PL EN


2014 | 2(213) | 203-224
Article title

Macierzyństwo kobiet z niepełnosprawnościami ruchu, wzroku i słuchu

Content
Title variants
EN
Motherhood of Women With Vision or Hearing Impairments and Physical Disability
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł przedstawia zagadnienie macierzyństwa kobiet z niepełnosprawnościami, rozumianego zarówno jako indywidualne doświadczenie, jak również jako konstrukt społeczny. Na podstawie wywiadów biograficznych oraz warsztatów autorki wskazują na najważniejsze czynniki kształtujące prawa reprodukcyjne kobiet z niepełnosprawnościami wzroku, słuchu oraz ruchu. Poruszone zostają zagadnienia takie jak: tabuizacja seksualności, bariery w dostępie do opieki ginekologicznej, brak adekwatnej edukacji seksualnej, a także często negatywna ocena możliwości pełnienia roli matki, dylematy związane z możliwością dziedziczenia niepełnosprawności czy zapewnienia odpowiedniej opieki dziecku. Pokazany zostanie wpływ uwarunkowań społeczno-ekonomicznych na możliwość pełnienia roli matki. Tekst kończy się próbą odpowiedzi na pytania o nowy model macierzyństwa kobiet z niepełnosprawnościami.
EN
The article presents the problem of motherhood of women with disabilities understood both as an individual experience and as a social construct. Based on biographical interviews and on the workshop material the authors indicate the most important factors in the sphere of reproductive rights of women with vision and hearing impairments as well as physical disabilities. The article discusses tabuization of sexuality, barriers of access to gynecological care, lack of adequate sexual education as well as frequently negative assessment of the ability to perform as a mother, dilemmas regarding the possibility of genetically transmitting the disability and providing the child with appropriate care. The impact of socioeconomic conditions on the possibility to perform the role of a mother is also demonstrated. The text concludes with a tentative answer to the question regarding a new model of motherhood of women with disabilities.
Year
Issue
Pages
203-224
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków
  • Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków
  • Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków
author
  • Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków
References
  • Agacinski, Sylviane. 2000. Polityka płci. Warszawa: KR.
  • Badinter, Elisabeth. 2013. Konfl ikt: kobieta i matka. Warszawa: WN PWN.
  • Banasiuk, Barbara. 2012. Matki gorszego Boga. W: R.E. Hryciuk i E. Korolczuk (red.). Pożegnanie z Matką Polką? Dyskursy, praktyki i reprezentacje macierzyństwa we współczesnej Polsce. Warszawa: WUW, s. 355–374.
  • Bartky, Sandra Lee. 2007. Foucault, kobiecość i unowocześnienie władzy patriarchalnej. W: R.E. Hryciuk i A. Kościańska (red.). Gender. Perspektywa antropologiczna. Warszawa: WUW, s. 50–75.
  • Bednarczyk, Anna. 2013. Genderowy wymiar niepełnosprawności – niepełnosprawność wzroku. Raport przygotowany w ramach projektu „Od kompleksowej diagnozy sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce do nowego modelu polityki społecznej wobec niepełnosprawności”. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica. Niepublikowany manuskrypt.
  • Begley Cecily, Agnes Higgins, Joan Lalor i Sheerin Fintan. 2009. Women with Disabilities: Barriers and Facilitators to Accessing Services During Pregnancy, Childbirth and Early Motherhood Table of Content. School of Nursing and Midwifery: Trinity College Dublin.
  • Blumberg, Lisa. 1994. The Politics of Prenatal Testing and Selective Abortion. „Sexuality and Disability” 12(2): 135–153.
  • Budrowska, Bogusława. 2005. Nieodpłatna praca kobiet i próby jej wyceny (http://www.ekologiasztuka.pl/pdf/fe007budrowska.pdf, dostęp marzec 2014).
  • Budrowska, Bogusława. 2009. Krzątactwo codzienności a perspektywa „trzeciej socjologii”. W: B. Budrowska (red.). Kobiety, feminizm, demokracja. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, s. 70–94.
  • Butler, Judith. 1994/1995. Podmioty płci/płciowości/pragnienia. W: B. Limanowska i T. Oleszczuk (red.). Spotkania feministyczne. Warszawa: OŚKa, s. 58–67.
