Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl


2014 | 3 | 9-26

Article title

Causality, Chance, Providence and Design: Aquinas and Barbour on the Independence between Science and Religion


Title variants

Przyczynowość, przypadek, Opatrzność i projekt: Akwinata i Barbour o niezależności nauki i religii

Languages of publication



The absolute and total distinction between primary and secondary causality is not, despite Ian Barbour’s opinion, a Thomist distinction. This is the reason why the distinction cannot be used as a tool by the defenders of the thesis that science and religion are completely independent fields of knowledge. On the contrary, the distinction, in its original understanding, allows us to explain how chance is compatible with providence or design. It is, therefore, a useful tool for those trying to build what Barbour calls an integration between science and religion.
Absolutne i całkowite rozróżnienie pomiędzy przyczynowością pierwotną i wtórną nie jest, wbrew opinii I. Barboura, rozróżnieniem pochodzącym z tradycji tomistycznej. Dlatego też rozróżnienie to nie może być stosowane jako narzędzie przez zwolenników tezy, że nauka i wiara są całkowicie niezale żnymi obszarami wiedzy. Wręcz przeciwnie, powyższe rozróżnienie, w jego pierwotnym rozumieniu, pozwala nam wyjaśnić jak przypadek jest związany z opatrznością bądź projektem. Z tego powodu jest to użyteczne dla tych, którzy próbują budowa ć to, co Barbour nazywa integracją religii i nauki.







Physical description


  • University of Valladolid, Spain, Department of Philosophy


  • Aquinas, Th .: Summa Contra Gentes, on the web: http://dhspriory.org/thomas/ContraGentiles.htm (20/06/2014).
  • Aquinas, Th .: Summa Theologiae, on the web: http://dhspriory.org/thomas/summa/index.html (20/06/2014).
  • Aquinas, Th .: Commentaria in octo libros Physicorum, on the web: http://dhspriory.org/thomas/Physics.htm (20/06/2014).
  • Augustine of Hippo, De Trinitate, on the web: http://www.newadvent.org/fathers/1301.htm (20/06/2014).
  • Barbour, I.G.: Religion in an Age of Science, Giff od Lectures, vol. I, HarperSan Francisco, San Francisco 1990, cap. I. Th at fi rst chapter, entitled “Ways of Relating Science and Religion”, can be seen on the Internet: http://www.giff ordlectures.org/Browse.asp?PubID=TPRIAS&Volume=0&Issue=0&ArticleID=4 (20/06/2014).
  • Carroll, W.E.: Creation, evolution and Thomas Aquinas, “Revue des Questions Scientifi ques” 171, 4 (2000) 319-347.
  • Castro, S.J.: Lógica de la creencia, Salamanca: San Esteban 2012.
  • Dodds, M.J.: Unlocking Divine Action. Contemporary Science and Thomas Aquinas, Washington: The Catholic University of America Press 2012.
  • International Theological Commission: Communion and Stewardship: Human Persons Created in the Image of God, 2004, on line: http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_con_cfaith_doc_20040723_communion-stewardship_en.html (14/06/2014).
  • Maimonides, M.: The Guide of the Perplexed, 2 vols., translated and with an introduction and notes by Shlomo Pines, Chicago: The University of Chicago Press 1963.


Reviewed article
Artykuł recenzowany

Document Type

Publication order reference


YADDA identifier

JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.