PL EN


2017 | 9(45) | 3 | 19-41
Article title

Pozytywne zmiany w percepcji kobiet z nabytą niepełnosprawnością ruchową

Title variants
EN
Positive Changes in Perception Women with Acquired Physical Patch Disability
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł podejmuje kwestię pozytywnych zmian potraumatycznych u kobiet z nabytą niepełnosprawnością ruchową. Na podstawie teorii wzrostu potraumatycznego R.G.Tedeschiego i L.G. Calhouna przeanalizowano pozytywne zmiany w percepcji siebie, relacjach z innymi, docenianiu życia oraz w sferze duchowej u kobiet z uszkodzeniem rdzenia kręgowego i po amputacji kończyny dolnej. Podjęto również próbę wyjaśnienia ich natężenia przy udziale strategii radzenia sobie, przekonań na temat świata zewnętrznego, własnej osoby oraz posiadanej skuteczności w pokonywaniu sytuacji trudnych, a także akceptacji niepełnosprawności. Ustalono niejednolitą strukturę pozytywnych zmian w badanej grupie kobiet oraz pozytywny ich związek z poczuciem stresu. Wyniki badań wykazały, iż największe znaczenie dla wyjaśnienia natężenia pozytywnych zmian potraumatycznych u kobiet z niepełnosprawnością ruchową mają strategie radzenia sobie oraz akceptacja niepełnosprawności.
EN
The article addresses the issue of positive post-traumatic changes in women with acquired physical disability. Based on the theory of posttraumatic growth of R.G. Tedeschi and L.G. Calhoun were analyzed positive changes in self-perception, relationships with others, appreciation of life and in the spiritual sphere in women with spinal cord injury and amputation of the lower limb. They also attempted to explain their intensity by the strategies of coping, beliefs about the outside world, their own and their effectiveness in overcoming difficult situations and acceptance of disability. A non-uniform structure of positive changes in the study group of women and their positive relationship with the perceiving of stress was observed. The results showed that the strategies for coping and acceptance of disability were the most important in explaining the intensity of positive post-traumatic changes in women with physical disability.
Contributors
  • Zakład Metodologii Nauk Pedagogicznych, Instytut Pedagogiki, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, byras@interia.pl
References
  • Akbar, Z., Witruk, E. (2016). Coping mediates the relationship between gender and posttraumatic growth. Procedia – Social and Behavioral Sciences, (217), 1036-1043.
  • Baker, J.M., Kelly, C., Calhoun, L.G., Cann, A., Tedeschi, R.G. (2008). An examination of posttraumatic growth and posttraumatic depreciation: two exploratory studies. Journal of Loss and Trauma, (13), 450-465.
  • Barrington, A., Shakespeare-Finch, J. (2013). Posttraumatic growth and posttraumatic depreciation as predictors of psychological adjustment. Journal of Loss and Trauma, (18), 429-443.
  • Barskova, T., Oesterreich, R. (2009). Post-traumatic growth in people living with a serious medical condition and its relations to physical and mental health: A systematic review. Disability and Rehabilitation, 31 (21), 1709-1733.
  • Bibb, B., Ellis-Hill, C., Donovan-Hall, M., Burridge, J.H., Rushton, D. (2013). Exploring positive adjustment in people with spinal cord injury. Journal of Health Psychology, 19 (8), 1043-1054.
  • Benight, C.C., Bandura, A. (2004). Social cognitive theory of posttraumatic recovery: the role of perceived self-efficacy. Behavior Research and Therapy, 42 (10), 1129-1148.
  • Bonanno, G.A., Kennedy, P., Galatzer-Levy, I.R., Lude, P., Elfström, M.L. (2012). Trajectories of resilience, depression, and anxiety following spinal cord injury. Rehabilitation Psychology, (57), 236-247.
  • Byra, S. (2015a). Predyktory pozytywnych zmian u osób z nabytą niepełnosprawnością ruchową. Niepełnosprawność, (18), 18-37.
  • Byra, S. (2015b). Potraumatyczny wzrost i psychospołeczna adaptacja u osób z urazem rdzenia kręgowego: predykcyjne funkcje radzenia i orientacji pozytywnej. Hygeia Public Health, (2), 362-371.
