PL EN


2016 | 84 | 1 | 5-26
Article title

Bibliografia a katalog – dyskusja o pojęciach i terminach. Historyczny zarys problematyki

Authors
Selected contents from this journal
Title variants
EN
Bibliographies and catalogs – discussing concepts and terms. A historical outline
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
Thesis/Objective – The article is a comparison of mutual relations (methodological and theoretical) in the aspect of the historical development between catalogs and bibliographies. Three periods should be distinguished for both phenomena: The Ancient Library of Aleandria (3rd century BCE) to Gutenberg movable type (15th century); advanced printing (16th century) to the invention of digital entity (20th century); digital period when the universal digital entity becomes a basic building block of all media, including text. Research methods – The author used two historical methods (comparative and evolutionary) as well as the bibliological one and the comparative analysis of primary and some selected secondary sources. Results/Conclusions – Employed research methods enabled the author to conclude that features of virtuality (bibliography) and reality (catalog) were intertwined during the development of both forms of information on the document collections. After a long period of heterogenic development of catalogs and bibliographies (phase one) the final turning point of applying movable type (15th century) separated both phenomena. Despite that the genetic relations between catalogs and bibliographies did not allow for their total separation in the second period. Nowadays, when the digital information universe is created (called with a variety of names, e.g. Bibliography 2.0) the boundaries between bibliographies and catalogs are erased gradually. The reality of the catalog is getting more virtual (for instance Amazon) which is a common case in the digital world and the differences between bibliographies and catalogs become more and more historical. Online environment is virtual in itself and the virtual entity becomes a common denominator for all media, which concerns both catalogs and bibliographies.
PL
Teza/cel artykułu – Celem artykułu jest porównanie wzajemnych relacji (metodycznych i teoretycznych) w aspekcie historycznego rozwoju pomiędzy katalogiem a bibliografią. W osi czasowej rozwoju obu zjawisk można wyróżnić trzy okresy: od Biblioteki Aleksandryjskiej (III w. p. n. e.) do czasów zastosowania czcionki ruchomej przez Gutenberga (XV w.); rozwiniętego drukarstwa (XVI w.) do czasu powstania całostki zdigitalizowanej (XX w.); digitalny, w którym uniwersalna całostka cyfrowa staje się podstawowym budulcem każdego z mediów – w tym tekstu. Metody badawcze – W badaniu, którego efekty prezentuje artykuł, przyjęto metody: porównawczą i ewolucyjną (metody historyczne), bibliologiczną, jak i metodę analizy porównawczej źródeł wtórnych i niektórych pierwotnych. Wyniki i wnioski – Przyjęte metody badawcze pozwoliły na wysnucie konstatacji, że cechy wirtualności (bibliografia), jak i realności (katalog), przeplatały się nawzajem w aspekcie rozwoju obu form informacji o zbiorach dokumentów. Po długim okresie heterogennego rozwoju katalogu i bibliografii w fazie pierwszej, ostateczna cezura, jaką było zastosowanie czcionki ruchomej – XV w., wyodrębniła oba zjawiska. Pomimo tego, genetyczne związki pomiędzy katalogiem a bibliografią nie pozwoliły na definitywne ich rozdzielenie w okresie drugim. W okresie współczesnym kreującym cyfrowe uniwersum informacyjne – różnie nazywanym np. Bibliografia 2.0, zaciera się stopniowo różnica pomiędzy bibliografią a katalogiem. Realność katalogu się wirtualizuje (przykład Amazona), co jest zjawiskiem powszechnym w świecie cyfrowym, a dotychczasowe różnice pomiędzy bibliografią a katalogiem stają się coraz bardziej zjawiskiem historycznym. Środowisko online samo w sobie jest wirtualne, a całostka wirtualna staje się wspólnym mianownikiem wszystkich mediów, co dotyczy także w równej mierze katalogu, jak i bibliografii.
