PL EN


2014 | 13 | 245-273
Article title

„Nieopisany błękit wody, która ściąga na siebie barwę nieba”. Nazwy barw w powieści "Zatoka śpiewających traw" Stanisławy Fleszarowej-Muskat

Content
Title variants
EN
“The indescribable blue of water which attracts the colour of the sky”: Colour terms in the novel "Zatoka śpiewających traw" by Stanisława Fleszarowa-Muskat
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The aim of this paper is to analyze colour terms used in the novel Zatoka śpiewających traw [The Bay of Singing Grass] by Stanisława Fleszarowa-Muskat (1919-1989). The writer conventionally employs colour words to create the characters of the novel, including their appearance and emotions, the latter being expressed metonymically: SYMPTOM (i.e. COLOUR) FOR EMOTION. However, descriptions of landscapes, especially of the sea, are poetic. It appears that they also serve to create the main character, a young woman who is a chemist. In the descriptions of the sea, the writer frequently employs the colour noun błękit ‘(sky) blue’. The writer uses 177 colour terms; 66.1% of them are basic and 39.9% are non-basic. The frequency ranking list of the basic colour terms, especially the primary ones: biały ‘white’, czarny ‘black’, czerwony ‘red’, zielony ‘green’, żółty ‘yellow’ and niebieski ‘blue’, correlates with the evolutionary sequence proposed by Berlin and Kay in Basic Color Terms (1969).
Contributors
References
  • Ampel-Rudolf M., Kolory. Z badań leksykalnych i semantyczno-składniowych języka polskiego, Rzeszów 1994.
  • Berlin B., Kay P., Basic Color Terms: Their Universality and Evolution, Berkeley 1969.
  • Bielska-Krawczyk J., Między widzialnym a niewidzialnym. Widzenie, kolor, światłocień i dzieła sztuki w twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Kraków 2004; J. Bielska-Krawczyk, Kolorowe pisanie (Paleta Gustawa Herlinga-Grudzińskiego), „Acta Universitatis Nicolai Copernici: Filologia Polska” 2005, nr 61.
  • Błażejewski M., Fleszarowa Sopocka albo – jak być kochaną. W osiemdziesiątą rocznicę urodzin Stanisławy Fleszarowej-Muskat, Gdańsk 1999.
  • Corbett G.G., Davies I.R.L., Establishing basic color terms: Measures and techniques, w: Color Categories in Thought and Language, pod red. C. L. Hardina i L. Maffi, Cambridge 1997.
  • Czachorowska M., Funkcje barw w Lalce Bolesława Prusa, „Studia Językoznawcze: Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny” 2005, t. 4.
  • Dyszak A.S., Językowe wyrażenia zjawisk jasności i ciemności, Bydgoszcz 2010.
  • Fleszarowa-Muskat S., Zatoka śpiewających traw, Gdynia, Wydawnictwo Morskie, 1967; wyd. 2, Gdańsk, Wydawnictwo Morskie, 1969; [wyd. 3], Gdańsk, Wydawnictwo Morskie, 1989; wyd. 1 [właśc. 4], Gdańsk, Polnord – Wydawnictwo „Oskar", 1993; wyd. 2 [właśc. 5], Gdańsk, Polnord – Wydawnictwo „Oskar", 2002.
  • Handke K., ‘Barwne’ słownictwo Stefana Żeromskiego – kreacja pisarska i obraz rzeczywisty, „Studia Językoznawcze: Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny” 2004, t. 3.
  • Handke K., Henryk Sienkiewicz i Stefan Żeromski jako koloryści, w: Henryk Sienkiewicz w kulturze polskiej, pod red. K. Stępnika i T. Bujnickiego, Lublin 2007.
  • Handke K., Słownictwo pism Stefana Żeromskiego, tom 5, Świat barw, Kraków 2002.
  • Kay P., McDaniel C.K., The linguistic significance of the meanings of basic color terms, „Language” 1978, nr 54/3.
  • Knapczyk A., Uwagi o semiotyce kolorów w „Chłopach” Władysława Stanisława Reymonta, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Literackie” 2002, nr 40.
  • Komorowska E., Barwa w języku polskim i rosyjskim. Rozważania semantyczne, Szczecin 2010.
  • Komorowska E., Barwy żółta /złota w zwierciadle języka polskiego. Aspekt lingwistyczny, w: Kolor w kulturze, pod red. Z. Mocarskiej-Tycowej i J. Bielskiej-Krawczyk, Toruń 2010.
  • Komorowska E., Językowa paleta barw stanów psychofizycznych człowieka, „Annales Neophilologiarum” 2004/2005, nr 2.
  • Mariak L., Barwne obrazy stepu w Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza, w: Barwa w języku, literaturze i kulturze II, pod red. E. Komorowskiej i D. Stanulewicz, Szczecin 2011.
  • Mariak L., Efekty barwne i świetlne w kreacji scen batalistycznych w Trylogii Henryka Sienkiewicza, w: Barwa w języku, literaturze i kulturze I, pod red. E. Komorowskiej i D. Stanulewicz, Szczecin 2010.
  • Mozolewska A., Colour terms and emotions in English and Polish, „Beyond Philology” 2010, nr 7.
  • Mroczkiewicz M., Grzybowski J., wspólpr. K. Świerkosz, Stanisława Fleszarowa-Muskat, <http://www.old.wbpg.org.pl/slowniklista.php?pisarz=26>, dostęp: 6.02.2013.
  • Seifert I., Barwy Afryki w utworach Henryka Sienkiewicza, w: Język pisarzy jako problem lingwistyki, pod red. T. Korpysza i A. Kozłowskiej, Warszawa 2009.