  • Byra, S. (2016). Posttraumatic growth in people with traumatic long-term spinal cord injury: predictive role of basic hope and coping. Spinal Cord, 54 (6), 278-282.
  • Byra, S. (2017). Wielowymiarowa Skala Akceptacji Utraty Sprawności (WSAUS) – polska adaptacja Multidimensional Acceptance of Loss Scale J. M. Ferrina, F. Chana, J. Chronister, C. Y. Chiu. Człowiek, Niepełnosprawność, Społeczeństwo, 1 (35), 29-50.
  • Chun, S., Lee, Y. (2008). The experience of posttraumatic growth for people with spinal cord injury. Qualitative Health Research, 18 (7), 877-890.
  • Dunn, D.S. (2015). The social psychology of disability. New York: Oxford University Press.
  • Elliott, T.R., Kurylo, M., Rivera, P. (2002). Positive growth following acquired physical disability. W: C.R. Snyder, S.J. Lopez (eds.), Handbook of positive psychology (651-664). New York: Oxford University Press.
  • Helgeson, V.S., Reynolds, K.A., Tomich, P.L. (2006). A meta – analysis review of benefit finding and growth. Journal Consulting and Clinical Psychology, (74), 797-816.
  • Heszen-Niejodek, I. (1991). Radzenie sobie z konfrontacją stresową. Nowiny Psychologiczne, (1-2), 13-26.
  • Janoff-Bulman, R. (2006). Schema-change perspectives on posttraumatic growth. W: L.G. Calhoun, R.G. Tedeschi (eds.), Handbook of posttraumatic growth. Research and practice (81-99). Mahwah: Lawrence Erlbaum.
  • Jin, Y., Xu J., Liu, D. (2014). The relationship between post traumatic stress disorder and post traumatic growth: gender differences in PTG and PTSD subgroups. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, (49), 1903-1910.
  • Juczyński, Z. (2001). Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Warszawa: PTP.
  • Kalpakjian, C.Z., McCullumsmith, C.B., Fann, J.R., Richards, J.S., Stoelb, B.L., Heinemann, A.W., Bombardier, C.H. (2014). Post-traumatic growth following spinal cord injury. The Journal of Spinal Cord Medicine, 37 (2), 218-225.
  • Keany, K.C., Glueckauf, R.L. (1993). Disability and value changes: An overview and analysis of acceptance of loss theory. Rehabilitation Psychology, 38 (2), 199-210.
  • Kennedy, P., Lude, P., Elfström, M.L., Cox, A. (2013). Perceptions of gain following spinal cord injury: A qualitative analysis. Top Spinal Cord Injury Rehabilitation, 19(3), 202-210.
  • Klerk, H.M., Ampousah, L. (2003). The physically disabled women’s experience of self. Disability and Rehabilitation, 25 (19), 1132- 1139.
  • Lequerica, A.H., Forch-Heimer, M., Tate, D.G., Roller, S., Toussaint, L. (2008). Ways of coping and perceived stress in women with spinal cord injury. Journal of Health Psychology, 13 (3), 348-354.
  • McMillen, J.C., Cook, C.L., Loveland, C. (2003). The positive by-products of spinal cord injury and their correlates. Rehabilitation Psychology, 48 (2), 77-85.
  • Nicholls, E., Lehan, T., Plaza, S.L.O., Deng, X., Romero, J.L.P., Pizarro, J.A.A., Arango-Lasprilla, J.C. (2012). Factors influencing acceptance of disability in individuals with spinal cord injury in Neiva, Colombia, South America. Disability and Rehabilitation, 34 (13), 1082-1088.
  • Nishi, D., Matsuoka, Y., Kim, Y. (2010). Posttraumatic growth, posttraumatic stress disorder and resilience of motor vehicle accident survivors. Biopsychosocial Medicine, 4 (7), 1-6.
  • Oaksford, K., Frude, N., Cuddihy, R. (2005). Positive coping and stress-related psychological growth following lower limb amputation. Rehabilitation Psychology, 50(3), 266-277.
  • Ogińska-Bulik, N., Juczyński, Z. (2010). Rozwój potraumatyczny – charakterystyka i pomiar. Psychiatria, 7 (4), 129-142.