Year
Volume
84
Issue
1
Pages
5-26
Physical description
Contributors
author
References
  • Anderson, Dorothy (1974). Universal bibliographic control: a long term policy, a plan for action. Pullach/München: Verlag Dokumentation.
  • Báez, Fernando A. (2008). A universal history of the destruction of books: from ancient Sumer to modern Iraq. New York: Atlas & Co.
  • Balsamo, Luigi (1990). Bibliography: history of a tradition. Berkeley, California: B.M. Rosenthal.
  • Barlow, William P. (1996). Bibliography and Bibliophily. "Papers of the Bibliographical Society of America", vol. 90, pp.139-150.
  • Bay, Christian J. (1916). Conrad Gesner (1516-1565) the father of bibliography. "The Papers of the Bibliographical Society of America", vol. 10, no. 2, pp. 53-86.
  • Bednarska-Ruszajowa, Krystyna (1989). Metoda bibliograficzna i jej zastosowanie. "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego", t. CMLIX, s. 54-73.
  • Bell, Barbara L. (1986). An annotated guide to current national bibliographies. Alexandria, VA.
  • Bentkowski, Feliks (1814). Historia literatury polskiey wystawiona w spisie dzieł drukiem ogłoszonych. Warszawa – Wilno, t. T. 1-2: Zawadzki.
  • Besterman, Theodore (1936). The beginnings of systematic bibliography, London: Oxford University Press, H. Milford. Francuska wersja: Les débuts de la bibliographie méthodique (1950).
  • Bibliografia: metodyka i organizacja (2000). Pod red. Z. Żmigrodzkiego. Warszawa: Wydaw. SBP.
  • Bieńkowska, Barbara (1989). Metoda bibliograficzna w badaniach dziejów nauki. "Kwartalnik Historii Nauki i Techniki", T. 34, nr 2, s. 332-337.
  • Binns, Norman, E. (1962). An introduction to historical bibliography. 2d ed., rev. and enl. London: Association of Assistant Librarians.
  • Blum, Rudolf (1959). Vor- Und Frühgeschichte Der Nationalen Allgemeinbibliographie. Frankfurt am Main: Buchhandlung- Vereinigung.
  • Blum, Rudolf (1977). Kallimachos und die Literaturverzeichnung bei den Griechen: Untersuchungen zur Geschichte der Bibliographie. Frankfurt am Main: Buchhändler-Vereinigung.
  • Blum, Rudolf, (1980). Bibliographia: An Inquiry into Its Definitions and Designations. Folkestone: Dawson.
  • Blum, Rudolf (1983). Die Literaturverzeichnung im Altertum und Mittelalter: Versuch einer Geschichte der Biobibliographie von den Anfängen bis zum Beginn der Neuzeit. Frankfurt am Main: Buchhändler-Vereinigung.
  • Blum, Rudolf (1990). Nationalbibliographie und Nationalbibliothek: Die Verzeichnung Und Sammlung Der Nationalen Buchproduktion, Besonders Der Deutschen, Von Den Anfängen Bis Zum Zweiten Weltkrieg. Frankfurt am Main: Buchhändler-Vereinigung.
  • Blum, Rudolf (1991). Kallimachos: The Alexandrian Library and the Origins of Bibliography. Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press.
  • Bowers, Fredson (1994). Principles of bibliographical description, Winchester, U.K.; New Castle, DE.: St. Paul’s Bibliographies.
  • Carrière, Jean-Claude; Eco, Umberto (2010). Nie myśl, że książki znikną. Warszawa: Wydaw. W.A.B.
  • Condit, Lester (1937). Bibliography in its prenatal Existence. "Library Quarterly" vol. 7, pp. 564-576.
  • Davinson, Donald, E. (1975). Bibliographic control, London; Hamden, Conn.: C. Bingley; Linnet Books.
  • Dembowska, Maria (1970). Metoda Bibliografii Polskiej Karola Estreichera. Wyd. 2. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe.
  • Eco, Umberto (2009). Szaleństwo katalogowania. Poznań: Rebis.
