PL EN


2013 | 2 | 13-39
Article title

Teoretyczno-prawna koncepcja zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego

Selected contents from this journal
Title variants
EN
The theoretical and legal conception of general principles of the code of administrative procedure
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Dotychczas w nauce prawa wypracowano odróżnienie zasad-norm (obowiązujących prawnie) i zasad-postulatów (nie mających mocy obowiązującej) i towarzyszące im rozróżnienie na zasady w znaczeniu opisowym (relacjonujące sposób ukształtowania pewnych instytucji prawnych) i zasady w znaczeniu dyrektywalnym (rozumiane jako nakaz lub zakaz postępowania). Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) dychotomiczny podział zasad ogólnych KPA na zasady w znaczeniu opisowym i dyrektywalnym okazuje się mało przydatny. Jest niewystarczający do prawidłowego i pełnego opracowania koncepcji zasad ogólnych KPA. Dyrektywalne jedynie ujęcie zasady ogólnej pozostawia na uboczu wyjątki od zasady oraz jej zabezpieczenia, czyniąc konstrukcję zasady ogólnej niepełną. Dlatego zachodzi konieczność dopełnienia tego sposobu pojmowania zasady ogólnej KPA sposobem opisowym, który uwzględnia zakres przejawiania się zasady w rozumieniu dyrektywalnym w przepisach szczegółowych KPA. Stąd też zamiast dzielić zasady ogólne KPA na zasady dyrektywalne i zasady opisowe wyodrębniono w każdej z nich aspekt dyrektywalny i aspekt opisowy. Nie można też poprzestać tylko na opisowym ujęciu zasady oznaczającym jej opis statyczny i komentatorski, który jest prawidłowy, ale w sposób niepełny ujmuje daną zasadę. Zasadny wydaje się zatem sposób pojmowania zasady ogólnej KPA w postaci triady, której konstrukcję tworzą: zasada abstrakcyjna, zasada modelowa i zasada konkretna. Zasady ogólne KPA w sensie zasad abstrakcyjnych są to nieobowiązujące prawnie wzorce rozwiązań poszczególnych kwestii procesowych, odpowiadające wartościom, które uważa za wiodące ich twórca (ustawodawca, doktryna prawa). Zasady ogólne KPA w sensie zasad modelowych są to obowiązujące prawnie, jako skodyfikowane explicite w przepisach, ogólne wzorce rozwiązań procesowych przyjęte w postępowaniu administracyjnym ogólnym. Stanowią część normy prawnej tożsamej z zasadą konkretną. Są utożsamiane z przepisem o charakterze ogólnym i na ogół bezwyjątkowym. Zasady ogólne KPA w sensie zasad konkretnych są to obowiązujące normy prawne, zawierające w swej treści preferowaną przez ustawodawcę, sformułowaną wprost w przepisie regułę ogólną, zmodyfikowaną za pośrednictwem gwarancji i wyjątków wynikających z przepisów szczegółowych KPA.
EN
Jurisprudence distinguishes between (legally binding) principles-norms and (non-legally binding) principles-postulates. Both are further differentiated by into descriptive principles (describing the manner in which certain legal institutions are shaped) and directive principles (understood as a prescription – order or prohibition – of conduct). Such a dichotomic division of the general principles of the Code of administrative procedure (CAP) proves little useful. It is also an unsatisfactory division in which the concept of the general principles of CAP cannot be fully and adequately worked out. When a general principle or rule is only approached in a directive manner, neither the exceptions to it or its guarantees are accounted for, and consequently the construction of a principle is incomplete. Hence the need to complement the general principles of the CAP with detailed principles approached in a descriptive manner. Consequently, instead of dividing the CAP principles into directive and descriptive ones, for each principle the directive and descriptive aspect has been identified. Likewise, approaching a given principle in a descriptive manner only, i.e. denoting and commenting on its static state, albeit right, is also incomplete. Therefore it seems justified to see a general principle of the CAP as a triad consisting of an abstract norm, a model norm and a concrete norm. The general principles of the CAP in the sense of abstract norms constitute model solutions that are not legally binding, but which relate to values which the doctrine considers leading. The general principles of the CAP in the sense of model norms are the legally binding norms that have been expressly codified and which are the generally adopted model solutions in general administrative proceedings. They constitute a part of a legal norm identical with the concrete norm and are seen as a principle of a general character, usually without exceptions. The general principles of the CAP in the sense of concrete norms are the legally binding norms that contain a preferred legal norm that has been directly formulated in the general principle and modified or amended by guarantees and exceptions resulting from the provisions of the detailed principles of the CAP.
Year
Issue
2
Pages
13-39
Physical description
Contributors
References
