PL EN


2018 | 1(21) | 9-28
Article title

Obsada godności Muftiego Muzułmańskiego Związku Religijnego a zasady Konstytucji RP

Authors
Selected contents from this journal
Title variants
Filling in the post of Mufti of the Muslim Religious Union and principles of the Constitution of the Republic of Poland
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
There is a dispute in the Muslim Religious Union in Poland over the appointment of Mufti. A schism in this religious community has been going on since 2016. This situation is a source of challenges for state authorities – religious administration and courts – as regards the application of numerous principles of the Constitution of the Republic of Poland of 1997. These principles include: the autonomy and independence of religious associations in their scope, legalism, legal certainty and the trust of citizens in the state and the law created by it. The legal status of the Union is based on anachronistic legal acts: the Act of 21 April 1936 on the relationship between the State and the Muslim Religious Union in the Republic of Poland and the statute approved by the Council of Ministers by way of a decree of 26 August 1936. In practice, the Muslim Religious Union applies an internal statute of 2009. The authorities of the religious administration and courts try to maintain neutrality and not to interfere in the internal dispute in the Muslim Religious Union. This is in line with the standards resulting from the rulings of the European Court of Human Rights and the constitutional principle of autonomy and independence of religious associations. However, there is legal uncertainty. Hence it is urgent to repeal the 1936 law and statute. This may be done either by a decision of the Constitutional Tribunal or by the adoption of a new law based on the Muslim Religious Union's agreement with the Council of Ministers. However, the revision of the legislation concerning the Muslim Religious Union requires compliance with Article 25 (5) of the Constitution of the Republic of Poland, i.e. the agreement of the Council of Ministers with the Muslim Religious Union. The latter may sabotage any project that foresees the limitation of its competence. The government has limited scope for influence on the Mufti. In conclusion, one may be under the impression that the ruling functions of the state in the Muslim Religious Union have already been paralysed.
PL
W Muzułmańskim Związku Religijnym trwa spór o obsadę urzędu Muftiego. Od 2016 r. ma miejsce schizma w tej wspólnocie wyznaniowej. Sytuacja ta jest dla organów państwa – administracji wyznaniowej oraz sądów – źródłem wyzwań w stosowaniu licznych zasad Konstytucji RP z 1997 r. Są to zasady: autonomii i niezależności związków wyznaniowych w swoim zakresie, legalizmu, pewności prawa czy zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Status prawny Związku opiera się na anachronicznych aktach prawnych: Ustawie z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz statucie zatwierdzonym przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 1936 r. W praktyce Muzułmański Związek Religijny stosuje statut wewnętrzny z 2009 r. Organy administracji wyznaniowej oraz sądy starają się zachować neutralność i nie ingerować w spór wewnętrzny w Muzułmańskim Związku Religijnym. Jest to zgodne ze standardami wynikającymi z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz z konstytucyjną zasadą autonomii i niezależności związków wyznaniowych w swoim zakresie. Istnieje jednak stan niepewności prawa. Pilną koniecznością jest uchylenie ustawy i statutu z 1936 r. Może to nastąpić w drodze orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego albo w wyniku uchwalenia nowej ustawy na podstawie umowy Muzułmańskiego Związku Religijnego z Radą Ministrów. Zmiana ustawodawstwa dotyczącego Muzułmańskiego Związku Religijnego wymaga jednak respektowania art. 25 ust. 5 Konstytucji RP, czyli umowy Rady Ministrów z Muftim Muzułmańskiego Związku Religijnego. Ten może sabotować wszelkie projekty przewidujące ograniczenie jego kompetencji. Rząd ma ograniczone możliwości wpływu na Muftiego. Podsumowując, można odnieść wrażenie, że w odniesieniu do Muzułmańskiego Związku Religijnego wystąpił paraliż władczych funkcji państwa.
