PL EN


2011 | 47 | 4 | 117-134
Article title

The problem of philosophical assumptions and consequences of science

Authors
Title variants
PL
Problem presupozycji filozoficznych i ich konsekwencji w nauce
Languages of publication
EN
Abstracts
EN
The view that science requires philosophical presuppositions or leads to philosophical consequences is advanced fairly often. For example, some people (philosophers and scientists alike) argue that science assumes the reality of objects investigated, the objectivity of knowledge, or determinism, etc. Similarly, it is frequently said that science, for instance physics, entails determinism or indeterminism. This paper goes against such views. If terms like ‘assumption’ or 'consequence' have their standard meaning, that is, they refer to premises of deductive or even inductive arguments then scientific reasoning is not based on philosophical presuppositions and scientific theorems do not imply philosophical consequences. This view can be justified by an analysis of historical examples. Such an example is, for instance, the fact that the same (or at least, very similar) interpretations of scientific theories are proposed by scientists having radically different philosophical views. The case of Einstein, Bohr and quantum mechanics is a good example in this respect. A similar argument concerns philosophical conclusions derived from scientific theorems. All this does not suggest that science and philosophy are separated. On the contrary, both are interrelated, but their mutual influences are to be analyzed by more complicated tools than the premise/conclusion structure.
PL
Pogląd, zgodnie z którym nauka wymaga filozoficznych presupozycji i prowadzi do filozoficznych konsekwencji jest formułowany nader często. Dla przykładu, niektórzy argumentują (tak filozofowie jak i naukowcy), że nauka zakłada realność badanych obiektów, obiektywność wiedzy, determinizm itp. Podobnie, często mówi się także iż nauka, np. fizyka prowadzi do determinizmu albo indeterminizmu. W niniejszym artykule zajmuje się stanowisko przeciwne względem tego rodzaju poglądów. Jeśli terminy takie jak „założenie”, „konsekwencja” mają swoje standardowe znaczenie, to znaczy odnoszą się do przesłanek dedukcyjnych czy nawet indukcyjnych argumentów, to rozumowania naukowe nie są oparte na presupozycjach filozoficznych zaś twierdzenia naukowe nie implikują filozoficznych konsekwencji. Takie stanowisko można uzasadnić odwołując się do analizy przykładów z historii. Takim przykładem jest fakt, że te same (lub przynajmniej bardzo podobne) interpretacje teorii naukowych proponowane są przez naukowców o radykalnie różnych poglądach filozoficznych. Ten stan rzeczy dobrze obrazuje przypadek Einsteina, Bohra oraz mechaniki kwantowej. Podobny argument dotyczy filozoficznych wniosków wyprowadzanych z naukowych twierdzeń. Prezentowany punkt widzenia nie sugeruje stanowiska, zgodnie z którym nauka i filozofia są dyscyplinami wzajemnie odseparowanymi. Przeciwnie, są one ze sobą sprzężone, ale ich wzajemne związki powinny być analizowane bardziej skomplikowanym narzędziami niż tylko struktura typu: przesłanka/wniosek.
Year
Volume
47
Issue
4
Pages
117-134
Physical description
Contributors
author
  • Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filozoficzny, Instytut Filozofii, ul. Gołębia 24, 31-007 Kraków, Poland, j.wolenski@iphils.uj.edu.pl
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-1e9ca41e-1b38-4ff5-991e-c1f7e23223f0
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.