PL EN


2020 | 2(35) |
Article title

Geneza i rozwój chrześcijańskiej demokracji we Włoszech. Zarys problematyki

Content
Title variants
EN
Genesis and development of christian democracy in Italy. Outline of the problem
Languages of publication
Abstracts
PL
Artykuł jest próbą ukazania genezy powstania i ewolucji Chrześcijańskiej Demokracji jako partii dominującej na włoskiej scenie politycznej po II wojnie światowej, uwzględniającej w swoim programie założenia katolickiej nauki społecznej. Jej korzenie sięgają II połowy XIX wieku i wiązały się z procesem Zjednoczenia Królestwa Włoch i będącą konsekwencją tego faktu wrogą wobec Kościoła polityką włoskich władz. Sprzeciw papiestwa wobec niekorzystnych działań, również na płaszczyźnie stanowionego prawa we Włoszech, podejmowanych przez kolejne włoskie rządy, był wyrażany w niektórych papieskich dokumentach, zakazujących udziału katolików świeckich w życiu politycznym. Oddolne inicjatywy laikatu powodowały jednak powstawanie organizacji o charakterze politycznym, a z czasem partii politycznych odnoszących się do doktryny chrześcijańskiej. Okres faszyzmu we Włoszech, uniemożliwiający funkcjonowanie opozycyjnych partii politycznych, nie zdołał powstrzymać podejmowanych w latach wcześniejszych inicjatyw w kontekście budowania partii bazujących programowo na katolickiej nauce społecznej, czego potwierdzeniem było powstanie Chrześcijańskiej Demokracji we Włoszech w 1946 r. Należy wyraźnie podkreślić, że funkcjonujące na terenie Włoch partie chadeckie, choć za fundamenty swojego programu uznawały zasady społecznej nauki Kościoła, w swojej politycznej działalności nie zawsze uwzględniały je w zakresie konkretnej realizacji w kontekście podejmowanych w sferze publicznej przedsięwzięć.
EN
This paper constitutes an attempt to show the origin and evolution of Christian Democracy as the party dominating the Italian political scene after World War II, including the assumptions of Catholic social teaching in its program. Its roots date back to the second half of the nineteenth century and were associated with the process of unification of the Kingdom of Italy and the consequence of this fact, the policy of the Italian authorities against the Church. Opposition of the papacy to unfavorable actions, also in the field of law in Italy, undertaken by subsequent Italian governments was expressed in some papal documents prohibiting the participation of secular Catholics in political life. The grassroots initiatives of the laity, however, resulted in the emergence of political organizations and, over time, political parties relating to Christian doctrine. The period of fascism in Italy, which prevented the functioning of opposition political parties, could not stop the initiatives taken in previous years in the context of building parties based programmatically on Catholic social teaching, as evidenced by the rise of Christian Democracy in Italy in 1946. It should be clearly emphasized that the functioning of The Italian Christian Democrats, although they considered the principles of the Church's social teaching as the foundations of their program, they did not always include them in their political activities in terms of actual implementation in the context of activities undertaken in the public sphere.
Contributors
References
  • Barucci P., L’Insegnamento economico e sociale della Chiesa (1891–1991). I grandi documenti sociali della Chiesa cattolica, Arnoldo Mondadori Editore, Milano 1996. Bianchi E., Cristiani nella società, BUR, Milano 2003. Bockenforde E. W., Cristianesimo, libertà, democrazia, Morcelliana, Brescia 2007. Campanini G., Democrazia e valori. Per un’etica della politica, Edizione AVE, Roma 2007. Clark M., Współczesne Włochy 1871 – 2006, Książka i Wiedza, Warszawa 2009. Foro P., Włochy faszystowskie, Avalon, Kraków 2008. Frigato S., La difficile democrazia. La dottrina sociale della Chiesa da Leone XIII a Pio XII (1878-1958), Effatà Editrice, Torino 2007 Galli G., I partiti europei. Storia e prospettive dal 1649 a oggi, Baldini Castoldi Dalai, Milano 2008. 48 Por. M. Clark, op. cit.,, s. 585 – 591, 628 – 630; https://www.pch24.pl/chadecja---owoc-gnijacy-juz -w-zarodku,53484,i.html, dostęp: 15.06.2020 r. Patryk Gołubców 151 Heywood A., Politologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006. Hoffner J., La dottrina sociale cristiana, San Paolo, Milano 1995. Irek W., Społeczność w świetle rozum i wiary, Papieski Wydział Teologiczny, Wrocław 2005 Kukiel M., Dzieje polityczne Europy od rewolucji francuskiej (1789 –1921), Puls, Londyn 1992. Majka J., Etyka społeczna i polityczna, Ośrodek Dokumentacji i Studiów Społecznych, Warszawa 1993. Majka J., Katolicka nauka społeczna. Studium historyczno-doktrynalne, Polski Instytut Kultury Chrześcijańskiej, Rzym 1986. Meinvielle J., Concezione cattolica della politica, Edizioni Settecolori, Roma 2011. Menighetti R., Le idee che diventano politica. Linee di storia dalla polis alla democrazia partecipativa, Cittadella Editrice, Asisi 2004. Olszewski H., Historia doktryn politycznych i prawnych, Ars Boni et Aequi, Poznań 1994. Paganella M., La dottrina socjale della Chiesa e il diritto naturale, Edizioni Ares, Milano 2009. Pius IX, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Chrystusowym, „Pastor aeternus”, nr 36, za: http://ptm.rel.pl/czytelnia/dokumenty/dokumenty-soborowe/sobor-watykanski-i/ 261-konstytucja-dogmatyczna-o-kosciele-chrystusowym-pastor-aeternus.html, dostęp: 13.05.2020 r. Piwowarczyk W., Demokracja [w:] Encyklopedia katolicka, t. 3, red. R. Łukaszyk, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1979. Sadowski M., Państwo w doktrynie Leona XIII, Kolonia Limited, Kolonia 2002. Sartori G., Teoria demokracji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994. Schall J., Filosofia politica della Chiesa cattolica, Cantagalli, Siena 2011. Stefanowicz J., Chrześcijańska Demokracja [w:] Encyklopedia katolicka, t. 3, red. R. Łukaszyk, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1985, s. 391– 392. Tortelli G., Democrazia e cattolicesimo, Cantagalli, Siena 2012. Taylor C., L’età secolare, Giangiacomo Feltrinelli Editore, Milano 2009. Ulicka G., Demokracje zachodnie. Zasady, wartości, wizje, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1992. Zaninelli S., Democrazia [w:] Centro di ricerche per lo studio della dottrina socjale della Chiesa, red., Dizionario di dottrina sociale della Chiesa. Scienze sociali e Magistero, Vita e Pensiero, Milano 2004. Zwoliński A., Katolik i polityka, WAM, Kraków 1999. https://alleanzacattolica.org/don-romolo-murri-don-luigi-sturzo-e-alcide-de-gasperi-nellastoria- del-movimento-cattolico-italiano/, dostęp: 13.05.2020 r. http://www.centrosturzo.fvg.it/AppelloAiLiberiEForti.aspx, dostęp: 13.05.2020 r. https://www.pch24.pl/chadecja---owoc-gnijacy-juz-w-zarodku,53484,i.html, dostęp: 15.06.2020 r.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1896-8333
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-2737b117-8e83-451c-85a3-e83c67e8a296
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.