PL EN


2015 | 41 | 214-233
Article title

Wyzwania dla krajów UE i ekonomii oraz możliwości ich realizacji w warunkach neoliberalizmu

Content
Title variants
EN
Challenges for the EU Countries and Economics and Possibilities of Their Implementation in the Terms of Neoliberalism
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Ponieważ nadal „dwiema najważniejszymi wadami systemów społeczno-gospodarczych, w których żyjemy, są niezdolność do realizowania pełnego zatrudnienia oraz dowolny i niespra-wiedliwy podział bogactwa i dochodów” [Keynes, 2003, s. 340], istotnymi celami rozwoju w krajach demokratycznych powinna być likwidacja bezrobocia, ubóstwa, głodu i wykluczenia społecznego. Stawia to przed krajami i ekonomią wielkie wyzwania. Podstawowym problemem oczekującym rozwiązania jest: jak utrzymać popyt społeczeństwa na poziomie gwarantującym pełne zatrudnienie, wykorzystanie zdolności wytwórczych gospodarki i możliwości, jakie stwarza technika i technologia w zakresie produkcji dóbr zaspokajających potrzeby mieszkańców krajów. Doświadczenia pokazują, że odejście od „państwa dobrobytu” (Welfare State) i mit racjonalnego, doskonałego i samoregulującego się rynku nie służą realizacji tych wyzwań. Oparcie sytemu ekonomicznego (w Polsce i wielu innych krajach gospodarki rynkowej) na doktrynie neoliberali-zmu powoduje, że mamy słabe, ograniczające funkcje socjalne i podporządkowane rynkowi pań-stwo. Skutkiem tego, wzrost gospodarczy nie przynosi wszystkim uczestnikom procesów gospoda-rowania i mieszkańcom krajów odpowiednich korzyści (zapewniających godne warunki życia). Kierując się potrzebą realizacji powyższych wyzwań oraz podstawowych celów UE, jakimi są: dobrobyt, pokój, demokracja i prawa człowieka, ideologiczną podstawą polskiej polityki spo-łeczno-gospodarczej (i innych krajów UE) powinien być liberalizm socjalny, otwarty na problema-tykę pełnego zatrudnienia, egalitaryzm i bezpieczeństwo socjalne obywateli. Uzasadniając tę tezę, treścią opracowania jest wyjaśnienie treści ekonomicznej pojęcia „libe-ralizm” w jego historycznym rozwoju, pokazanie, że obecny polski liberalizm, nazywany neolibe-ralizmem, stanowiący podstawę polityki gospodarczej nie jest tożsamy z klasycznym liberali-zmem, ani też z innymi lewicowymi jego odmianami, w tym i ze współczesnym neoliberalizmem głoszonym przez zachodnią prawicę. Poza tym pokazanie, że polski neoliberalizm nie zapewnia realizacji podstawowego celu procesów gospodarowania, jakim powinien być stały wzrost pozio-mu życia ogółu mieszkańców kraju.
EN
The two major weaknes of economic and social systems is still their inability to full employ-ment and unjust wealth and income distribution [Keynes, 2003, s. 340]. Thus, the crucial targets of development of democratic countries should be the limitation of unemployment, poverty, hunger and social exclusion. These are great challenges to countries and economics. The big problem to solve is about how to hold the demand of society on a level that guaranties full employment, utili-zation of production possibilities and opportunities resulting from technology in production of goods fulfilling the needs of country’ inhabitants. The examples shows that dropping the welfare state and myth of rational, perfect and self-ordering market do not help to face these challenges. Economic system in Poland and other market economies is based on neoliberals. Consequently, social functions of a state are limited and subordinated by the market. In result economic growth does not bring sufficient benefits for all participants of production and inhabitants. In regards to achieve these targets and aims of the EU, which are welfare, peace, democracy and civil rights, the ideological bases for social and economic policy in Poland should be social liberalism, open to full employment, egalitarism and social security of citizens. Content of a paper is to explain the economic essence of the term liberalism in its historical development, and showing that current liberalism in Poland, called neoliberalism is not equivalent to classical liberalism and to other leftist its variation, including the modern neoliberalism promot-ed by the western rightists. Moreover, neoliberalism in Poland does not facilitate the achievement of basic aim of economic operation, which is the constant improvement of level of life.
Year
Issue
41
Pages
214-233
Physical description
Contributors
  • Wyższa Szkoła Zarządzania i Bankowości w Krakowie
References
  • Ackerman B., 1996, Przyszła rewolucja liberalna, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.
  • Bakan J., 2006, Korporacja. Patologiczna pogoń za zyskiem i władzą, Wyd. Lepszy Świat, Warszawa.
  • Brown A., 2009, The Rise and Fall of Communism, Haper Collins, New York.
  • Eucken W., 2001, Podstawy polityki gospodarczej, Poznańska Biblioteka Niemiecka, Poznań.
  • Gray J., 2001, Dwie twarze liberalizmu, Warszawa.
  • Harvey D., 2008, Neoliberalizm. Historia katastrofy, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa.
  • Hayek F.A., 2006, Konstytucja wolności, Warszawa.
  • Kalecki M., 1979, Kapitalizm. Koniunktura i zatrudnienie, PWE, Warszawa.
  • Keynes J.M., 2003, Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza, PWN, Warszawa.
  • Kołodko G.W., 2013, Dokąd zmierza świat. Ekonomia polityczna przyszłości, Prószyń-ski i S-ka, Warszawa.
  • Kowalik T., 2003, Współczesne systemy ekonomiczne. Powstanie, ewolucja, kryzys, Wyd. Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego, Warszawa.
  • Landreth H., Colander D.C., 2005, Historia myśli ekonomicznej, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.
  • Marshall T.H., 1964, Class Citizenship and Social Development, Garden Sity, New York.
  • Mill J.S., 2002, O wolności, Warszawa.
  • Mises L., 1985, Liberalism In the Classical Tradition, New York.
  • Myrdal G., 1970, Przeciw nędzy w świecie, PWN, Warszawa.
  • Nozick R., 1999, Anarchia, państwo, utopia, Fundacja Aletheia, Warszawa.
  • Pysz P., 2008, Społeczna gospodarka rynkowa. Ordoliberalna koncepcja polityki gospo-darczej, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.
  • Rawls J., 1994, Teoria sprawiedliwości, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.
  • Rawls J., 1998, Liberalizm polityczny, PWN, Warszawa.
  • Robbins R.H., 2006, Główne problemy a kultura kapitalizmu, Wydawnictwo Pro Publi-co, Poznań.
  • Sachs J., 2006, Koniec z nędzą. Zadanie dla naszego pokolenia, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.
  • Schumpeter J.A., 1995, Kapitalizm, socjalizm, demokracja, PWN, Warszawa.
  • Smith A., 1954, Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, PWN, Warszawa.
  • Walicki A., 2013, Od projektu komunistycznego do neoliberalnej utopii, PAN Universi-tas, Kraków.
  • Wuensche H.F., 2004, Kapitalizm a społeczna gospodarka rynkowa: dwie sprzeczne koncepcje, „Zeszyty Naukowe” PTE, nr 4.
  • Zagajewski M., 2010, Dwie koncepcje komunizmu, „Zdanie” nr 3–4.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-11dc0be1-e4a1-46d4-bc80-26d84a912b6a
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.