Year
Issue
Pages
9-28
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Warszawski
References
  • Borecki P., Przedwojenne ustawodawstwo wyznaniowe we współczesnym polskim systemie prawnym, w: Aktualne problemy wolności myśli, sumienia i religii, pod red. P. Stanisza i in., Lublin 2015.
  • Borecki P., Równouprawnienie kościołów i innych związków wyznaniowych, w: Leksykon prawa wyznaniowego. 100 podstawowych pojęć, pod red. A. Mezglewskiego, Warszawa 2014.
  • Borecki P., Status prawny wyznawców islamu w Polsce, „Państwo i Prawo” 2008, z. 1.
  • Borecki P., Uwagi w sprawie umowy z dnia 6 kwietnia 2011 r. między Radą Ministrów a Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym, „Przegląd Prawa Wyznaniowego” 2012, t. 4.
  • Borecki P., C. Janik, Prawo wewnętrzne związków wyznaniowych a państwowy porządek prawny, w: Prawo wewnętrzne nierzymskokatolickich związków wyznaniowych w Polsce. Wybór aktów prawnych, wyb. i oprac. nauk. P. Borecki, C. Janik, Warszawa 2012.
  • Brzozowski W., Bezstronność światopoglądowa władz publicznych w Konstytucji RP, Warszawa 2011.
  • Brzozowskiego W., Niedopuszczalność sądowej kontroli prawidłowości stosowania przez związek wyznaniowy własnego prawa. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 12.05.2016 r., IV CSK 529/15, w: „Przegląd Sądowy” 2017, nr 5.
  • Brzozowski W., Przedwojenne ustawodawstwo wyznaniowe a Konstytucja RP, „Przegląd Legislacyjny” 2013, nr 1.
  • Ciecieląg P., Wyznania religijne w Polsce 2012–2014, Warszawa 2016.
  • Garlicki L. (red.), Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, t. 1: Komentarz do artykułów 1–18, Warszawa 2010.
  • Hucał M., Wolność sumienia i wyznania w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Warszawa 2012.
  • Izdebski H., Fundamenty współczesnych państw, Warszawa 2007.
  • Kaczmarczyk R., Status prawny i faktyczny muzułmańskich związków wyznaniowych w Polsce, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2016, t. 19.
  • Krasowska V., Mufti niezgody, „Polityka” 2017, nr 35.
  • Krasowski K., Związki wyznaniowe w II Rzeczypospolitej. Studium historycznoprawne, Warszawa–Poznań 1988.
  • Langer T., Państwo a nierzymskokatolickie związki wyznaniowe w Polsce Ludowej, Poznań 1967.
  • Mezglewski A., H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2011.
  • Misztal-Koneckiej J., Glosa do postanowienia SN z dnia 12 maja 2016 r., IV CSK 529/15, w: „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2017, z. 6.
  • Mysłek W. T. Staszewski (red.), Polityka wyznaniowa. Tło, warunki, realizacja, Warszawa 1975.
  • Pietrzak M., Prawo wyznaniowe, Warszawa 1999.
  • Pietrzak M., Prawo wyznaniowe, Warszawa 2013.
  • Pietrzak M., Prawo kanoniczne w polskim systemie prawnym, „Państwo i Prawo” 2006, z. 8.
  • Pietrzak M., Przełom w polskim ustawodawstwie wyznaniowym, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1990, z. 2.
  • Sawicki J., Studia nad położeniem prawnym mniejszości religijnych w państwie polskim, Warszawa 1937.
  • Walczuk K., Zasada bilateralności, w: Leksykon prawa wyznaniowego. 100 podstawowych pojęć, pod red. A. Mezglewskiego, Warszawa 2014.
  • Wysoczański W., Prawo wewnętrzne kościołów i wyznań nierzymskokatolickich w PRL, Warszawa 1975.
  • Wysoczański W., M. Pietrzak, Prawo kościołów i związków wyznaniowych nierzymskokatolickich w Polsce, Warszawa 1997.
  • Zieliński T.J., Ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania z 1989 r. jako „magna charta” swobód światopoglądowych w Polsce, w: Prawo wyznaniowe w Polsce (1989–2009). Analizy – dyskusje – postulaty, pod red. D. Walencika, Katowice–Bielsko-Biała 2009.
Notes
PL
I. Artykuły
EN
I. Papers
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-1170a8db-6022-418a-9d50-6a7ebe12ef3a
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.