PL EN


2016 | 2/2 | 187-201
Article title

Sprawiedliwość edukacyjna jako kategoria filozofii kształcenia

Title variants
EN
Educational Justice as a Category of Philosophy of Education
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule przedstawiam najpierw pogląd, że rekonstrukcja sprawiedliwości edukacyjnej jest możliwa tylko pod warunkiem przeprowadzenia jej w obszarze filozofii kształcenia. W drugiej części przeprowadzam taką rekonstrukcję. Jej wynik można podsumować w następujący sposób: błędem jest interpretowanie sprawiedliwości edukacyjnej jako sprawiedliwości w sferze osiągnięć i/lub zdolności uczniów. Nie można również twierdzić, że jest ona rodzajem sprawiedliwości dystrybutywnej, w której zasadą jest równy podział środków materialnych i szans edukacyjnych. Sprawiedliwość edukacyjną należy raczej rozumieć jako swoisty rodzaj relacji. Zgodnie z tym instytucje edukacyjne i interakcje pedagogiczne są sprawiedliwe tylko wówczas, gdy ucieleśniają w sobie trzy formy uznania: empatię, respekt moralny i szacunek społeczny. Twierdzenie to staje się jeszcze bardziej oczywiste, jeżeli nawiąże się do niedawnej dyskusji filozoficznej na temat epistemic justice.
EN
In this paper I first argue that we can reconstruct the norms of educational justice only if we understand and treat it as a category of the Philosophy of Education. In the second part of the paper I undertake such reconstruction which outcomes could be summarized as follows: it is wrong to interpret educational justice in meritocratic terms, that is, as fair distribution of educational resources and opportunities according to achievements and/or assumed talents of the students. Moreover, I argue that it is generally incorrect to spell out educational justice as distributive justice. Instead, educational justice should be understood as relational justice. According to that understanding, educational institutions and pedagogical interactions are just, if they embody the recognition forms of empathy, moral respect and social esteem. This claim becomes particularly plausible, if we link it to the recent philosophical discussion on epistemic justice.
Year
Issue
2/2
Pages
187-201
Physical description
Dates
published
2016
Contributors
References
  • Baumert J. i in. (Deutsches PISA – Konsortium) (2001). PISA 2000. Basiskompetenzen von Schülerinnen und Schüler im internationalen Vergleich. Opladen: Leske + Budrich.
  • Brenner P. J. (2010). Bildungsgerechtigkeit. Stuttgart: Kohlhammer.
  • Brenner P.J. (2009). Bildungsgerechtigkeit aus Sicht der Bildungswissenschaft. W: Deutscher Lehrerverband (red.). Bildungsgerechtigkeit: Fachtagung 2008 (Dokumentation), dostępny na: www.lehrerverband.de/Bildungsgerechtigkeit.pdf (otwarty 7.01.2016), s. 28–43.
  • Brezinka W. (1978). Metatheorie der Erziehung. München und Basel: Reinhardt.
  • Brezinka W. (1968). Von der Pädagogik zur Erziehungswissenschaft. Vorschläge zur Abgrenzung. „Zeitschrift für Pädagogik” nr 14, s. 435–454.
  • Fend H. (2006). Neue Theorie der Schule. Einführung in das Verstehen von Bildungssystemen. Wiesbaden: VS Verlag.
  • Fricker M. (2007). Epistemic injustice. Power and the ethics of knowing. Oxford: Oxford University Press.
  • Gallie W.B. (1964). Philosophy and the historical understanding. London: Chatto & Windus.
  • Göhler G., Iser M., Kerner I. (2004). Zur Einführung. W: tychże (red.). Politische Theorie. 22 umkämpfte Begriffe zur Einführung. Wiesbaden: Verlag für Sozialwissenschaften, s. 7–10.
