2014 | XCII (92) | 11-23
Article title

Iluzje prawniczego rozumu. O społecznych warunkach praktyk (bez)refleksyjnych

Title variants
Illusions of the legal mind on the social conditions of non-reflexive practices
Languages of publication
common characteristic of thus oriented approaches is their purely theoretic character. Pierre Bourdieu’s empirically grounded reflexive sociology questions the alleged reflexivity of an ‘ordinary’ agent’s actions, while attempting to explain the social conditions that need to occur for a real reflexivity of the intellectuals to come about. The purpose of this paper is to present conditions that hinder, or prevent the carrying out of fully reflexively oriented research of law. Firstly, it explains that individuals acting in the world almost always employ an embodied ‘practical sense’ – mental schemata and schemata of action developed in the process of socialisation. Secondly, the paper proves that subject’s (also a lawyer-researcher) way of thinking is a result of his or her position within a social structure (in the field of law). Thirdly, it is shown that the illusion of a fully distanced mind is a special kind of disposition of an intellectual – a disposition that prevents him or her from recognising the social conditions of her thinking. It is stipulated that what reflexively oriented research of law needs is not only the objectification of the research subject, but also a critical analysis of the researcher’s standpoint. For a lawyer his would mean, among others, the awareness of their entanglement in dogmas acquired in the course of their education, objectification of practice-derived experiences, or confrontation with subjects from outside of the legal field (eg. sociologiests).
Physical description
  • Katedra Prawa i Nauk o Administracji, Instytut Politologii, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie,
  • Bauman Z., Płynne czasy. Życie w epoce niepewności, Wyd. Sic!, Warszawa 2007.
  • Beck U., Giddens A., Lash S., Modernizacja refleksyjna. Polityka, tradycja i estetyka w porządku społecznym nowoczesności, PWN, Warszawa 2009.
  • Beck U., Społeczeństwo ryzyka. W drodze ku innej nowoczesności, Scholar, Warszawa 2002.
  • Berger P.L., Zaproszenie do socjologii, PWN, Warszawa 2001.
  • Bourdieu P., Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, Scholar, Warszawa 2005.
  • Bourdieu P., From the King’s House to the Reason of State: A Model of the Genesis of the Bureaucratic Field, Constellation 2004/1/1, s. 16–36.
  • Bourdieu P., Medytacje pascaliańskie, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006.
  • Bourdieu P., O telewizji. Panowanie dziennikarstwa, PWN, Warszawa 2009.
  • Bourdieu P., Reguły sztuki. Geneza i struktura pola literackiego, Universitas, Kraków 2001.
  • Bourdieu P., Rozum praktyczny. O teorii działania, WUJ, Kraków 2009.
  • Bourdieu P., Social Space and Symbolic Power, Sociological Theory 1989/7, s. 14–25.
  • Bourdieu P., Symbolic Capital and Social Classes, Journal of Classical Sociology 2013/13, s. 292–302.
  • Bourdieu P., The Force of Law. Toward the Juridical Field, The Hastings Law Journal 1987/38, s. 805–853.
  • Bourdieu P., The Forms of Capital, [w:] J.C. Richardson (red.), Handbook of Theory and Research for Sociology of Education, Education, Greenwood Press, New York 1986, s. 241–258.
  • Bourdieu P., The Political Ontology of Martin Heidegger, Stanford University Press, Stanford, California 1991.
  • Bourdieu P., The State Nobility. Elite Schools in the Field of Power, Stanford University Press, Stanford, California 1996.
  • Bourdieu P., Zmysł praktyczny, WUJ, Kraków 2008.
  • Bourdieu P., Passeron J.C., Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania, PWN, Warszawa 2006.
  • Bourdieu P., Wacquant L.J.D., Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, Oficyna Naukowa, Warszawa 2001.
  • Durkheim É., Zasady metody socjologicznej, PWN, Warszawa 2007.
  • Giddens A., Konsekwencje nowoczesności, WUJ, Kraków 2008.
  • Giddens A., Nowoczesność i tożsamość, PWN, Warszawa 2002.
  • Lebaron F., The Space of the Economic Neutrality: Types of Legitimacy and Trajectories of Central Bank Managers, International Journal of Comparative Sociology 2000/37/2, s. 208–229.
  • Lévi-Strauss C., Antropologia strukturalna, Aletheia, Warszawa 2011.
  • Madsen M.R., Dezaley Y., The Force of Law and Lawyers: Pierre Bourdieu and the Reflexive Sociology of Law, The Annual Review of Law and Social Sciences 2012/8, s. 433–452.
  • Mannheim K., Ideologia i utopia, Wyd. Test, Lublin 1992.
  • Sztandar-Sztanderska K., Teoria praktyki i praktyka teorii. Wstęp do socjologii Pierre’a Bourdieu, WUW, Warszawa 2010.
  • Sartre J.P., Byt i nicość. Zarys ontologii fenomenologicznej, Zielona Sowa, Kraków 2007.
  • Szwartz D., Culture and Power. The sociology of Pierre Bourdieu, The University of Chicago Press, Chicago – London 1997.
  • Touraine A., Rola podmiotu w społeczeństwie nowoczesnym, [w:] A. Jasińska-Kania, L.M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (red.), Współczesne teorie socjologiczne, Scholar, Warszawa 2006, s. 769–789.
  • Warczok T., Konstruktywny zwrot filozofii i socjologii w projekcie teoretycznym Pierre’a Bourdieu, Przegląd filozoficzny 2013/3(88), s. 43–58.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.