PL EN


2014 | 19 | 3 | 285-304
Article title

Po co psychologia?

Selected contents from this journal
Title variants
EN
What is psychology for?
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
Three main problems are considered. The first is that psychology should avoid any inclination towards neuroscience or a type of brain science. Making use of the achievements of natural sciences, psychology should take into regard the cultural conditions [determinants] and methods worked out in social sciences. Thus, it should adopt the antireductionistic methodological programme. The second problem is that psychology must reject the papers that entice with apparent scientific approach being actually of no real worth. Also the threat posed to psychological practice by pseudo-scientific monographs and pseudo-test should be recognised. They offer scientifically false basis of practical work of psychologists in the sphere of social practice. The third problem is that each psychological practice should be preceded by a psychological theory that is empirical and needs to be verified by a methodologically correct method. Thee underlying empirical psychological theory makes a given psychological practice sensible and ethical. The status of psychology as a science and the status of psychological practice are related to the quality of education of future psychologists. The author definitely opts for the model of full-time 5-year master’s degree studies (so against the Bologna model of 3-year licentiate (BA) followed by a 2-year master’s degree study (MA)), supplemented with a one-year training under supervision of an experienced specialist. The effective and ethical work of professional psychologists in Poland suffers from the lack of legal regulations that would protect this profession against the infiltration of all kinds of charlatans offering pseudo-scientific diagnostic tools like e.g. the Tree test of Charles Koch and therapies like e.g. the Systemic Constellation of Bert Hellinger. Of utmost importance is development of not only methodological awareness but also ethical awareness in psychologists and students of psychology. Moreover, the education should bring the realisation of the effects and danger of scientific misconduct of FFP type, that is fabrication, falsification, plagiarism.
Year
Volume
19
Issue
3
Pages
285-304
Physical description
Contributors
  • Instytut Psychologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Institute of Psychology, Adam Mickiewicz University in Poznań, brzezuam@amu.edu.pl
References
  • Antonowicz, A., Gorlewski, B. (2011). Demograficzne Tsunami. Raport Instytutu Sokratesa na temat wpływu zmian demograficznych na szkolnictwo wyższe do 2020 roku. Warszawa: Instytut Rozwoju Kapitału Intelektualnego im. Sokratesa.
  • Aulagnier, R. (2007). Wiedza prosto z pola. Charaktery, 10, 34-37.
  • Baumeister, R.F., Vohs, K.D., Funder, D.C. (2007). Psychology as the science of self-reports and finger movements: Whatever happened to actual behavior? Perspectives on Psychological Science, 2, 396-403.
  • Bickle, J. (2006a). Ruthless reductionism in recent neuroscience. IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics, 36, 134-140.
  • Bickle, J. (2006b). Reducing mind to molecular pathways: Explicating the reductionism implicit in current mainstream neuroscience. Synthese, 152, 411-434.
  • Bickle, J. (2007). Ruthless reductionism and social cognition. Journal of Physiology, Paris, 101, 230-235.
  • Bickle, J. (2008). The molecules of social recognition memory: Implications for social cognition, extended mind, and neuroethics. Consciousness and Cognition, 17, 468-474.
  • Bruner, J. (2006). Kultura edukacji. Kraków: Wydawnictwo Universitas.
  • Brzeziński, J. (2010). O formacyjnej roli uniwersytetu. Czasopismo Psychologiczne, 16 (1), 151-155.
  • Brzeziński, J. (2012). Jakich kompetencji badawczych oczekujemy od psychologa? W: H. J. Grzegołowska-Klarkowska (red.), Agresja, socjalizacja, edukacja. Refleksje i inspiracje (s. 383-409). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
  • Brzeziński, J., Doliński, D., Strelau, J. (2004). Standardy kształcenia na pięcioletnich studiach psychologicznych. Założenia, doświadczenia, nowe wyzwania. Czasopismo Psychologiczne, 10 (2), 205-219.
  • Doliński, D. (2011). Trzy grosze o tym, co musimy zrobić jako środowisko. Roczniki Psychologiczne, 14, 49-52.
