PL EN


Journal
2009 | 19 | 93-105
Article title

Cztery sfery oddziaływania terapii transplantacyjnej: stan obecny i perspektywy

Authors
Content
Title variants
EN
Four areas of influence of transplant therapy. The current state and future prospects
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Powstanie i rozwój chirurgii transplantacyjnej dały początek pogłębiającemu się procesowi zmiany naszego poczucia moralności oraz rozumienia naszego człowieczeństwa. W artykule omawia się cztery sfery, w których wspomniany proces zachodzi i niewątpliwie będzie się pogłębiał: sferę medyczną, antropologiczną, etyczną oraz społeczno-prawną. Wykazuje się, że cielesność człowieka nie jest już uważana za istotny element bytu ludzkiego, lecz stała się jedynie bardzo użytecznym przedmiotem – najpierw jako materialny nośnik naszego życia, a po śmierci jako cenny rezerwuar części zamiennych. Coraz powszechniejsze staje się poczucie zewnętrzności ciała względem człowieka, czyli – ujmując to z drugiej strony – poczucie, że wyłącznie sfera świadomości człowieka stanowi o jego człowieczeństwie, bez udziału cielesności. Ta swoista deprecjacja i utylitarne traktowanie ciała nie łączy się jednak z dowartościowaniem duchowości człowieka. W konsekwencji życie doczesne staje się wartością najwyższą, a wszelkie działania służące zachowaniu, przedłużaniu i polepszaniu jakości życia są akceptowane jako moralne. Chirurgia transplantacyjna poprzez swój społeczny charakter wzmacnia tego rodzaju postawy. W sferze etycznej ma to ten skutek, że dominować zaczyna utylitarystyczne pojmowanie moralności – moralne jest to, co zwiększa sumę dobra. Można więc zaryzykować przypuszczenie, że wprawdzie chirurgia przeszczepów jest tylko przejściowym etapem rozwoju medycyny, ale wzmocniona przez nią utylitarystyczna postawa moralna stanie się dominująca, wypierając deontologiczne pojmowanie moralności.
EN
The appearance and development of transplant surgery have started and intensified the process of changing our sense of morality and the understanding of our humanity. The article discusses four areas where the above mentioned process takes place and, undoubtedly, where it will become intensified: medical, anthropological, ethical, and socio-legal. It is shown that human corporeality is not considered to be an important element of human existence, but that it has become only a very useful item, a material carrier of our lives and after death a valuable reservoir of spare parts. The sense of the externality of the body in relation to man has become more widespread, i.e. looking from another perspective, the sense that only the sphere of human consciousness, without corporeality, determines humanity. However, this peculiar depreciation and utilitarian treatment of the body is not connected with the revaluation of human spirituality. In consequence, earthly life becomes the highest value and any activities aiming at the preservation, prolongation, and improvement of the quality of life are attributed a moral character. Due to its social character, transplant surgery consolidates such attitudes. In the ethical sphere it results in the domination of the utilitarian understanding of morality – what increases the overall good is moral. Thus, it appears that although transplant surgery is only a temporary stage in the development of medicine, the utilitarian moral attitude which it fosters will become dominant and will replace the deontological understanding of morality.
Keywords
Journal
Year
Issue
19
Pages
93-105
Physical description
Contributors
author
  • Uniwersytet w Białymstoku
References
  • Biesaga [2006] – T. Biesaga, Elementy etyki lekarskiej, Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
  • Bilikiewicz [1968] – T. Bilikiewicz, Somatotectomia totalis i jej psychopatologiczne następstwa, „Psychiatria Polska” II, 5, 1968.
  • Brody [1973] – H. Brody, The System View of Man: Implications for Medicine, Science, and Ethics, „Perspectives in Biology and Medicine”, 17, 1, 1973, Autumn 1973.
  • Henzler [2004] – M. Henzler, Zagubione serca (i inne narządy), „Polityka” nr 48(2480) z 27 listopada 2004 r.
  • Jan Paweł II [1997] – Jan Paweł II, „Podarować cząstkę siebie”: Fragmenty przemówienia do uczestników Kongresu transplantologicznego, Watykan 20.06.1996, „W drodze” 1(281), 1997.
  • Kaliciński [1994] – A. Kaliciński, Serce i Ty, Medicus, Warszawa 1994.
  • Kopania [1999, 2002] – J. Kopania, Transplantacje – oznaka nowej moralności, „Kwartalnik Filozoficzny” 1, 1999; przedr. w: tenże, Etyczny wymiar cielesności, wyd. cyt.
  • Kopania [2002] – J. Kopania, Etyczny wymiar cielesności, Aureus, Kraków 2002.
  • Lei, Soonpaa, Adler [2008] – Lei Yang, M.S. Soonpaa, E.D. Adler i inni, Human cardiovascular progenitur cells develop from a KDR+ embryonic-stem-cell-derived population, „Nature” vol. 453, 22 May 2008.
  • Musiał [2006] – Z. Musiał, Antyracjonalizm, w: Z. Musiał, J. Skarbek, B. Wolniewicz, Trzy nurty: racjonalizm – antyracjonalizm – scjentyzm, Uniwersytet Warszawski, Wydział Filozofii i Socjologii, Warszawa 2006.
  • Nowacka [2001] – M. Nowacka, Redukcja sfery cielesnej jako terapia przyszłości, „Archeus. Studia z bioetyki i antropologii filozoficznej” 2, 2001.
  • Nowacka [2002] – M. Nowacka, Filozoficzne aspekty terapii transplantacyjnej, Trans Humana, Białystok 2002.
  • Nowacka [2003] – M. Nowacka, Etyka a transplantacje, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.
  • Promieńska [2002] – H. Promieńska, Rzeczywiste i pozorne „przewroty kopernikańskie” w etyce, czyli o bioetyce trochę dyskusyjnie, „Archeus. Studia z bioetyki i antropologii filo- zoficznej” 1, 2000.
  • Singer [1997] – P. Singer, O życiu i śmierci. Upadek etyki tradycyjnej, PIW, Warszawa 1997.
  • Ślęczek-Czakon [2004] – D. Ślęczek-Czakon, Problem wartości i jakości życia w sporach bioetycznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2004.
  • Szawarski [1996] – Z. Szawarski, Dwa rodzaje wiedzy medycznej, „Sztuka leczenia” II, 3, 1996.
  • Wolniewicz [1991, 1998-2003] – B. Wolniewicz, Neokanibalizm, „Res Publica” 9-10, 1991; przedr. w: tenże, Filozofia i wartości, t. I, Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1998-2003.
  • Wolniewicz [1998-2003] – B. Wolniewicz, Diabeł, czyli miłość zła, w: tenże, Filozofia i wartości, wyd. cyt., t. II.
  • Wolniewicz [1998-2003] – B. Wolniewicz, Uwagi o klonowaniu, w: tenże, Filozofia i wartości, wyd. cyt., t. III.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-271ab821-758e-4c8c-9578-a14ccc5a05fc
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.