  • Butler, Judith. 2008. Uwikłani w płeć. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
  • Carpenter, Lorelei i Helena Austin. 2007. Silenced, Silence, Silent Motherhood in the Margins. „Qualitative Inquiry” 13(5): 660–674.
  • CERMI. 2012. Guide to gender mainstreaming in public disability policies (http://www.euroblind.org/media/women/Guide-to-Gender-Mainstreaming-in-Public-Disability-Policies.pdf, dostęp marzec 2014).
  • Crisp, Ross. 2002. A Counselling Framework for Understanding Individual Experiences of Socially Constructed Disability. „Disability Studies Quarterly” 22(3): 20–32.
  • Crawford, Danette i Joan M. Ostrove. 2003. Representations of Disability and the Interpersonal Relationships of Women with Disabilities. „Women & Therapy” 26 (3–4): 179–194.
  • Czajkowska-Kisil, Małgorzata i Małgorzata Dymowska. 2013. Diagnoza potrzeb i oczekiwań kobiet z niepełnosprawnością słuchu. Raport przygotowany w ramach projektu „Od kompleksowej diagnozy sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce do nowego modelu polityki społecznej wobec niepełnosprawności”. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica. Niepublikowany manuskrypt.
  • Czajkowska-Kisil, Małgorzata i Agnieszka Klimczewska. 2007. Rola języka migowego w kształtowaniu tożsamości Głuchych w Polsce. W: E. Woźnicka (red.). Tożsamość społeczno-kulturowa Głuchych. Łódź: Polski Związek Głuchych, s. 72–78.
  • Darska, Bernadetta. 2009. Głosy kobiet. Prasa feministyczna po roku 1989 wobec tożsamości i dyskursu. Olsztyn: Portret.
  • Desperak, Iza. 2008. Podwójnie samotne – o wykluczeniu ze społeczeństwa rodzin niepełnych. W: I. Desperak (red.). Homofobia, mizogynia i ciemnogród. Burzliwe losy kontrowersyjnych ustaw. Łódź: Omega-Praksis, s. 160–180.
  • European Disability Forum. 2011. 2nd Manifesto on the Rights of Women and Girls with Disabilities in the European Union (http://www.uildm.org/wp-content/uploads/2011/11/2ndmanifestoEN.pdf, dostęp marzec 2014).
  • Evans, Subhadra i de Souza Lorraine. 2008. Dealing With Chronic Pain: Giving Voice to the Experiences of Mothers With Chronic Pain and Their Children. „Qualitative Health Research” 18(4): 489–501.
  • Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny. 2013. Edukacja seksualna czy Wychowanie do życia w rodzinie? Przepisy prawne i podstawa programowa. (http://www.federa.org.pl/publikacje/edukacja_seksualna_factsheet_2013.pdf, dostęp marzec 2014).
  • Frohmader, Carolyn i Helen Meekosha. 2010. Recognition, Respect and Rights: Disabled Women in a Globalised World. Paper presented to the 2010 Regional Conference on Women with Disabilities.
  • Gajewska, Agnieszka. 2004. „Macierzyństwo” – prezentacja pojęcia w dyskursie feministycznym w Polsce. W: M. Radkiewicz (red.). Gender. Konteksty. Kraków: Rabid, s. 253–272.
  • Gajewska, Agnieszka i Joanna Lisek. 2012. Grzeszne wiersze o matce. Pożegnanie z Jidysz Mame? W: R.E. Hryciuk i E. Korolczuk (red.). Pożegnanie z Matką Polką? Dyskursy, praktyki i reprezentacje macierzyństwa we współczesnej Polsce. Warszawa: WUW, s. 165–186.
  • Godlewska-Goska, Marta. 2012. Wzorce macierzyństwa wśród Romów mieszkających w Polsce. Przyczynek do analizy. W: R.E. Hryciuk i E. Korolczuk (red.). Pożegnanie z Matką Polką? Dyskursy, praktyki i reprezentacje macierzyństwa we współczesnej Polsce. Warszawa: WUW, s. 187–214.
  • Gromkowska, Manuela. 2002. Kobiecość w kulturze globalnej. Rekonstrukcje i reprezentacje. Poznań: Wolumin.
  • Grue, Lars i Kristin Tafjord Lærum. 2002. 'Doing Motherhood': Some Experiences of Mothers with Physical Disabilities. „Disability & Society” 17(6): 671–683.
