PL EN


2016 | 4 | 275-294
Article title

Poznanie i wiedza w ewolucyjnym ujęciu Tadeusza Garbowskiego

Authors
Selected contents from this journal
Title variants
EN
Learning and Knowledge in Evolutionary Terms According to Tadeusz Garbowski
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule rekonstruowana jest Tadeusza Garbowskiego ewolucyjna teoria wiedzy oraz koncepcja wiedzy jako formy życia. Krakowski filozof prezentuje te teorie je w dwóch pracach: Życie i wiedza (1903) oraz Poznanie jako czynnik biologiczny (1910). Według niego, ludzka wiedza, inaczej niż wiedza zwierząt, jest świadoma. Jej funkcjonowanie opiera się na podświadomej predyspozycji do jej uzyskiwania wyrażający „poznawczy instynkt” człowieka. Wiedza jako rezultat ciągłego uczenia się jest pierwotnie wartością adaptacyjną do naturalnych, społecznych i kulturowych warunków życia. Prawdziwość wiedzy polega na tym, że może ona właściwie i kreatywnie adaptować się do warunków środowiskowych. Kryterium prawdziwości wyraża stopień doświadczania efektywnych wzorców gatunków istot żyjących. Na poziome ludzkiej wiedzy jest „praktyczną użytecznością” dającą każdemu indywidualnemu człowiekowi i społeczeństwu jako całości odpowiednie życie.
EN
The work presents a reconstruction of Tadeusz Garbowski’s evolutionary theory of knowledge and conception of knowledge as a form of life. This Cracow philosopher introduced them in two works: The Life and Knowledge (1903), and Cognition as a biological agent (1910). According to him, human knowledge, unlike animal knowledge, is conscious. Its functioning is based on a subconscious predisposition to its acquisition, which expresses man’s “cognitive instinct”. Knowledge as a result of continuous learning is primarily an adaptive value to the natural, social and cultural conditions of life. The truth of knowledge lies in the fact that it can properly and creatively adapt to the environmental conditions. The criterion of its truth expresses the degree of experiencing successful specimens of species of living beings. On a human level criterion of its truth is a “practical utility” which gives every individual and society as a whole a decent life.
Contributors
  • AGH w Krakowie, aleja Adama Mickiewicza 30, 30-059 Kraków
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-24946e35-ab63-4608-a965-c52f738c10f1
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.