PL EN


2015 | 9 | 3 | 38-50
Article title

Przestępczość kryminalna w okresie międzywojennym na obszarze siedleckiego okręgu sądowego. Sprawca, motyw, kara

Content
Title variants
EN
Crimes Committed During the Interwar Period in the Area of the Judicial District of Siedlce. Perpetrator, Motive, Punishment
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Dwudziestolecie międzywojenne to okres szczególny nie tylko ze względu na wydarzenia historyczne w Polsce, ale również ze względu na kształtowanie się mentalności wolnych Polaków. Problemy społeczne, wyznaniowe, narodowościowe, różnice kulturowe w nowo powstałej państwowości to jedynie pośrednie przyczyny popełniania czynów zabronionych. Głównym celem podjętej analizy akt sądowych z lat 1918-1939, dotyczących przestępstw kryminalnych jest przedstawienie obrazu statystycznego zabójcy, gwałciciela, osoby dokonującej rozboju, kradzieży z włamaniem. Za pomocą specjalnie do tego celu skonstruowanych ankiet określono jego wiek, status społeczny, majątkowy, stan cywilny, wykształcenie. Wskazano również na najczęstsze motywy czynów w poszczególnych grupach społecznych. Ostatni aspekt analizy dotyczy popełnionego czynu i orzeczenia sądowego, które pokazuje funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w dwudziestoleciu międzywojennym oraz narzędzia, jakie miał on do dyspozycji w postaci kodeksów prawa. Analiza postępowań przed sądem w sprawach o najcięższe zbrodnie została oparta nie tylko na kazusach obowiązującego prawa, ale również wzięto pod uwagę aspekty socjologiczne, psychologiczne, uwarunkowania kulturowe i materialne.
EN
The interwar period is a special period not only because of the historical events in Poland, but also due to the formation of the mentality of free Poles. Social, religious and ethnic issues and also cultural differences in the newly established statehood are only some indirect causes of committing criminal acts. The main objective of the analysis of the court records reported between the years 1918-1939 and concerning criminal offenses is to provide a picture of a statistical killer, rapist and a person committing the robbery or burglary. By using specially designed questionnaires their age, education, social, financial and marital status have been determined. Moreover, the most common motives of crime in the particular social groups have also been indicated. The last aspect of the analysis concerns the committed crime and the court ruling which shows the functioning of justice in the interwar period and the tools it had at its disposal in the form of codes of law. An analysis of court proceedings in cases of the most serious crimes has been based not only on case studies of the law being then in force, but also on sociological and psychological aspects, and cultural and material conditions were taken into account.
Keywords
Year
Volume
9
Issue
3
Pages
38-50
Physical description
Dates
published
2015
Contributors
References
  • Batawia S. (1984), Wstęp do nauki o przestępcy. Zagadnienie skłonności przestępczych. Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław.
  • Buczyński R. (1895), Kobieta wobec statystyki kryminalnej. Gazeta Sądowa Warszawska nr 42, s. 335- 343.
  • Budyn-Kulik M. (2005), Zabójstwo tyrana domowego: studium prawno-karne i wiktymologiczne. Verba, Lublin.
  • Czerwińska E. (2003), Sprawcy zabójstw na tle seksualnym. Prace Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, Seria: Psychologia, z. X, s. 281-288.
  • Dembowska I. (2014), Kryminalistyczna problematyka zachowania się sprawcy po popełnieniu przestępstwa zabójstwa, W: M. Szostak, I. Dembowska (red.), Innowacyjne metody wykrywania sprawców przestępstw. Wrocław, s. 141-152.
