pisarkowa, Krystyna. Historia składni języka polskiego. (= Prace Instytutu Języka Polskiego PAN 52). Wrocław: Zakład im. Ossolińskich, 1984.
  • Rytel-Kuc, Danuta. Niemieckie passivum i man-Sätze a ich przekład w języku czeskim i polskim. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1990.
  • Saloni, Zygmunt, Marek Świdziński. Składnia współczesnego języka polskiego. Warszawa: PWN, 1981, 19984.
  • Sadziński, Roman. Statische und dynamische Valenz. Hamburg: Buske Verlag, 1989.
  • Schmidt, Claudia Maria. Satzstruktur und Verbbewegung. Eine minimalistische Analyse zur internen Syntax der IP (Inflection Phrase) im Deutschen. Tübingen: Max Niemeyer Verlag, 1995.
  • Speas, Peggy. „Null arguments in a theory of economy of projection“. In: University of Massachusetts Occasional Papers 17, hrsg. v. Elena Benedicto, Jeffrey T. Runner, 179–208. Amherst: Graduate Linguistic Student Association, 1994.
  • Stechow, Arnim, Wolfgang Sternefeld. Bausteine syntaktischen Wissens. Ein Lehrbuch der generativen Grammatik. Opladen: Westdeutscher Verlag, 1988.
  • Vater, Heinz. Einführung in die Sprachwissenschaft. 4. vollständig überarbeitete und erweiterte Aufl. München: Wilhelm Fink Verlag, 1987, 20024.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-101c599f-b820-4433-a643-0dffa08cdcec
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.