PL EN


2013 | 25 | 1(48) | 73-85
Article title

Cele życiowe ojców i ich dzieci: perspektywa teorii autodeterminacji

Authors
Content
Title variants
EN
Father’s and their children`s life goals in the context of Self-Determination Theory
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Celem badania było sprawdzenie różnic i podobieństw w wartościowaniu celów życiowych przez ojców i dzieci. Zgodnie z motywacyjną teorią autodeterminacji dokonano podziału aspiracji na cele zewnętrzne (np. finanse, władza, sława) i wewnętrzne (np. afiliacja i cele prospołeczne). Uzyskane rezultaty wskazują, że młodzież wyżej niż ojcowie ceni cele afiliacyjne. Badania pokazało również, że w obu grupach istnieją związki celów: prospołecznych, podkreślających wagę bliskich relacji i samoakceptacji.
EN
The aim of this study was to examine the similarities and differences in goals valuation in father’s and children’s life. According to the motivative Self-Determination Theory (Deci, Ryan, 2000) the aspirations were divided into two groups: external goals (i.e. finance, power, fame) and internal goals (i.e. affiliation and prosocial goals). The results suggest that teens, unlike their fathers, estimate higher affiliation goals. The report also shows (in both groups) relations between three categories of goals: prosocial, close relationships and self- acceptance.
Year
Volume
25
Issue
Pages
73-85
Physical description
Dates
published
2013
Contributors
author
References
  • Assor, A., Roth, G. i Deci, E. L. (2004). The Emotional Costs of Parents' Conditional Regard: A Self-Determination Theory Analysis. Journal of Personality, 72(1), 47-88. doi: 10.1111/j.0022-3506.2004.00256.x
  • Boguszewski, R. (2010). Co jest ważne, co można a czego nie wolno – normy i wartości w życiu Polaków: komunikat z badań. Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej. Pobrano 3 listopada 2011, z: http://badanie.cbos.pl/details.asp?q=a1&id=4338
  • Brown, K. W. i Kasser, T. (2005). Are psychological and ecological well-being compatible? The role of values, mindfulness, and lifestyle. Social Indicators Research, 74(2), 349-368. doi: 10.1007/s11205-004-8207-8
  • Bryce, W., & Olney, T. J. (1991). Gender differences in consumption aspirations: a cross – cultural appraisal. Social Behavior and Personality, 19(4), 237-253. doi: 10.2224/sbp.1991.19.4.237
  • Carver, C. S. i Baird, E. (1998). The American dream revisitated: is it what you want or why you want it that matters? Psychological Science, 9(4), 289-292. doi: 10.1111/1467-9280.00057
  • Czapiński, J. i Panek, T. (2011). Diagnoza społeczna 2011. Pobrano 20 czerwca 2011, z: http://www.diagnoza.com
  • Deci, E. L., Driver, R. E., Hotchkiss, L., Robbins, R. J. i Wilson, I. M. (1993). The relation of mothers’ controlling vocalizations to Children’s Intrinsic Motivation. Journal of Experimental Child Psychology, 55, 151-162.
  • Deci, E. L. i Ryan, R. M. (1987). The Support of Autonomy and the Control of Behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 53(6), 1024-1037. doi: 10.1037/0022-3514.53.6.1024
  • Deci, E. L. i Ryan, R. M. (2000). The "What" and "Why" of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268. doi: 10.1207/S15327965PLI1104_01
  • Deci, E. L. i Ryan, R. M. (2008). Self-Determination Theory: A Macrotheory of Human Motivation, Development, and Health. Canadian Psychology, 49(3), 182-185. doi: 10.1037/a0012801
  • Deci, E. L. i Vansteenkiste, M. (2004). Self – determination theory and basic need satisfaction: understanding human development in positive psychology. Ricerche di Psicologia, 27(1), 23-40.
  • Fukuyama, F. (1997). Zaufanie: kapitał społeczny a droga do dobrobytu. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Naukowe.
  • Fukuyama, F. (2003). Kapitał społeczny. W: L. E. Harrison i S. P. Huntington (Red.), Kultura ma znaczenie (s. 169-187). Poznań: Zysk i S-ka.