  • Biernat S., Działania wspólne w administracji państwowej, Wrocław 1979.
  • Cieślak M., Konstrukcja zasad procesowych, w: Polska procedura karna, Warszawa 1971.
  • Cieślak M., Wprowadzenie do nauki procesu karnego, Kraków 1967.
  • Czechowski P., Stelmachowski A., Zasady prawa rolnego, „Państwo i Prawo” 1979, z. 12.
  • Elbanowski M., Sprawozdanie z konferencji w KNP PAN nad referatem J. Starościaka: Zasady ogólne prawa administracyjnego, w dniu 19 II I966 r., „Państwo i Prawo” 1966, z. 6.
  • Górzyńska T., Sprawozdanie z konferencji w IPiP PAN nad referatem A. Jaroszyńskiego nt. Zasad ogólnych prawa administracyjnego w dniu 16 XII 1977 r., „Organizacja – Metody –Technika” 1978, nr 4.
  • Grabowski J., Działanie zasady lex retro non agit w prawie administracyjnym, „Państwo i Prawo” 1969, z. 3.
  • Jandy-Jendrośka K., Jendrośka J., System jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, w: System prawa administracyjnego, t. 3, pod red. T. Rabskiej, J. Łętowskiego, Ossolineum 1978.
  • Janowicz Z., Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa–Poznań 1978.
  • Jaroszyński A., Problematyka zasad ogólnych prawa administracyjnego, „Państwo i Prawo” 1975, z. 7.
  • Jaroszyński A., Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, „Organizacja – Metody – Technika” 1980, nr 6.
  • Jodłowski J., Resich Z., Postępowanie cywilne, Warszawa 1979.
  • Kmieciak Z., Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000.
  • Kmieciak Z., Problem funkcji i metody rekonstruowania zasad ogólnych k.p.a., „Państwo i Prawo” 2009, z. 9.
  • Krzykowski P., Brzuzy A., Zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego w orzecznictwie sądów administracyjnych, Olsztyn 2009.
  • Marek A., Pojęcie zasady procesu karnego, „Państwo i Prawo” 1970, nr 3-4.
  • Mogilnicki A., Ogólne zasady prawa, Warszawa 1939.
  • Murzynowski A., Istota i zasady procesu karnego, Warszawa 1976.
  • Olszewski M., Ustrojowe i procesowe zasady orzecznictwa w sprawach o wykroczenia, Warszawa 1978.
  • Opałek K., Wróblewski J., Zagadnienia teorii prawa, Warszawa 1969.
  • Opałek K., Z teorii dyrektyw i norm, Warszawa 1974.
  • Radwański Z., Zarys części ogólnej prawa cywilnego, Warszawa 1979.
  • Rozmaryn S., O zasadach ogólnych KPA, „Państwo i Prawo” 1961, z. 12.
  • Rząsa G., w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Wiktorowskiej, Warszawa 2011.
  • Schaff L., Proces karny Polski Ludowej, Warszawa 1953.
  • Siedlecki W., Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 1972.
  • Służewski J., Postępowanie administracyjne, Warszawa 1982.
  • Smoktunowicz E., Analogia w prawie administracyjnym, Warszawa 1970.
  • Starościak J., Iserzon E., Prawo administracyjne, Warszawa 1963.
  • Starościak J., Prawo administracyjne, Warszawa 1963.
  • Starościak J., Studia z teorii prawa administracyjnego, Wrocław 1967.
  • Szubert W., Zarys prawa pracy, Warszawa 1976.
  • Wierzbowski M., Szubiakowski M., Wiktorowska A., Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, wyd. 15, Warszawa 2012.
  • Wiktorowska A., Metodologiczne aspekty badań nad koncepcją zasad ogólnych KPA (próba teoretycznego usystematyzowania zagadnień podstawowych), „Administracja – Teoria – Dydaktyka – Praktyka” 2011, nr 4.
  • Wiktorowska A., Rola i znaczenie zasad ogólnych KPA (funkcje zasad), „Studia Iuridica” 1996, t. 32.
  • Wiktorowska A., Zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1985.
  • Wiktorowska A., Zasady ogólne KPA, „Organizacja – Metody – Technika” 1979, nr 4.
  • Wronkowska S., Sposoby pojmowania zasad prawa. Dyskusja w KNP PAN, „Państwo i Prawo” 1972, z. 10.
  • Wronkowska S., Zieliński M., Ziembiński Z., Zasady prawa w perspektywie teorii prawa oraz szczegółowych nauk prawnych, „Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny” 1974, z. 2.
  • Wronkowska S., Zieliński M., Ziembiński Z., Zasady prawa. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1974.
  • Wróblewski J., Lex generalis i lex specialis, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego” 1963, z. 28.
  • Wróblewski J., Prawo obowiązujące a ogólne zasady prawa, „Zeszyty Naukowe UŁ” 1965, z. 42.
  • Wróblewski J., Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego, Warszawa 1959.
  • Wyrzykowski M., Konstytucyjne zasady prawa i ich znaczenie dla interpretacji zasad ogólnych prawa i postępowania administracyjnego, w: System prawa administracyjnego, t. 2, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2012.
  • Zieliński T., Stosunek prawa pracy do prawa administracyjnego, Warszawa 1977.
  • Ziemski K., Sposoby rozumienia zasad prawa w polskiej nauce prawa administracyjnego, „Organizacja – Metody – Technika” 1982, nr 7.
  • Ziemski K., Zasady ogólne prawa administracyjnego, Poznań 1989.
Notes
PL
I. Artykuły
EN
I. Papers
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISBN
978-83-232-2599-7
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-230b8541-e6b6-45bf-bb91-6cb4ee31b2dc
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.