  • Ogińska-Bulik, N., Kobylarczyk, M. (2017). The mediating role of resiliency in the relationship between temperament and posttraumatic growth. Journal of Loss and Trauma, 22 (1), 1-10.
  • Ogińska-Bulik, N. (2013). Pozytywne skutki doświadczeń traumatycznych, czyli kiedy łzy zamieniają się w perły. Warszawa: Difin.
  • Plopa, M., Makarowski, R. (2010). Kwestionariusz Poczucia Stresu. Warszawa: Vizja Press & IT.
  • Pollard, C., Kennedy, P. (2007). A longitudinal analysis of emotional impact, coping strategies and post-traumatic psychological growth following spinal cord injury: a 10-year review. British Journal of Health Psychology, 12 (3), 347-362.
  • Prati, G., Pietrantoni, L. (2009). Optimism, social support and coping strategies contributing to posttraumatic growth: a meta-analysis. Journal of Loss and Trauma, 14 (5), 364-388.
  • Shontz, F.C. (1975). The psychological aspects to physical illness and disability. New York: Macmillan Publishing Co.
  • Schuettler, D., Boals, A. (2011). The path to posttraumatic growth versus posttraumatic stress disorder: contributions of event centrality and coping. Journal of Loss and Trauma, (16), 180-194.
  • Stutts, L.A., Stanaland, A.W. (2016). Posttraumatic growth in individuals with amputations. Disability and Health Journal, (9), 167-171.
  • Stutts, L.A., Bills, S.E., Erwin, S.R., Good, J.J. (2015). Coping and posttraumatic growth in women with limb amputations. Psychology, Health & Medicine, 20(6), 742-752.
  • Swickert, R., DeRoma, V., Saylor, C. (2004). The relationships between gender and trauma symptoms: a proposed meditational model. Individual Differences Research, 2 (3), 203-213.
  • Tedeschi, R.G., Calhoun, L., G. (2004). Posttraumatic growth: Conceptual foundations and empirical evidence. Psychological Inquiry, (15), 1-8.
  • Tedeschi, R.G., Park, C.L., Calhoun, L.G. (1998). Posttraumatic growth: Conceptual issues. W: R.G. Tedeschi, C.L. Park, L.G. Calhoun (eds.), Posttraumatic growth: positive changes in the aftermath of crisis (1-22). Mahwah–New Jersey–London: LEA Publishers.
  • Tedeschi, R.G., Calhoun, L.G. (1996). The Posttraumatic Growth Inventory: measuring the positive legacy of trauma. Journal of Traumatic Stress, 9(3), 455-471.
  • Vishnevsky, T., Cann, A., Calhoun, L.G., Tedeschi, R.G., Demakis, G.J. (2010). Gender differences in self-reported posttraumatic growth: a meta–analysis. Psychology of Women Quarterly, (34), 110-120.
  • Weitzner, E., Surca, S., Wiese, S., Dion, A., Roussos, Z., Renwick, R., Yoshida, K. (2011). Getting on with life: positive experiences of living with a spinal cord injury. Qualitative Health Research, 21 (11), 1455-1468.
  • Wright, B. (1983). Physical disability – A psychosocial approach. New York: Harper & Row.
  • Wrześniewski, K. (1996). Pomiar radzenia ze stresem – wybrane zagadnienia. Promocja Zdrowia. Nauki Społeczne i Medycyna, (8-9), 34-46.
  • Załuski, M., Gajdosz, M. (2012). Skala Założeń wobec świata – polska adaptacja i analiza walidacyjna World Assumptions Scale. Psychoterapia, 3(162), 17-31.
  • Zdankiewicz-Ścigała, E. (2009). Nadzieja podstawowa jako moderator procesu adaptacji po traumie. W: J. Strelau, B. Zawadzki, M. Kaczmarek (red.), Konsekwencje psychiczne traumy. Uwarunkowania i terapia (132-153). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
  • Zięba, M. (2015). Nadzieja i ton afektywny narracji a wzrost potraumatyczny osób, które utraciły sprawność ruchową. Roczniki Psychologiczne, (1), 41-50.
  • Zoellner, T., Maercker, A. (2006). Posttraumatic growth in clinical psychology – A critical review and introduction of a two component model. Clinical Psychology Review, (26), 626-653.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-29643dbc-de38-4656-ba80-7c0eb1e77d1f
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.