PL EN


2017 | 5 | 149–157
Article title

Dialogi damy z kawalerem. Uwagi o poezji miłosnej Antoniny Niemiryczowej

Authors
Title variants
EN
Dialogues of a Lady with a Bachelor. On the Love Poetry on the Basis of Selected Works of Antonina Niemiryczowa
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
This article treats selected love poems by the forgotten Polish poetess from the 18th century, Antonina Niemiryczowa. From a syncretic, loosely composed and thematically diverse selection of poems called Wiersze polskie the author chooses a group of love poems, mainly epigrams, presenting conversations of a lady with a bachelor. These works are a rare example of woman writing in the Old Polish literature (especially erotic one), at the same time being testimony to the turn of the century and a change in the literary trends in Polish poetry, a move from the Baroque to the Enlightment’s Rococo. The article highlights the major influences of the French Rococo (intimacy, a flirt and a game of feelings, court conventions) and the baroque erotic metaphor, a transformation of mainly Petrarchan conventions (love as sweet enslavement, the feeling as a flame or a conceptive opposition of fire and ice).
Year
Issue
5
Pages
149–157
Physical description
Contributors
author
  • Wydział Filologiczny Uniwersytetu Gdańskiego
References
  • Niemiryczowa Antonina, Krótkie ze świata zebranie różnych koniektur odmienne alternaty przez pieśni świeckie wyrażające, samej prawdzie nieskazitelnej Bogu, przez krótkie aprobaty, to jest: A.Z.I.N.S.O., komponowane dla częstej refleksji człowiekowi, Lwów 1743.
  • [Niemiryczowa Antonina], Zbiór wierszów polskich kompozycji Jaśnie Wielmożnej Jejmości Pani Antoniny z Jełowickich Niemiryczowej, oboźnej koronnej Wielkiego Księstwa Litewskiego, które się w pokojach złotyjowskich znajdują pod temi figurami, które się niżej wyrażają. Dnia 6 Julli Anno Domini 1753, kopia z 1896 roku ze zbioru Wiktora Gomulickiego, rękopis Biblioteki Ossolineum we Wrocławiu, sygn. 5284/I.
  • de Préchac Jean, Feniks rzadki w świecie, to jest przyjaciel w różnych intrygach i awanturach stateczny. J.M. Walewski na pamiątkę i pochwałę kawalerów polskich wierszem polskim z francuskiego [...] opisany, przeł. Antonina Niemiryczowa, Lwów 1750.
  • Białostocki Jan., Rokoko: ornament, styl i postawa, w: tegoż, Refleksje i syntezy ze świata sztuki, Warszawa 1978, s. 158–177.
  • Bibliografia literatury polskiej Nowy Korbut, t. 3, red. Roman Pollak, Warszawa 1965.
  • Buchwald-Pelcowa Paulina, Satyra czasów saskich, Wrocław 1969 (,,Studia Staropolskie”, t. 25).
  • Chłędowski Kazimierz, Rokoko we Włoszech, Warszawa 1959.
  • Czyż Antoni, Antonina Niemiryczowa, czyli rokoko metafizyczne, w: tegoż, Ja i Bóg. Poezja metafizyczna polskiego baroku, Wrocław 1988, s. 101–116.
  • Dawni pisarze polscy od początków piśmiennictwa polskiego do Młodej Polski. Przewodnik biograficzny i bibliograficzny, t. 3, Warszawa 2002.
  • Gomulicki Wiktor, Zapomniana poetka polska z wieku XVIII-ego, w: tegoż, Kłosy z polskiej niwy, Warszawa 1912, s. 289–384.
  • Guzek Antoni K., Salony literackie, w: Słownik literatury polskiego oświecenia, red. Teresa Kostkiewiczowa, Wrocław 1977, s. 633–638.
  • Hanusiewicz Mirosława, Miłość i śmierć. O niektórych kliszach wyobraźni erotycznej w poezji staropolskiej, ,,Teksty Drugie” 2007, z. 1–2, s. 60–73.
  • Hanusiewicz Mirosława, Pięć stopni miłości. O wyobraźni erotycznej w polskiej poezji barokowej, Warszawa 2004.
  • Kostkiewiczowa Teresa, Problemy rokoka, w: tejże, Klasycyzm, sentymentalizm, rokoko. Szkice o prądach literackich polskiego Oświecenia, Warszawa 1979, s. 317–453.
  • Kotarska Jadwiga, Erotyk staropolski. Inspiracje i odmiany, Wrocław 1980.
  • Kotarska Jadwiga, Petrarkizm w poezji miłosnej polskiego baroku. Trwanie i przemiana, w: Barok polski wobec Europy. Kierunki dialogu, red. Alina Nowicka-Jeżowa, Warszawa 2003, s. 365–384.
  • Kukulski Leszek, Andrzeja Morsztyna sonet do trupa, ,,Przegląd Humanistyczny” 1974, nr 10.
  • Kukulski Leszek, Precjoza Morsztynowskie (III), ,,Przegląd Humanistyczny” 1975, nr 8.
  • Libera Zbigniew, Poezja polska XVIII wieku, Warszawa 1983.
  • Litwornia Andrzej, Petrarka w kulturze przedromantycznej Polski. Rekonesans, w: Barok polski wobec Europy. Kierunki dialogu, red. Alina Nowicka-Jeżowa, Warszawa 2003, s. 333–363.
  • Nowicka-Jeżowa Alina, Jan Andrzej Morsztyn i Giambattista Marino. Dialog poetów europejskiego baroku, Warszawa 2000.
  • Pelc Janusz, Barok – epoka przeciwieństw, Warszawa 1993.
  • Pelc Janusz, Słowo – obraz – znak. Studium o emblematach w literaturze staropolskiej, Wrocław 1973.
  • Prejs Marek, Poezja późnego baroku. Główne kierunki przemian, Warszawa 1989.
  • Rabowicz Edmund, Niemiryczowa (Niemierzycowa) z Jełowickich Antonina, w: Polski słownik biograficzny, t. 23, Wrocław 1978, s.1–3.
  • Rabowicz Edmund, Rokoko, w: Słownik literatury polskiego oświecenia, red. Teresa Kostkiewiczowa, Wrocław 1977, s. 604–612.
  • Roćko Agata, Wizerunek artystyczny Antoniny Niemiryczowej, w: Pisarki polskie epok dawnych, red. Krystyna Stasiewicz, Olsztyn 1998, s. 129–140.
  • Vincenz Andrzej, Wstęp, w: Helikon sarmacki. Wątki i tematy polskiej poezji barokowej, wyb., wstęp i komentarze tenże, opracowanie tekstów i bibliografia Marian Malicki, wyb. ilustracji Juliusz A. Chrościcki, Wrocław 1989.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-1f3ecf9a-f7d4-45a0-a832-0a8513500a85
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.