PL EN


2014 | 37 | 410-420
Article title

Ocena społecznego zrównoważenia rozwoju w Polsce według kryterium dynamiki dochodów gospodarstw domowych

Content
Title variants
EN
Estimation of Balanced Social Evolution from a Perspective of Incomes Development Changes in Socio-professional Groups of Households
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
artykule dokonano oceny sytuacji dochodowej gospodarstw domowych w ujęciu czaso-wym (retrospektywa z lat 1990–2010) w świetle mikrostatystyki dochodów w układzie społeczno--zawodowych grup gospodarstw domowych. W analizie i porównaniach, wykorzystując dane z badania budżetów gospodarstw domowych prowadzonych przez GUS, szczególną uwagę skon-centrowano na dynamice dochodów rozporządzalnych na jedną osobę. Jak się okazuje, przekrój społeczno-zawodowy grup gospodarstw domowych istotnie ją różnicuje. Uwzględnienie w bada-niach tego wymiaru wskazuje bowiem na istnienie relatywnie dużych realnych odchyleń analizo-wanych kategorii. Biorąc pod uwagę zróżnicowania społeczne kształtowane przez dynamikę do-chodów, okres przekształceń polskiej gospodarki w ostatnim ćwierćwieczu podzielono na kilka okresów, uwarunkowanych zmiennymi czynnikami. Mimo iż tempo zmian ogólnych dochodów w ostatnich latach w Polsce można uznać za umiarkowane, to nie przekładało się ono równomier-nie na poprawę sytuacji dochodowej wszystkich gospodarstw domowych. Biorąc pod uwagę nasi-lenie zróżnicowania dynamiki dochodów można przedstawić następującą kolejność grup społecz-no-zawodowych: po gospodarstwach domowych rolników następną grupę stanowią gospodarstwa pracujących na własny rachunek, utrzymujących się z niezarobkowych źródeł, pracownicze, pra-cowników użytkujących gospodarstwo rolne oraz gospodarstwa emerytów i rencistów. W odnie-sieniu do gospodarstw powiązanych z rolnictwem i pracujących na własny rachunek skala zmian dynamiki dochodów wynika z ich silnego związania z gospodarką rynkową podlegającą wahaniom koniunktury. Z kolei mniejsza zmienność dochodów emerytów i rencistów jest związana z usta-wowymi ograniczeniami wysokości świadczeń emerytalnych.
EN
The article estimates time framed income condition of households (a retrospective of 1990–2010) according to microstatistisc of incomes in socio-professional configuration of household groups. The analysis and comparisons, based on household budgets surveyed by CSO, particularly focus on development of disposable income per capita. It emerges that the range of socio-professional household groups significantly diversifies it. The inclusion of this factor in the survey indicates the existence of relatively high disproportions of analysed categories. Having under consideration the changes in social divergences, the period of the transformation of the Polish economy in the last quarter was divided into several periods, conditioned by variable factors. Although the rate of growth of general income in Poland in recent years can be regarded as moderate, it was not reflected into the improvement of income of all households. Given the growing diversity of income changes one can distinguish the following sequence of socio-professional groups: the farmers' households, households of self-employed, households with income received but not earned, households of employees, households of employees using farms and households of retirees and pensioners. Income fluctuations of farmers and self-employed occur due to their strong bonds with markets that are subjected to economic fluctuations. In turn, small variability of income of pensioners is related to the amount of statutory limitations of pension benefits.
Year
Issue
37
Pages
410-420
Physical description
Contributors
References
  • Bąkiewicz A., Żuławska U. (red.), 2010, Rozwój w dobie globalizacji, PWE, Warszawa.
  • Budżety gospodarstw domowych, Informacje i Opracowania Statystyczne, GUS, War-szawa, kolejne lata 1990–2011.
  • Deniszczuk L., Kudrycka I., Zagrobelny M., 1995, Ocena zasobów gospodarstw domo-wych w okresie transformacji, IRiSS, Warszawa.
  • EUROPA 2020, Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjają-cego włączeniu, Komunikat Komisji UE, Bruksela, 3.03.2010.
  • Golinowska S., 2002, Nierówności społeczne: identyfikacja i możliwości wyrównywania [w:] Nierówności dochodowe i majątkowe. Zakres i formy redystrybucji dochodów państwa, RSS-G przy Radzie Ministrów, Raport nr 49, Warszawa.
  • Kołodko G.W., 2013, Dokąd zmierza świat. Ekonomia polityczna przyszłości, Prószyń-ski i S-ka, Warszawa.
  • Leszczyńska M., 2007, Zróżnicowanie dochodów ludności rolniczej i ich uwarun-kowania, Monografie i Opracowania, nr 2, UR, Rzeszów.
  • Piasecki R. (red.), 2007, Ekonomia rozwoju, PWE, Warszawa.
  • Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2012, GUS, Warszawa.
  • Rogall H., 2006, Volkswirtschaftslehre für Sozialwissenschaftler – Eine Einführung, Wiesbaden.
  • Rogall H., 2010, Ekonomia zrównoważonego rozwoju. Teoria i praktyka, przekład J. Gilewicz, Zysk i S-ka, Poznań.
  • Strategia zrównoważonego rozwoju Polski do 2025 roku, 1999, Ministerstwo Środowi-ska, Warszawa, grudzień.
  • Szopa B., 1994, Podział dochodów a poziom życia ludności (na przykładzie Polski), Zeszyty Naukowe, Monografie, nr 122, AE Kraków.
  • Szopa B., 2003, Podstawowe uwarunkowania ubóstwa w Polsce [w:] Etyczne aspekty bogacenia się i ubóstwa, red. A. Węgrzecki, AE w Krakowie, Kraków.
  • Szopa B., 2005, Zmiany dochodów ludności w Polsce na tle uwarunkowań systemowych, AE w Krakowie, Kraków.
  • Szopa B., Kawa P., Kultys J., 2007, Oszczędności i rozpiętości dochodowe a dynamika gospodarcza: interakcje na przykładzie Polski, AE w Krakowie, Kraków.
  • Thurow L., 1996, The future of Capitalizm, Nicholas Brealey Publishing, London.
  • Trzcińska D., 1997, Sytuacja gospodarstw domowych w latach dziewięćdziesiątych, „Wiadomości Statystyczne”, nr 12.
  • Woźniak M.G., 2002, Wzrost gospodarczy w Polsce w latach 90. Czynniki, bariery, perspektywy, AE w Krakowie, Kraków.
  • Woźniak M.G., 2008, Fundamentalne kwestie spójności społeczno-ekonomicznej w ujęciu holistycznym. Teoria i praktyka, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy” nr 13.
  • Zabłocki G., 2002, Rozwój zrównoważony – idee, efekty, kontrowersje, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
  • Zegar J.S., 2005, Dochody rolników po akcesji do Unii Europejskiej [w:] Analiza eko-nomiczno-produkcyjnej sytuacji rolnictwa i gospodarki żywnościowej, IERiGŻ, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-243b66df-cb26-4c7e-899f-b614908926bb
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.