  • Grolnick, W. S., Frodi, A. i Bridges, L. (1984). Maternal control style and the mastery motivation of one-year-olds. Infant Mental Health Journal, 5(2), 15-23. doi: 10.1002/1097-0355(198422)5:2<72::AID-IMHJ2280050203>3.0.CO;2-O
  • Grolnick, W. S. i Ryan, R. M. (1989). Parent style associated with children’s self-regulation and competence in school. Journal of Educational Psychology, 81(2), 143–154. doi: 10.1037/0022-0663.81.2.143
  • Grolnick, W. S., Ryan, R. M. i Deci, E. L. (1991). The inner resources for school performance: Motivational mediators of children's perceptions of their parents. Journal of Educational Psychology, 83(4), 508-517. doi: 10.1037/0022-0663.83.4.508
  • Grouzet, F. M., Kasser, T., Ahuvia, A., Dols, J. M., Kim, Y., Lau, S., Ryan, R. M., Saunders, S., Schmuck, P. i Sheldon, K. M. (2005). The structure of goals across 15 cultures. Journal of Personality and Social Psychology, 89(5), 800-816. doi: 10.1037/0022-3514.89.5.800
  • Guay, F., Senecal, C., Gauthier, L. i Fernet, C. (2003). Predicting career indecision: A self-determination theory perspective. Journal of Counseling Psychology, 50(2), 165-177. doi: 10.1037/0022-0167.50.2.165
  • Hipsz, N. i Wądołowska, K. (2011). Aktywność społeczna polaków – poziom zaangażowania i motywacje: komunikat z badań. Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej. Pobrano 20 sierpnia 2011, z: http://badanie.cbos.pl/details.asp?q=a1&id=4474
  • Huta, V. i Ryan, R. M. (2010). Pursuing pleasure or virtue: The differential and overlapping well-being benefits of hedonic and eudaimonic motives. Journal of Happiness Studies, 11(6), 735-762. doi: 10.1007/s10902-009-9171-4
  • Kasser, T. i Ryan, R. M. (1993). A dark side of the American Dream: Correlates of financial success as a Central Life Aspiration. Journal of Personality and Social Psychology, 65(2), 410-422. doi: 10.1037/0022-3514.65.2.410
  • Kasser, T. i Ryan, R. M. (1996). Further examining the American dream: differential correlates of intrinsic and extrinsic goals. Personality and Social Psychology Bulletin, 22(3), 80-87. doi: 10.1177/0146167296223006
  • Kasser, T., Ryan, R. M., Zax, M. i Sameroff, A. J. (1995). The relations of maternal and social environments to late adolescents’ materialistic and prosocial values. Development Psychology, 31(6), 907-914. doi: 10.1037/0012-1649.31.6.907
  • Kazdin, A. E. (1987). Treatment of antisocial behavior in children: current status and future directions. Psychological Bulletin, 102(2), 187-203. doi: 10.1037/0033-2909.102.2.187
  • Kohn, M. L., Johns, H. U., Słomczyński, K. M. i Schoenbach, C. (1986). Social stratification and the transmission of values in the family: A cross-national assessment. Sociological Forum, 1(1), 73-102. doi: 10.1007/BF01115074
  • Lekes, N., Gingras, I., Philippe, F. L., Koestner, R. i Fang., J. (2010). Parental Autonomy-Support, Intrinsic Life Goals, and Well-Being Among Adolescents in China and North America. Journal of Youth and Adolescence, 39(8), 858-869. doi: 10.1007/s10964-009-9451-7
  • Lewandowska, J. i Wenzel, M. (2004). Praca jako wartość: komunikat z badań. Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej.
  • McAdams, D. P. i Bryant, F. B. (1987). Intimacy Motivation and subjective mental health in a nationwide sample. Journal of Personality, 55(3), 395-413. doi: 10.1111/j.1467-6494.1987.tb00444.x
  • McHoskey, J. W. (1999). Machiavellianism, Intrinsic Versus Extrinsic Goals, and Social Interest: A Self-Determination Theory Analysis. Motivation and Emotion, 23(4), 267-283. doi: 10.1023/A:1021338809469
  • Mierzwiński, B. (1999). Mężczyzna jako ojciec. Warszawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna.
  • Miller, R. (1979). Sytuacja młodzieży w społeczeństwie wychowującym. Warszawa: PZWS.
  • Nurmi, J. E., Pulliainen, H. i Salmela-Aro, K. (1992). Age differences in adults' control beliefs related to life goals and concerns. Psychology and Aging, 7(2), 194-196. doi: 10.1037/0882-7974.7.2.194
  • Pospiszyl, K. (2007). Ojciec a wychowanie dziecka. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
  • Radkiewicz, P. i Skarżyńska, K. (2006). Dobro bliskich czy dobro ogółu? Studia Psychologiczne, 44(3), 51-61.