  • Gutiérrez, Cózar i María Angeles. 2011. Autodiagnóstico de la situación de las Mujeres con Discapacidad en Andalucía, Consajería para la Igualidad y Bienestar Social (http://sid.usal.es/idocs/F8/FDO26258/mujeres_discapacidad_Andalucia.pdf, dostęp marzec 2014).
  • Hartnett, Alison. 2000. Escaping the ‘Evil Avanger” and the ‘Supercrip’: Images of Disability in Popular Television. „The Irish Communications Review” 8: 21–29.
  • Hryciuk, Renata i Elżbieta Korolczuk. 2012. Wstęp: Pożegnanie z Matką Polką?. W: R.E. Hryciuk i E. Korolczuk (red.). Pożegnanie z Matką Polką? Dyskursy, praktyki i reprezentacje macierzyństwa we współczesnej Polsce. Warszawa: WUW, s. 7–26.
  • Killoran, Carrie. 1994. Women with Disabilities Having Children: It's Our Right Too. „Sexuality and Disability” 12(2): 121–126.
  • Kirshbaum, Megan i Rhoda Olkin. 2002. Parents with Physical, Systemic or Visual Disabilities. „Sexuality and Disability” 20(1): 65–80.
  • Kocher, Meg. 1994. Mothers with Disabilities. „Sexuality and Disability” 12(2): 127–133.
  • Kościańska, Agnieszka. 2012. Twórcze odgrywanie Matki Polki i Matki Boskiej. Religia a symbolika macierzyńska w Polsce. W: R.E. Hryciuk i E. Korolczuk (red.). Pożegnanie z Matką Polką? Dyskursy, praktyki i reprezentacje macierzyństwa we współczesnej Polsce. Warszawa: WUW, s. 147–165.
  • Kotowska, Małgorzata. 2008. Doświadczanie wykluczenia społecznego przez matki małych dzieci w Warszawie. Analiza sytuacji życiowych. W: I. Desperak (red.). Homofobia, mizoginia i ciemnogród. Burzliwe losy kontrowersyjnych ustaw. Łódź: Omega-Praksis, s. 138–159.
  • Król, Agnieszka. 2013. Forum uczestniczek. Warsztaty dla kobiet z niepełnosprawnościami wzroku, słuchu i ruchu. Raport z badań jakościowych przygotowany w ramach projektu „Od kompleksowej diagnozy sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce do nowego modelu polityki społecznej wobec niepełnosprawności”. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza im.
  • Stanisława Staszica. Niepublikowany manuskrypt.
  • Król, Agnieszka i Aleksandra Migalska. 2013. Sytuacja kobiet Głuchych i nie(do)słyszących. Raport z badań biograficznych przygotowany w ramach projektu „Od kompleksowej diagnozy sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce do nowego modelu polityki społecznej wobec niepełnosprawności”. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica. Niepublikowany manuskrypt.
  • Lloyd, Margaret. 2001. The Politics of Disability and Feminism: Discord or Synthesis?. „Sociology” 35(3): 715–728.
  • Malacrida, Claudia. 2007. Negotiating the Dependency/Nurturance tightrope: Dilemmas of Motherhood and Disability. „The Canadian Review of Sociology and Anthropology” 44(4): 469–493.
  • Malacrida, Claudia. 2009. Performing Motherhood in a Disablist World: Dilemmas of Motherhood, Femininity and Disability. „International Journal of Qualitative Studies in Education” 22(1): 99–117.
  • Młodawska, Agata. 2012. Tradycyjna polska nagonka czy ponowoczesne neoliberalne wykluczenie? Analiza internetowego dyskursu kobiecej bezdzietności. W: R.E. Hryciuk i E. Korolczuk (red.). Pożegnanie z Matką Polką? Dyskursy, praktyki i reprezentacje macierzyństwa we współczesnej Polsce. Warszawa: WUW, s. 97–124.
  • Oliver, Michael. 2004. The Social Model in Action: If I Had a Hammer. W: C. Barnes i G. Mercer (red.). Implementing the Social Model of Disability: Theory and Research. Leeds: The Disability Press, s. 18–31.
  • Oliver, Michael. 1996. Understanding Disability: From Theory to Practice. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
  • Olsen, Richard i Michele Wates. 2003. Disabled Parents: Examining Research Assumptions. Dartington: Research in Practice.
