PL EN


2012 | 75/1 | 131-134
Article title

Zasługi polskiego lekarza i antropologa Juliana Talko-Hryncewicza dla nauki rosyjskiej

Authors
Content
Title variants
EN
Julian Talko-Hryncewiczs Contribution to the Russian Science
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Julian Talko-Hryncewicz był z wykształcenia lekarzem, ale oprócz terapii chorych wiele czasu poświęcał na badania archeologiczne. Toteż jego zasługi dla nauki rosyjskiej należy rozpatrywać w obu dziedzinach. Działalność archeologiczną rozpoczął na Ukrainie, gdzie w połowie lat 80. XIX stulecia rozkopał kurhan w Ryżanówce. Na początku lat 90. otrzymał posadę lekarza w Troickosaw- sku na Zabajkalu. Na Syberii prowadził prace antropologiczne i wykopaliskowe. Wówczas, wraz ze światłymi mieszkańcami Kiachty, utworzył Oddział Cesarskiego Towarzystwa Geograficznego, którym kierował przez wiele lat, współredagując „Trudy Otdieła Impierator- skogo Russkogo Gieograficzeskogo Obszczestwa”. Także własne artykuły zamieszczał na łamach rzeczonego czasopisma. W latach 1895-1908 dokonał eksploracji 500 mogił, wyróżniając 5 typów pochówków. Wyniki swoich badań archeologicznych i antropologicznych referował na posiedzeniach Oddziału Towarzystwa Geograficznego. W 1902 r. wygłosił odczyt w Petersburgu pt. Driewnije pamiatniki zapadnogo Zabajkalja, który był podsumowaniem jego dziesięcioletniej pracy naukowej. Na przełomie XIX i XX stulecia od moskiewskiego Towarzystwa Miłośników Przyrody, Antropologii i Etnografii otrzymał J. Talko-Hryncewicz nagrodę pieniężną oraz złoty medal Razewietowa, a kilka lat później został członkiem tej organizacji. W 1904 r. Rosyjskie Towarzystwo Geograficzne przyznało uczonemu Duży Złoty Medal. Ponadto w 1902 r. władze rosyjskie mianowały go członkiem korespondentem Komitetu Międzynarodowego do Badań Azji Środkowej i Wschodniej. Zainteresowania badawcze J. Talko-Hryncewicza dotyczyły także medycyny praktycznej. W okresie pobytu na Ukrainie opublikował w czasopismach polskich i rosyjskich prace na temat problematyki ginekologiczno-przy- rodniczej, na temat błonicy, choroby Bearda, dusznicy bolesnej, kołtuna i innych chorób. Jego szczytowym osiągnięciem w tym okresie była książka pt. Zarysy lecznictwa ludowego na Rusi południowej oraz wydane w języku rosyjskim dwie publikacje: Położnictwo ludowe na Rusi południowej („Ziemskij Wracz” 1889) oraz O medycynie ludowej na Rusi południowej („Wiestnik Jewropy” 1893). Podczas pobytu na Syberii napisał pracę pt. Kilka słów o medycynie tybetańskiej i jej stosunku do folkloru („Wisła” 1898) oraz Przyczynek do spostrzeżeń fizjologicznych życia płciowego u kobiet na Zabajkalu, który ogłosił w „Trudach Troickosawskogo Kiachtinskogo Otdieła Impieratorsko- go Russkogo Gieograficzeskogo Obszczestwa” W okresie pracy na Syberii J. Talko-Hryncewicz publikował przeważnie w języku rosyjskim, czego przykład stanowić może jego elaborat O czumnych zabolewaniach w Mongolii, wydrukowany w Moskwie na początku XX wieku.
EN
Julian Talko-Hryncewicz was a physician, but apart from his medical practice he conducted archeological research. Therefore his contribution to the Russian science should be considered in both disciplines. J. Talko- Hryncewicz begun his archeological activities in Ukraine in the middle of the 1880s, where he explored the burial mound in Ryżanówka. At the beginning of the 1890s, he got the position of a physician in Troickosawsk at Zabajkale. He conducted anthropological research and excavations in Siberia. At that time, along with the edu- cated inhabitants of Kiachta he founded the Department of Imperial Geographical Society. He was in charge of the Society for many years and coedited the magazine Trudy Otdieła Impieratorskogo Russkogo Gieograficzeskogo Ob- szczestwa, where he published his own articles. Between 1895 and 1908 he explored 500 graves and distinguished 5 types of burial. Julian Talko-Hryncewicz reported on the results of his archeological and anthropological research at meetings of the Geographical Society. In 1902 in Petersburg he delivered the lecture “Driewnije pamiatniki zapadnogo Zabajkalja” that was the summary of a decade-long research. At the turn of the 20th century, J. Talko-Hryncewicz received monetary award and Raze- wiet’s golden medal from the Society of Enthusiasts for Nature, Anthropology and Ethnography and a few years later joined the Society. In 1904 the Russian Geographical Society awarded the scholar with Great Golden Medal. In 1902, the Russian authorities nominated him the member correspondent of the International Committee for Research on the Middle and East Asia. J. Talko-Hryncewicz scientific interests also con- cerned practical medicine. During his stay in Ukraine he published articles on gynecological-natural issues, diphtheria, Beard disease, angina pectoris, plica and other diseases both in Polish and Russian magazines. At that time his top achievement was the book ^e Outline of Folk Medicine in South Ruthenia and two publica- tions in Russian: “Folk Midwifery in South Ruthenia” (Ziemskij Wracz 1889) and “About Folk Medicine in South Ruthenia” (Wiestnik Jewropy 1893). During his stay in Siberia he wrote a work entitled “A Few Words on Tibetan Medicine and Its Reference to Folklore” (Wisła 1898) and “Contribution to Physiological Ob- servation of Sexual Life of Women in Zbajkale” which was published in Trudy Troickosawskogo Kiachtinskogo Otdieła Impieratorskogo Russkogo Gieograficzeskogo Obszczestwa. During his stay in Siberia J. Talko-Hryncewicz published mainly in Russian and a good example of that is his work titled “O czumnych zabolewaniach w Mongolii”, printed in Moscow at the beginning of the 20th century.
Year
Volume
Pages
131-134
Physical description
Contributors
author
  • Zakład Historii Medycyny i Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-1c2886cd-6029-4811-8c0f-9802e8bd1d63
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.