  • Ryan, R. M., Chirkov, V., Little, T. D., Sheldon, K. M., Timoshina, E. i Deci, E. L. (1999). The American Dream in Russia: Extrinsic aspirations and well-being in two cultures. Personality and Social Psychology Bulletin, 25(12), 1509-1524. doi: 10.1177/01461672992510007
  • Ryan, R. M., Huta, V. i Deci, E. L. (2008). Living well: A self-determination theory perspective on eudajmonia. Journal of Happiness Studies, 9(1), 139-170. doi: 10.1007/s10902-006-9023-4
  • Ryan, R. M. i Deci, E. L. (2000). Self – Determination Theory and the facilitation of Intrinsic Motivation, Social Development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78. doi: 10.1037/0003-066X.55.1.68
  • Sheldon, K. M., Elliot, A., Kim, Y. i Kasser, T. (2001). What is satisfying about satisfying events? Testing 10 candidate psychological needs. Journal of Personality and Social Psychology, 80(2), 325-339. doi: 10.1037/0022-3514.80.2.325
  • Skarżyńska, K. (1991). Konformizm i samokierowanie jako wartości (struktura i źródła). Warszawa: Instytut Psychologii PAN.
  • Skarżyńska, K. (2004). Poszukiwać przyjaciół czy zdobywać majątek? Cele życiowe a zadowolenie z życia. Roczniki Psychologiczne, 7(1), 7-31.
  • Skarżyńska, K. (2005). Czy jesteśmy prorozwojowi? Wartości i przekonania ludzi a dobrobyt i demokratyzacja kraju. W: M. Drogosz (Red.), Jak Polacy przegrywają, jak Polacy wygrywają (s. 93-114). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Skarżyńska, K. i Radkiewicz, P. (2007). Zakres zaufania do ludzi a przekonania społeczne o świecie i doświadczenia społeczne. Dwa typy zaufania i ich rola w kapitale społecznym. Kolokwia Psychologiczne, 16, 52-70.
  • Skorny, Z. (1980). Aspiracje młodzieży oraz kierujące nimi prawidłowości. Wrocław: Ossolineum.
  • Slany, K. (2002). Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie. Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS.
  • Szafraniec, K. (2011). Młodzi 2011. Warszawa: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Pobrano 25 marca 2013, z: http://zds.kprm.gov.pl/sites/default/files/pliki/mlodzi_2011_printerfriendly.pdf
  • Świda-Ziemba, H. (2000). Wizja świata i wizja bycia w świecie: badania nad studentami. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Véronneau, M., Koestner, R. F. i Abela, J. R. Z. (2005). Intrinsic need satisfaction and well–being in children and adolescents: an application of the Self–determination theory. Journal of Social and Clinical Psychology, 24(2), 280-292. doi: 10.1521/jscp.24.2.280.62277
  • Waters, E., Wippman, J. i Sroufe, C. A. (1979). Attachment, positive affect, and competence in the peer group: two studies in construct validation. Child Development, 50, 821-829.
  • Wenzel, M. (2004). Wartości życiowe: komunikat z badań. Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej. Pobrano 2 lipca 2011, z: http://badanie.cbos.pl/details.asp?q=a1&id=3145
  • Williams, G. C., Cox, E. M., Hedberg, V. A. i Deci, E. L. (2000). Extrinsic life goals and Heath – risk behaviors in adolescent. Journal of Applied Social Psychology, 30(8), 1756-1771. doi: 10.1111/j.1559-1816.2000.tb02466
  • Wojtowicz, E. (2005). Cele życiowe, wybory zawodowe i oczekiwania finansowe studentów psychologii. Psychologia. Edukacja i Społeczeństwo, 2(2), 143-156.
  • Wojtowicz, E. (2009). Przekonania dotyczące natury ludzkiej, cele życiowe a oczekiwania i satysfakcja z pierwszej pracy. Niepublikowana praca doktorska, Warszawa.
  • Guay, F., Senecal, C., Gauthier, L. i Fernet, C. (2003). Predicting career indecision: A self-determination theory perspective. Journal of Counseling Psychology, 50(2), 165-177. doi: 10.1037/0022-0167.50.2.165
  • Hipsz, N. i Wądołowska, K. (2011). Aktywność społeczna polaków – poziom zaangażowania i motywacje: komunikat z badań. Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej. Pobrano 20 sierpnia 2011, z: http://badanie.cbos.pl/details.asp?q=a1&id=4474
  • Huta, V., & Ryan, R. M. (2010). Pursuing pleasure or virtue: The differential and overlapping well-being benefits of hedonic and eudaimonic motives. Journal of Happiness Studies, 11(6), 735-762. doi:10.1007/s10902-009-9171-4
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
0867-0323
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-2007fdc0-833a-4232-ae31-4b062a53bc5a
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.