  • O'Toole, Corbett Joan i Doe Tanis. 2002. Sexuality and Disabled Parents with Disabled Children. „Sexuality and Disability” 20(1): 89–101.
  • Parish, Susan, Sandra Magaña i Shawn A Cassiman. 2008. It's Just That Much Harder: Multilayered Hardship Experiences of Low-Income Mothers with Disabilities. „Affilia: Journal of Women and Social Work” 23(1): 51 – 65.
  • Raczyńska, Kamila. 2011. Skąd wiesz? Jak wygląda edukacja seksualna w polskich domach. Raport Grupy Edukatorów Seksualnych Ponton (http://ponton.org.pl/sites/ponton/fi les/raport_skad_wiesz_grupa_ponton_2011.pdf, dostęp marzec 2014).
  • Radkowska-Walkowicz, Magdalena. 2013. Doświadczenie in vitro. Niepłodność i nowe technologie reprodukcyjne w perspektywie antropologicznej. Warszawa: WUW.
  • Ruddick, Sara. 1980. Maternal Thinking. „Feminist Studies” 6(2): 342–367.
  • Serakowska, Monika i Anna Werenc. 2013. Raport z warsztatów „Nic o nas bez nas – szkolenia dla kobiet z niepełnosprawnością ruchu”. Raport przygotowany w ramach projektu „Od kompleksowej diagnozy sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce do nowego modelu polityki społecznej wobec niepełnosprawności”. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica. Niepublikowany manuskrypt.
  • Soldatic, Karen. 2011. Appointment Time: Disability and Neoliberal Workfare Temporalities. „Critical Sociology” 39(3): 405–419.
  • Titkow, Anna, Danuta Duch-Krzysztofek i Bogusława Budrowska. 2004. Nieodpłatna praca kobiet. Mity, realia, perspektywy. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
  • Titkow, Anna. 2007. Tożsamość polskich kobiet. Ciągłość, zmiana, konteksty. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
  • Titkow, Anna. 2013. Płeć kulturowa (gender) – potencjalny kapitał niwelowania nierówności płci. W: K. Slany (red.). Zagadnienia małżeństwa i rodzin w perspektywie feministyczno-genderowej. Kraków: WUJ, s. 31–44.
  • Urbańska, Sylwia. 2009. Profesjonalizacja macierzyństwa jako proces odpodmiotowienia matki. Analiza dyskursów poradnika „Twoje Dziecko” z 2003 i 1975 roku. W: B. Budrowska (red.). Kobiety, feminizm, demokracja. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, s. 19–42.
  • Urbańska, Sylwia. 2012. Naturalna troska o ciało i moralność versus profesjonalna osobowość. Konstruowanie modelu człowieka w dyskursach macierzyńskich w latach 70. (PRL) i na początku XXI wieku. W: R.E. Hryciuk i E. Korolczuk (red.). Pożegnanie z Matką Polką? Dyskursy, praktyki i reprezentacje macierzyństwa we współczesnej Polsce. Warszawa: WUW, s. 49–70.
  • Watson, Nick, Linda McKie, Bill Hughes, Debra Hopkins i Sue Gregory. 2004. (Inter)Dependence, Needs and Care: The Potential for Disability and Feminist Theorists to Develop an Emancipatory Model. „Sociology” 38(2): 331–350.
  • Wates, Michele. 1998. Disabled Parents: Dispelling the Myths. Cambridge: NCT Publishing.
  • Waxman, Barbara Faye. 1994. Up Against Eugenics: Disabled Women’s Challenge to Receive Reproductive Health Services. „Sexuality and Disability” 12(2): 155–171.
  • Wendell, Susan. 1996. The Rejected Body: Feminist Philosophical Reflections on Disability. London: Routledge.
  • Williams, Gareth. 2001. Theorizing Disability. W: Gary L. Albrecht, Katherine Seelman i Michael Bury (red.), Handbook of Disability Studies. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, s. 123–145.
  • Zitzelsberger, Hilde. 2005. (In)visibility: Accounts of Embodiment of Women with Physical Disabilities and Differences. „Disability & Society” 20(4): 389–403.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-1baba3fc-765a-4a1d-8f36-636aa071e563
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.