PL EN


2014 | 45 | 106-124
Article title

Status gazety „Politika” w Jugosławii Karađorđeviciów (1918–1941)

Content
Title variants
EN
Status of the newspaper “Politika” in Karađorđevićs’ Yugoslavia (1918-1941)
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The newspaper Politika was founded on 25 January 1904 by Vladislav F. Ribnikar. Since that time the Serbian Press market has begun to develop, and the Politika permanently has taken the important role up to this day. The newspaper witnessed important events in the Balkans in the twentieth century and the early twenty-first century but at the same time it was also under strong influence of Serbian centers of political authority. One example of such an influence was the status of the Politika in the period during the reign of Karađorđević dynasty in Yugoslavia, in 1918-1941. The newspaper then served a propaganda function for the royal court, particularly in 1929-1934. Then king Aleksander ruled in an authoritarian way and Politika played an important part in the country. The mechanism of functioning of the newspaper in the period of the royal authoritarianism, as well as in the remaining years of the interwar Yugoslavia was thus discussed in the article to help clarify the status of Politika under the rule of Karađorđevićs.
PL
Gazeta pod nazwą „Politika” została założona 25 stycznia 1904 roku przez Vladislava F. Ribnikara. Od tego czasu zaczął kształtować się serbski rynek prasowy, w którym „Politika” trwale zajmuje istotne miejsce do dzisiejszego dnia. Gazeta była świadkiem ważnych i doniosłych wydarzeń na Bałkanach w XX wieku i na początku XXI wieku, ale zarazem znajdowała się również w strefie ścisłych wpływów politycznych serbskich ośrodków władzy. Jednym z przykładów takiego wpływu był status „Politiki” w okresie panowania dynastii Karađorđeviciów w Jugosławii w latach 1918–1941. Gazeta pełniła wtedy funkcję propagandową dworu królewskiego, co dało się szczególnie zauważyć w latach 1929–1934. Wtedy bowiem król Aleksander I sprawował autorytarne rządy w państwie, których ważną częścią stała się „Politika”. Mechanizm funkcjonowania gazety zarówno w okresie autorytaryzmu królewskiego, jak i w pozostałych latach międzywojennej Jugosławii został więc poddany omówieniu, które umożliwiło wyjaśnienie statusu „Politiki” pod panowaniem Karađorđeviciów.
Year
Issue
45
Pages
106-124
Physical description
Dates
published
2014-12-31
Contributors
  • Uniwersytet Rzeszowski [University of Rzeszów], Rzeszów, Poland
References
  • Atentat se rasvetljuje. (1921, July 1). Politika, p. 2.
  • Barčot, T. (2006). Nesuđeni atentator na kralja Aleksandra: Petar Oreb Mijat i njegov put do vješala. Journal of Contemporary History. (3), 863–896.
  • Beograd uoči svadbe. (1922, June 7). Politika, p. 1.
  • Bez g. Pašića. (1926, April 6). Politika, pp. 1–2.
  • Čajanka u zagrebačkom dvoru. (1931, February 1). Politika, pp. 1–2.
  • Clark, C. (2013). The sleepwalkers: How Europe went to war in 1914. New York: Harper.
  • Craig Nation, R. (2003). War in the Balkans, 1991–2002. Carlisle: Strategic Studies Institute.
  • Dalja hapšenja. (1921, July 2). Politika, p. 2.
  • Definitivno je utvrđen identitet marselsljkog ubice. (1934, October 17). Politika, p. 7.
  • Djokić, D. (2007). Elusive Compromise: A history of interwar Yugoslavia. London: Hurst Publishers.
  • Dr. Ivan Pernar osuđen godinu dana strogoga zatvora. (1933, March 15). Politika, p. 5.
  • Dr. Vladimir Maček osuđen na tri godine strogog zatvora. (1933, April 30). Politika, p. 4.
  • Einstein, A., & Mann, H. (1931). Appeal to the International League of Human Rights. Retrieved June 15, 2014, from http://www.croatianhistory.net
  • Essen, A. (2006). Polityka Czechosłowacji w Europie Środkowej w latach 1918–1932. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.
  • Gradsko zastupstvo Zagreba kod Nj. V. Kralja. (1931, January 29). Politika, pp. 1–2.
  • Hapšenje g dr Vl. Maćka. (1929, December 23). Politika, p. 3.
  • Izjava Predsednika Vlade stranoj štampi. (1929, January 14). Politika, p. 1.
  • Izvršena smrtna kazna nad Orebom i Begovićem. (1934, May 13). Politika, p. 6.
  • Janjatović, B. (2002). Politički teror u Hrvatskoj 1918–1935. Zagreb: Hrvatski institut za povijest.