  • Heinrich M. (2010). Bildungsgerechtigkeit – Zum Problem der Anerkennung fragiler Bildungsprozesse innerhalb neuer Steuerung und demokratischer Governance. W: Aufenanger S., Hamburger F., Ludwig L., Tippelt R. (red.). Bildung in der Demokratie. Beiträge zum 22. Kongress der Deutschen Gesellschaft für Erziehungswissenschaft. Opladen: Budrich, s. 125–144.
  • Honneth A. (1992). Der Kampf um Anerkennung. Zur moralischen Grammatik sozialer Konflikte. Frankfurt a. M.: Suhrkamp Verlag.
  • Horn Ch., Scarano N. (2002). Einleitung zum V. Kapitel. W: Horn Ch., Scarano N. (red.). Philosophie der Gerechtigkeit. Texte von der Antike bis zur Gegenwart. Frankfurt a. M.: Suhrkamp, s. 335–344.
  • Kotzee B. (2013). Educational justice, epistemic justice, and leveling down. „Educational Theory” nr 4, s. 331–349.
  • Mannitz S. (2002). Auffassungen von kultureller Differenz: Identitätsmanagement und diskursive Assimilation. W: Schiffauer W., Baumann G., Kastoryano R., Vetrovec S. (red.). Staat – Schule – Ethnizität. Politische Sozialisation von Immigrantenkindern in vier europäischen Ländern. Münster: Waxmann, s. 255–320.
  • Mannitz S., Schiffauer W. (2002). Taxonomien kultureller Differenz: Konstruktionen der Fremdheit. W: Schiffauer W., Baumann G., Kastoryano R., Vetrovec S. (red.). Staat – Schule – Ethnizität. Politische Sozialisation von Immigrantenkindern in vier europäischen Ländern. Münster: Waxmann, s. 67–100.
  • Müller K., Ehmke T. (2013). Soziale Herkunft als Bedingung der Kompetenzentwicklung. W: Prenzel M., Sälzer Ch., Klieme E., Köller O. (red.). PISA 2012. Fortschritte und Herausforderungen in Deutschland. Münster: Waxmann, s. 245–274.
  • Nida-Rümelin J. (2013). Philosophie einer humanen Bildung. Hamburg: Körber-Stiftung.
  • Paschen H., Wigger L. (1992). Zur Analyse pädagogischer Argumentationen. Bericht des Forschungsprojekts „Bielefelder Katalog pädagogischer Argumente”. Weinheim: Deutscher Studien Verlag.
  • Rawls J. (1994). Teoria sprawiedliwości. Warszawa: PWN.
  • Reichenbach R., Park A. (2014). Über die „Wut des Verstehens”. „Erwögen-Wissen-Ethik” nr 2, s. 309–311.
  • Schumann C. (2010). Projektantrag „Begabung” als Diskurstopos in Politik, Medien und Wissenschaft. Unveröffentlichtes Manuskript.
  • Sellars W. (1997). Empiricism and the philosophy of mind. Cambridge: Harvard University Press.
  • Siegel H. (2012). Introduction: philosophy of education and philosophy. W: tenże (red.). The Oxford handbook of philosophy of education. Oxford: Oxford University Press, s. 3–8.
  • Stojanov K. (2006). Bildung und Anerkennung. Soziale Voraussetzungen von Selbstentwicklung und Welt-Erschließung. Wiesbaden: Springer VS.
  • Stojanov K. (2011). Bildungsgerechtigkeit. Rekonstruktionen eines umkämpften Begriffs. Wiesbaden: Springer VS Verlag.
  • Stojanov K. (2013). Bildungsgerechtigkeit als Anerkennungsgerechtigkeit. W: Dietrich F., Heinrich M., Thieme N. (red.). Bildungsgerechtigkeit jenseits von Chancengleichheit. Theoretische und empirische Ergänzungen und Alternativen zu ‚PISA’. Wiesbaden: Springer VS, s. 57–70.
  • Vereinigung der Bayerischen Wirtschaft (red.). (2007). Bildungsgerechtigkeit. Jahresgutachten 2007. Wiesbaden: VS Verlag.
  • Wössmann L. (2007). Letzte Chance für gute Schulen. Die 12 großen Irrtümer und was wir wirklich ändern müssen. München: Zabert Sandmann Verlag.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-2c58a977-46c9-4d36-bb89-ede3aa6a9657
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.