PL EN


Journal
2007 | 11 | 40-60
Article title

Utylitaryzm wobec krytyki etyków cnót

Authors
Content
Title variants
EN
Utilitarianism’s response to virtue ethics
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Przedmiotem artykułu jest dyskusja jaka toczy się pomiędzy etykami cnót a zwolennikami utylitaryzmu, przedstawicielami jednych z najważniejszych obecnie koncepcji etycznych rozwijanych w ramach filozofii analitycznej. Etycy cnót winą za długoletnią nieobecność cnót w myśleniu o moralności obarczają między innymi utylitaryzm i przyjmowany przez nich model uprawiania etyki na wzór deontologii; nie akceptują silnych konsekwencjalistycznych założeń utylitaryzmu i krytykują niejednoznaczność fundamentalnej w tej teorii kategorii szczęścia. Bliższa analiza współczesnego utylitaryzmu jako niejednorodnej koncepcji etycznej pozwala pokazać, że zarzuty etyków cnót zostały przezwyciężone w ramach niektórych stanowisk sformułowanych na gruncie utylitaryzmu. Ponadto powstało także kilka projektów reinterpretacji utylitaryzmu w duchu etyki cnót, np.: utylitaryzm cnót R. Crispa, utylitaryzm motywów R. Adamsa i utylitaryzm wartości P. Railtona. To może dowodzić, że podstawowe założenia utylitaryzmu i etyki cnót nie są tak rozbieżne jak dotąd zakładano.
EN
The subject of the article is the current debate between virtue ethics and the proponents of utilitarianism, who represent one of the most important ethical conceptions present in analytic philosophy. Among other things, advocates of virtue ethics blame utilitarianism and ethics based on the deontological model for the long absence of virtue in thinking about morality; they do not accept the strong consequentialist suppositions of utilitarianism and criticize the fundamental ambiguity of the category of happiness in this theory. A closer analysis of contemporary utilitarianism shows that the objections of advocates of virtue ethics have been overcome in some of the positions formulated on the ground of utilitarianism. Moreover, there have also appeared several attempts to reinterpret utilitarianism in the spirit of virtue ethics, for example, R. Crisp’s virtue utilitarianism, R. Adams’ motive utilitarianism, and P. Railton’s value utilitarianism. This seems to imply that the basic principles of utilitarianism and virtue ethics are not as divergent as has often been assumed.
Keywords
Journal
Year
Issue
11
Pages
40-60
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet Gdański
References
  • Adams [1976] – Robert M. Adams, Motive Utilitarianism, „The Journal of Philosophy” (73) 1976, s. 467-481.
  • Anscombe [1958] – Elizabeth Anscombe, Modern Moral Philosophy, „Philosophy” (33) 1958, s. 1-19; wielokrotnie przedrukowywany.
  • Brandt [1981] – Richard B. Brandt, W. K. Frankena and Ethics of Virtue, „Monist” (64) 1981, s. 271-292.
  • Brandt [1996] – Richard B. Brandt, Etyka. Zagadnienia etyki normatywnej i metaetyki, tłum. Barbara Stanosz, PWN, Warszawa 1996.
  • Brink [1989] – David Brink, Utilitarian Morality and the Personal Point of View, „Journal of Philosophy” (83) 1989, s. 423-427.
  • Crisp [1992] – Roger Crisp, Utilitarianism and the Life of Virtue, ”Philosophical Quarterly” (167) 1992, s. 139-160.
  • Driver [2001] – Julia Driver, Uneasy Virtue, Cambridge University Press, Cambridge 2001.
  • Foot [1985] – Philippa Foot, Utilitarianism and the Virtues, „Mind” (64) 1985, s. 196-206.
  • Goodin [1998] – Robert E. Goodin, Użyteczność i dobro, w: Przewodnik po etyce, red. Peter Singer, Książka i Wiedza, Warszawa 1998.
  • Harrod [1939] – R. F. Harrod, Utilitarianism Revised, „Mind” (55) 1939, s. 137-156.
  • Harsanyi [1982] – John Harsanyi, Some Epistemological Advantages of Rule Utilitarian Position in Ethics, „Midwest Studies in Philosophy” (7) 1982, s. 389-403.
  • Louden [2004] – Robert B. Louden, Etyka cnót a stanowisko antyteoretyczne w etyce, w: Etyka i charakter, red. Jacek Jaśtal, Aureus, Kraków 2004.
  • MacIntyre [1996] – Alasdair MacIntyre, Dziedzictwo cnoty, tłum. Adam Chmielewski, PWN, Warszawa 1996.
  • Railton [1988] – Peter Railton, How Thinking about Character and Utilitarianism Might Lead to Rethinking the Character of Utilitarianism, „Midwest Studies in Philosophy” (13) 1988, s. 398-416.
  • Slote [1992] – Michael Slote, From Morality to Virtue, Oxford University Press, New York 1992.
  • Slote [1988] – Michael Slote, Utilitarian Virtue, „Midwest Studies in Philosophy” (13) 1988, s. 384-397.
  • Stocker [1987] – Michael Stocker, The Schizophrenia of Modern Ethical Theories, w: The Virtues. Contemporary Essays on Moral Character, red. Robert B. Kruschwitz, Robert C. Roberts, Wadsworth Publishing Company, California 1987.
  • Strasser [1990] – Mark Strasser, The Virtues of Utilitarianism, „Philosophia” (20) 1990, s. 209-226.
  • Szutta [2004] – Natasza Szutta, Status współczesnej etyki cnót, „Diametros” (1) 2004, s. 70-84.
  • [Powyższy artykuł jest fragmentem mojej książki pt. Współczesna etyka cnót. Projekt nowej etyki?, która w tym roku ukaże się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego.]
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-2deac166-df8b-4831-9021-055a3358044e
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.