  • Seifert I., Pole semantyczne barw we wczesnych nowelach Władysława Stanisława Reymonta, w: Władysław Stanisław Reymont: Tradice – součastnost – recepce. Materiály z mezinárodni vědecké konference uskutečněné v Ostravě ve dnech 6.-7. prosince 2000 u přiležitosti 75. výroči úmrti Władysława Stanisława Reymonta, pod red. M. Balowskiego i J. Raclavskiej, Ostrava 2001.
  • Seniów A., Funkcja barw w językowej kreacji przyrody w Chamie Elizy Orzeszkowej, w: Barwa w języku, literaturze i kulturze I, pod red. E. Komorowskiej i D. Stanulewicz, Szczecin 2010.
  • Siekierska K., Nazwy barw w „Trylogii” Henryka Sienkiewicza, „Poradnik Językowy” 1988, nr 2.
  • Skorupska-Raczyńska E., Barwy świata natury w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej, „Studia Językoznawcze: Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny” 2002, nr 1.
  • Skorupska-Raczyńska E., Kolorystyka dworu i zaścianka w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej, „Studia Językoznawcze: Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny” 2006, t. 5.
  • Słownik języka polskiego, tom I, pod red. M. Szymczaka i in., Warszawa 1978.
  • Stanilewicz D., Pawłowski A., Barwa w języku, literaturze i kulturze oraz innych dziedzinach – bibliografia (wersja wstępna), [w:] Barwa w języku, literaturze i kulturze II, pod red. E. Komorowskiej i D. Stanulewicz, Szczecin 2011.
  • Stanulewicz D., Colour, Culture and Language: Blue in Polish, Gdańsk 2009.
  • Studia z semantyki porównawczej. Nazwy barw, nazwy wymiarów, predykaty mentalne, pod red. R. Grzegorczykowej i K. Waszakowej, Warszawa 2000 (część I), 2003 (część II).
  • Szczaus A., Kolorysta czy rysownik? – o Sienkiewiczu raz jeszcze, w: W kręgu polszczyzny dawnej i współczesnej. Księga ofiarowana dr hab. Kazimierzowi Długoszowi profesorowi Uniwersytetu Szczecińskiego, pod red. E. Kołodziejek, Szczecin 2006.
  • Szczaus A., Pole barw w Listach z podróży do Ameryki Henryka Sienkiewicza, „Studia Językoznawcze: Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny” 2004, t. 3.
  • Szczaus A., Pole światła i cienia w „Listach z podróży do Ameryki” Henryka Sienkiewicza, „Studia Językoznawcze: Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny” 2005, t. 4.
  • Szczygłowska T., A short English-Polish contrastive analysis of the relationship between the continuum of colours and the continuum of emotions, „Linguistica Silesiana” 2003, nr 24.
  • Świerkosz K., Na fali. Portret biograficzny Stanisławy Fleszarowej-Muskat, Warszawa 2013.
  • Teodorowicz-Hellman E., Teoria prototypów a nazwy barw w języku polskim i szwedzkim. Obrazy konceptualne nazw barw a ich eksplikacje językowe, „Polonica” 1998, nr 19.
  • Tokarski R., Semantyka barw we współczesnej polszczyźnie, Lublin 1995; wydanie drugie rozszerzone, Lublin 2004.
  • Waszakowa K., Podstawowe nazwy barw i ich prototypowe odniesienia. Metodologia opisu porównawczego, w: Studia z semantyki porównawczej. Nazwy barw, nazwy wymiarów, predykaty mentalne. Część I, pod red. R. Grzegorczykowej i K. Waszakowej, Warszawa 2000.
  • Wielki Błękit”, Wydawnictwo Manta, http://www.wielkiblekit.pl.
  • Wielopolski P., Paleta kolorów w przedwojennej prozie Witolda Gombrowicza s., w: Barwa w języku, literaturze i kulturze III, pod red. E. Komorowskiej i D. Stanulewicz, Szczecin 2012.
  • Wielopolski P., Wykorzystanie biblijnej symboliki kolorów we wprowadzeniu do Placówki Bolesława Prusa, w: Barwa w języku, literaturze i kulturze I, pod red. E. Komorowskiej i D. Stanulewicz, Szczecin 2010.
  • Wierzbicka A., The meaning of color terms: Semantics, culture, and cognition, „Cognitive Linguistics” 1990, nr 1.
  • Wierzbicka A., The semantics of colour: A new paradigm, w: Progress in Colour Studies I: Language and Culture, pod red. C.P. Biggam i C.J. Kay, Amsterdam – Philadelphia 2006.
  • Wierzbicka A., Znaczenie nazw kolorów i uniwersalia widzenia, przekł. R. Tokarski, w: A. Wierzbicka, Język ¬– umysł – kultura, pod red. J. Bartmińskiego, Warszawa 1999.
  • Wołowik B., Obraz słowem malowany (o funkcji koloru szarego w Pielgrzymce do Jasnej Góry Władysława Stanisława Reymonta), w: Władysław Stanisław Reymont: Tradice – součastnost – recepce. Materiály z mezinárodni vědecké konference uskutečněné v Ostravě ve dnech 6.-7. prosince 2000 u přiležitosti 75. výroči úmrti Władysława Stanisława Reymonta, pod red. M. Balowskiego i J. Raclavskiej, Ostrava 2001.
  • Wróblewski P., Przestrzeń „wszystkimi barwami świata” malowana – o barwach w „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej, w: Wokół „Nad Niemnem”, Seria V, pod red. J. Sztachelskiej, Białystok 2001.
  • Zaręba A., Nazwy barw w dialektach i historii języka polskiego, Wrocław 1954.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-1403a511-5acc-47f2-9187-acbe3200b24c
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.