  • DORA (2012). San Francisco Declaration on Research. Aessessmnt. Putting science into the assessment of research, http://www.ascb.org/dora-old/files/SFDeclarationFINAL.pdf [dostęp: 30.09.2014].
  • Ellis, H.C. (1992). Graduate education in psychology. Past, present, and future. American Psychologist, 47, 570-576.
  • FNP (2014). Oświadczenie władz Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, http://www.fnp.org.pl/assets/O%C5%9Owiadczenie-Rady-i-Zarz%C4%85du-FNP.pdf [dostęp:30.09.2014].
  • Grabski, M. (2009). Uczciwość i wiarygodność nauki. Praktyka. Nauka, 2, 37-59.
  • Klebaniuk, J. (2008). Nie warto, panie Witkowski, czyli dlaczego trudno walczyć z pseudonauką. Psychologia Społeczna, 3-4, 340-344.
  • Krasnowolski, A. (2013). Zawody zaufania publicznego, zawody regulowane oraz wolne zawody. Geneza, funkcjonowanie i aktualne problemy. W: Opracowania tematyczne OT-625 (s. 3-15). Warszawa: Kancelaria Senatu. Biuro Analiz i Dokumentacji.
  • Kuhn, T. (1962/2001). Struktura rewolucji naukowych (nowe tłumaczenie). Warszawa: Fundacja Aletheia.
  • Łukaszewski, W. (2014). O czym myślimy, a o czym nie myślimy? Roczniki Psychologiczne, 3, w druku.
  • Matarazzo, J.D. (1987). There is only one psychology, no specialties, but many applications. American Psychologist, 42, 893-903.
  • Paluchowski, W.J. (2010). Diagnoza oparta na dowodach empirycznych – czy potrzebny jest „polski Buros”? Roczniki Psychologiczne, 13, 7-27.
  • Paprzycka, K. (2005). O możliwości antyredukcjonizmu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.
  • Paprzycka, K. (2008). Czy (powinniśmy uznać, że) wiedzielibyśmy wszystko o umyśle, gdybyśmy wiedzieli wszystko o mózgu? Spór o redukcjonizm i reduktywizm w filozofii umysłu. Nauka, 2, 115-128.
  • Parnas, D.L. (2007). Stop the numbers game. Communications of the ACM, 50 (11), 19-21; też: http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?rep=rep1&type=pdf&doi=10.1.1.217.849 [dostęp: 1.10.2014].
  • Przybysz, P. (2012). Neurofilozofia i filozofia neuronauki. W: M. Miłkowski, R. Poczobut (red.), Przewodnik po filozofii umysłu (s. 689-733). Kraków: Wydawnictwo WAM.
  • PTP, Polskie Towarzystwo Psychologiczne (2007). Statut Polskiego Towarzystwa Psychologicznego (tekst ujednolicony), http://www.ptp.org.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=28 [dostęp: 1. 10.2014].
  • PTP (1991). Kodeks etyczno-zawodowy psychologa, http://www.ptp.org.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=29 [dostęp: 1.10.2014].
  • Rosenthal, R. (1996). Nauka a etyka w przeprowadzaniu badań psychologicznych oraz analizowaniu i przedstawianiu ich wyników. Czasopismo Psychologiczne, 2, 37-46.
  • RP (2013). Roczniki Psychologiczne, 4, [monotematyczny blok artykułów odnoszący się do artykułu: K. Sikora: „Dobro odbiorcy w kodeksach etyczno-zawodowych psychologów”].
  • Sokal, A., Bricmont, J. (1998). Modne bzdury. O nadużywaniu pojęć z zakresu nauk ścisłych przez postmodernistycznych intelektualistów. Warszawa: Prószyński i S-ka.
  • Spendel, Z. (2014). O pewnych kontrowersjach i nieporozumieniach wokół „teorii psychologicznej” i „psychologii teoretycznej”. Czasopismo Psychologiczne, 20, 55-64.
  • Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Diagnozowanie jako kompetencja profesjonalna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Strelau, J. (2006). Sam wykułem mój los. Charaktery, 8 (115), 40-41.
  • Strelau, J., Doliński, D. (red.) (2010). Psychologia akademicka (t. 1). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Tuchańska, B. (2006). O Sokalu z Bricmontem, Latourze i o tym, co z tego (nie) wynika. Nauka, 1, 93-111.
  • UKA, Uniwersytecka Komisja Akredytacyjna (2010). Standardy akredytacji dla kierunku studiów psychologia, www.uka.amu.edu.pl/psychologia.php [dostęp: 1.10.2014].
  • Ustal, R.W. (2001).The new phrenology. The limit of localizing cognitive processes in the brain. Cambridge, MA: A Bradford Book The MIT Press.
  • Witkowski, T. (2006).Teoria i praktyka NLP w oczach psychologa społecznego. Nauka, 4, 55-71.
  • Witkowski, T. (2007). Modne bzdury wciąż modne. Nauka, 4, 149-157.
  • Witkowski, T. (2009). Zakazana psychologia. Między szarlatanerią a nauką (t. 1). Taszów: Biblioteka Moderatora.
  • Witkowski, T. (2013). Zakazana psychologia (t. 2). Stare Groszki: Wydawnictwo CiS.
  • Wojciszke, B. (2011). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-2852357b-4101-4430-99e6-1a0877ba30dd
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.