  • Juče je počelo sućelje Petru Mijatu Orebu, Josipu Begoviću i Antunu Pogorelcu, koji su u decembru prošle godine u Zagrebu pripremali atenat na Lj. V. Kralja. (1934, March 20). Politika, pp. 3–4.
  • Kljakić, S. (2014). „Politika“ nije izlazila pod okupacijom. Retrieved June 15, 2014, from http://www.politika.rs
  • Komunike g. Pašića. (1926, December 8). Politika, p. 3.
  • Komunistički poslanici izdati sudu. (1921, August 3). Politika, p. 1.
  • Kralj Aleksandar I poginuo je juče po podne u Marselju kao žrtva zločinačkog atenata. (1934, October 10). Politika, p. 3.
  • Kralj i Kraljica u šestinama. (1932, February 2). Politika, pp. 1–2.
  • Kralj Petar Prvi. (1921, August 17). Politika, p. 1.
  • Kraljevo Venčalje. (1922, June 8). Politika, p. 1.
  • Leitenberg, M. (2006). Deaths in Wars and Conflicts in the 20th Century. New York: Cornell University.
  • Ljušić, R. (1998). The Obrenovics and their Genealogy. Gornji Milanovac: The Museum of the G. Milanovac.
  • Marija kraljica Srba, Hrvata i Slovenaca. (1922, June 9). Politika, p. 1.
  • Mome dragom narodu, Svima Srbima, Hrvatima i Slovencima. (1929, January 6). Politika, p. 1.
  • Motivacija ostavke g. Pašića. (1926, April 5). Politika, pp. 1–2.
  • Mrđenović, D. (Ed.). (1988). Ustavi i vlade Kneževine Srbije, Kraljevine Srbije, Kraljevine SHS i Kraljevine Jugoslavije (1835–1941). Beograd: Nova Kljiga.
  • Nj. V. Kralj i Kraljica posleđuju zagrebačke školje i humane institucije. (1931, January 31). Politika, pp. 1–2.
  • Nj. V. Kralj i Kraljica u zagrebačkom radnickom kbaršu. (1931, January 30). Politika, pp. 1–2.
  • Notre enquête à Belgrade. (1903, June 23). Le Figaro, pp. 2–3.
  • Nowy król serbski. (1903, June 17). Gazeta Lwowska, p. 1.
  • Pašić kod Pape. (1924, January 29). Politika, p. 1.
  • Petranović, B., & Zečević, M. (Eds.). (1988). Jugoslavija 1918–1988: Tematska Zbirka Dokumenata. Beograd: Izdavačka radna organizacija Rad.
  • Pođendan L. V. Kralja proslavljen je juče svečano u sedoj zemlji. (1933, December 18). Politika, pp. 1–2.
  • Poginuo je kralj Aleksandar I. (1934, October 10). Politika, p. 1.
  • Pogreb dr. Milana Šuflaja. (1931, February 23). Politika, p. 7.
  • Prestolonaslednik Đorđe. (1909, March 14). Politika, p. 1.
  • Prestonica je s ljubavlju i odanošću dočekala svoga mladog Kralja. (1934, October 14). Politika, p. 5.
  • Proslava Drvog Decembra. (1928, December 2). Politika, p. 1.
  • Radikalni glavni odbor. (1924, July 25). Politika, p. 2.
  • Sensacyjne morderstwo polityczne w Zagrzebiu. (1931, February 21). Ilustrowany Kuryer Codzienny, p. 13.
  • Sotirović, V. B. (2007). Creation of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes, 1914–1918. Vilnius: Vilnius University Press.
  • Studentske demonstracije. (1932, April 2). Politika, p. 2.
  • Surčulija, J., Pavlović, B., & Jovanović Padejski, Đ. (2011). Mapping Digital Media: Serbia. Retrieved June 15, 2014, from http://www.opensocietyfoundations.org
  • The International Federation of Audit Bureaux of Circulations. (2012). National Newspapers total circulations IFABC 2012. Retrieved June 15, 2014, from http://www.ifabc.org
  • Tomasević, J. (2001). War and revolution in Yugoslavia 1941–1945: Occupation and collaboration. Stanford: Stanford University Press.
  • U Zagrebu ne postoji ni trgovac, ni trgovina Petra Kelemena, niti iko čoveka pod tim imenom poznaje. (1934, October 11). Politika, p. 10.
  • Ubica Toni Šlegla uceljen sa 200.000 dinara. (1929, March 24). Politika, pp. 2–3.
  • Ustav je primljen. (1921a, May 13). Politika, p. 1.
  • Ustav je primljen. (1921b, June 29). Politika, p. 1.
  • Veličanstvena pratnja Nikolje Pašića. (1926, December 13). Politika, p. 3.
  • Vladislav Ribnikar. (1914, September 3). Politika, p. 1.
  • Weaver, J. (2002). The Serbian Black Hand. Bloomington: Xlibris.
  • Wołos, M. (Ed.). (2008). Polskie dokumenty dyplomatyczne 1931. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
  • Zagonetni napad na zagrebačkog profesora dr. Šuflaja. (1931, February 21). Politika, p. 4.
  • Zagreb je sa neizmirenim odčševljeljem dočekao juče po podne Lj. V. Kralja i Kraljicu. (1933, December 17). Politika, pp. 1–3.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-1e24ed04-9654-4fdb-a741-67b5babc82b5
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.