  • Eisenstein, Elizabeth L. (2004). Rewolucja Gutenberga. Warszawa: Prószyński Spółka.
  • Febvre, Lucien P.; Martin, Henri-Jean (2014). Narodziny książki. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Franke, Jerzy (2013). Jednolite standardy bibliograficzne – anachronizm czy konieczność. W: Bibliografia. Źródła, standardy, zasoby. Warszawa, s. 271-310.
  • Freer, Percy (1954). Bibliography and modern book production; notes and sources for student librarians, printers, booksellers, stationers, book-collectors. Johannesburg: Witwatersrand University Press.
  • Gesner, Conrad (1545). Bibliotheca Universalis, siue Catalogus omnium scriptorum locupletissimus in tribus linguis Latina, Græca & Hebraica [...]: Opus nouum & no[n] Bibliothecis tantum [...] necessarium, sed studiosis omnibus [...] utilissimum. Tigvri: Exvdebat Christopohorvs Froschouerus.
  • Harmon, Robert B. (1981). Elements of bibliography: a simplified approach. Metuchen, N.J.: Scarecrow Press.
  • Katz, William A. (1978). Introduction to reference work, T. 1-2. New York: McGraw-Hill.
  • Kawecka-Gryczowa, Alodia (1994). Incunabula quae in bibliothecis Poloniae: asservantur. T. 2, Wratislaviae: Officina Instituti Ossoliniani.
  • Klenczon, Wanda (2013). Jednostka opisu bibliograficznego a jedność bibliografii narodowej. W: Bibliografia źródła – standardy – zasoby. Warszawa, s. 93-109.
  • Krummel, Donald W. (1988). The dialectics of enumerative bibliography. Observations on the historical study of the practics of citation and compilation. "The Library Quarterly" vol. 58, pp. 238-257.
  • Linder, Leroy Harold (1959). The rise of current complete national bibliography. New York: Scarecrow Press.
  • Loewe, Iwona (2007). Gatunki paratekstowe w komunikacji medialnej. Katowice: Wydaw. Uniwersytetu Śląskiego.
  • Magocsi, Paul R. (1980). Nationalism and national bibliography: Ivan E. Levyts’kyi and nineteenth century Galicia. "Harvard Library Bulletin" vol. XXVIII, pp. 81-109.
  • Malclès, Louise Noëlle (1956). La bibliographie. Paris: Presses universitaires de France. Malclès, Louise Noëlle (1973). Bibliography. Metuchen, New York: Scarecrow Reprint Corporation.
  • Norris, Dorothy M. (1969). A history of cataloguing and cataloguing methods, 1100-1850, with an introductory survey of ancient times. London; Detroit: Grafton & Co. Republished by Gale Research Co.
  • Nowak Adam (2007). Skarby w szufladzie. Internet jako narzędzie propagowania historii i tradycji narodowej na forum międzynarodowym. "Bibliotekarz" nr 12, s. 16-19.
  • Osipov Vladimir O. (01984). Knigotorgovaja bibliografija. Moskva: Kniga.
  • Parsons, Edward A. (1952). The Alexandrian Library: glory of the Hellenic world: its glory, antiquities, and destructions. Amsterdam [etc.].: The Elsevier Press.
  • Pfeiffer, Rudolf (1968). History of classical scholarship from the beginnings to the end of the Hellenistic age. Oxford: Oxford University Press.
  • Pietruczuk, Katarzyna (2014). Dzieje tekstu Ajschylosa, Sofoklesa i Eurypidesa. Między Atenami a Aleksandrią. Warszawa: Wydaw. Naukowe SUB Lupa.
  • Piusińska, Wanda (1963). Polskie czasopisma bibliograficzne w latach 1901-1927. "Przegląd Biblioteczny", t. 31, s. 92-101.