  • Dziennik Praw Państwa Polskiego 1919, nr 9, poz. 123, Dekret o nabywaniu broni i amunicji z dn. 25 I 1919 r.
  • Dziennik Ustaw 1932 nr 60, poz. 571 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 11 VII 1932 r. Kodeks karny.
  • Gałka E. (2010), Typologia sprawców zabójstw. Wrocławskie Studia Erazmiańskie Zeszyty Studenckie. Część I Studia Karnistyczne, s. 63-74.
  • Gawliński A (2014), Zbrodnicze otrucie - przegląd kryminalistyczno-historyczny. Przegląd Prawniczy, Społeczny i Ekonomiczny, nr 1, s. 32-43.
  • Gierowski J. K. (1979), Niektóre biopsychiczne determinanty agresywnego zachowania przestępczego. Studia Kryminologiczne, Kryminalistyczne i Penitencjarne, t. 9, s. 153-171.
  • Grudzień V. (2012), Dzieciobójstwo. Zarys historii stosowania kar. Wydawnictwo Szkoły Policji w Katowicach, Katowice.
  • Hołyst B. (1981), Kryminalistyka. Warszawa, PWN.
  • Horoszewski P. (1937), Motywy zabójstw z afektu i stanowisko sądu wobec tego przestępstwa. Archiwum Kryminologiczne, t. II, z. 3-4, s. 465-490.
  • Kronika (1932). Nowa Gazeta Podlaska, nr 11, s. 4.
  • Lambroso C., Ferrero G (1895), Kobieta jako zbrodniarka i prostytutka: studia antropologiczne poprzedzone biologią i psychologią kobiety normalnej. Warszawa nakładem Hieronima Cohna.
  • Łosińska M. (2013), Kobieta jako sprawczyni zabójstwa analiza kryminologiczna i kryminalistyczna. Przegląd Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny, nr 1, s. 42-59.
  • Makowski W. (1911), Zbrodnie, kary i sądy wyjątkowe. Warszawa, "Społeczeństwo".
  • Mały Rocznik Statystyczny na rok 1937. Warszawa, GUS.
  • Mały Rocznik Statystyczny na rok 1938. Warszawa, GUS.
  • Mały Rocznik Statystyczny na rok 1939. Warszawa, GUS.
  • Marzec-Holka K. (2011), Przemoc seksualna wobec dziecka. Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków.
  • Marzec-Holka K. (2004), Dzieciobójstwo: przestępstwo uprzywilejowane czy zbrodnia. Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz.
  • Moir A., Jessel D. (1998), Zbrodnia rodzi się w mózgu: zagadka biologicznych uwarunkowań przestępczości. Książka i Wiedza, Warszawa.
  • Neuropsychologiczne uwarunkowania kontroli zachowania u dorosłych sprawców przestępstw (2009). Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
  • Nieletni przestępca (1931). Podlasiak, nr 10, s. 3.
  • Rocznik Statystyczny Rzeczpospolitej Polskiej z lat 1923-1925, 1928-1929. Warszawa GUS.
  • Sowińska D. (2013), Siedlecki wymiar sprawiedliwości w czasach II Rzeczypospolitej. Siedleckie Towarzystwo Naukowe i Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Przyrodniczo- Humanistycznego, Siedlce.
  • Stasiak M.W. (2007), Występek kazirodztwa w polskim kodeksie karnym z 1997 r. - praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. R Dębskiego, Łódź.
  • Tagancew N. (1921), Kodeks karny (22 III 1903 r.) wg. tłum. J. Dąbrowo i R. Lobmana, F. Hoesick, Warszawa.
  • Urstein M. (1933), Przestępczość a psychoza. Studium psychologiczno-prawnicze o katatonii z dołączeniem pięciu orzeczeń sądowo-lekarskich. Wydawnictwo Współczesne, Warszawa.
  • Wolska A. (1999), Zabójcy - studium psychologiczne. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin.
  • Wolska A. (2000), Wybrane zmienne osobowościowe w świetle psychologicznych czynników ryzyka popełnienia zabójstwa. Postępy Psychiatrii i Neurologii nr 9, suplement 2 (10), s. 289-300.
  • Z sali sądowej. Córka udusiła matkę (1930). Gazeta Podlaska, nr 29, s. 7.
  • Z sądu (1933). Nowa Gazeta Podlaska, nr 8, s. 7.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
2081-6081
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-1399ed6a-7961-461d-8221-91df201eedfc
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.