  • Pouillard, Jean (2015). Une découverte oubliée: la thèse de médecine du docteur Ernest Duchesne (1874-1912) [online], [dostęp 23.6.2015]. Dostępny w WWW: <http://goo.gl/mFS3Xg>.
  • Roszkowski, Marcin (2013). Od MARC 21 do Semantic Web. Reprezentacja metadanych. W: Bibliografia źródła – standardy – zasoby. Warszawa, s. 13-37
  • Rouse, Richard H.; Rouse, Mary A. (1986). Bibliography before print: the medieval De Viris illustribus. In: Bibliologia. Elementa ad librorum Studia Pertimentia. Vol. 4 part I, pp. 113-154.
  • Sable, Martin (1981). Systematic Bibliography as the Reflection of Reality. "International Library Review", vol. 13, pp.17-24.
  • Šamurin, Evgenij I. (1977). Geschichte der bibliothekarisch-bibliographischen Klassifikation, T. 1-2, München: Verlag Dokumentation.
  • Sawoniak, Henryk (1985). O zawodzie bibliografa kilka refleksji. "Roczniki Biblioteczne" R. 29, z. 1-2. s. 483-492.
  • Schneider, Georg. (1934). Theory and history of bibliography, New York: Columbia University Press.
  • Simon, Konstantin R. (1963). Istoriâ inostrannoj bibliografii. Istoriya inostrannoy bibliografii. Razvitie bibliografii ot ee vozniknoveniya do nashikh dney. Moskva: Izdatel’stvo Vsesojuznoj Knižnoj Palaty.
  • Sliadneva, Valentina I. (1989). Neobchodima otraslevaja teorija bibliografii. "Naučnye i Tehničeskie Biblioteki SSSR" nr 7, s. 3-15.
  • Sobieszek, Marta (2003). Od bazy bibliograficznej WorldCat do zbiorów narodowych American Memory – owoce amerykańskiej współpracy. EBIB t. 42.
  • Spandowski, Michał (1994). Inkunabuły utracone. Z prac nad Centralnym Katalogiem Inkunabułów w Polsce. "Rocznik Biblioteki Narodowej" t. 30/31, s. 251-270.
  • Stokes, Roy B. (1969). The function of bibliography. London: Deutsch.
  • Strout, Ruth F. (1956). The development of the catalog and cataloging codes. "Library Quarterly", vol. 26, pp. 254-276.
  • Tammaro, Anna M. (1997). Catalogando, catalogando... metacatalogando: come può cambiare una funzione tradizionale della biblioteca. "Biblioteche Oggi" R. 15, pp. 80-84.
  • Taylor, Archie (1952). Three Epochs in Bibliographical History. "Library Chronicle", vol. 18, pp. 45-50.
  • Taylor, Archer (1957). Book catalogues: their varieties and uses. Chicago: Newberry Library.
  • Vrtel-Wierczyński, Stefan (1951). Teoria bibliografii w zarysie. Wroclaw: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
  • Wierzbowski, Teodor (1889). Bibliographia polonica XV ac XVI ss: opera et editiones, quae in Bibliotheca Universitatis Caesareae Varsoviensis asservantur. T. 1-3. Varsoviae: in officina typ. C. Kowalewsky.
  • Wojnowska, Elżbieta (1988). Międzynarodowy Inwentarz Źródeł Muzycznych (RISM) w Polsce – współpraca z bibliotekami kościelnymi = Internationale Inventarium Fontium Musicorum (RISM) in Polonia – cooperatio cum bibliothecis ecclesiasticis. "Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne", t. 56, s. 163-172.
  • Žumer, Maja (2009). National Bibliographies in the Digital Age: Guidance and New Directions. IFLA, München: K.G. Saur.
  • Żbikowska-Migoń, Anna (2004). O trwałości zawodu bibliografa. W: Piąta Ogólnokrajowa Narada Bibliografów: Warszawa 11-13 czerwca 2003: referaty i dyskusja. Warszawa, s. 92-110.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-231ce20f-523f-4da5-8bc0-2693194f6d7c
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.