PL EN


Journal
2014 | 4 | 107-123
Article title

Obraz rodziny w lekturach gimnazjalnych

Content
Title variants
EN
The image of the family in Polish school reading
Languages of publication
PL EN
Abstracts
EN
This article presents the family image in Polish secondary school reading. There are no scientific studies about this field of school reality, so the conclusions come from own teacher’s practice and they are rather optimistic – the traditional family pattern is still strong and stable. The reason is that the vast majority of school reading are old (classic) books. Even the youth novels which the students read at school nowadays are the same as their parents read. We can hear that this is a defect of our school and students’ set books must become more modern. And here the problem begins, because in modern literature the family looks quite different – the parents are often divorced, the teens drink and take drugs, girls are pregnant. So the world in these books is similar to the reality that the youth live in. But the greatest problem is that there are no solutions nor indications for the youth in these books. They only show the world – like a mirror – with no pattern. Because showing directions and educating on the values isn’t important for the writers today. Teachers shouldn’t let these dangerous changes appear in Polish school. We can already see the signs of “new thinking” in the new interpretations of great literary works, for example in “Antigone” by Sophocles. In this modern reinterpretation the heroine becomes an advocate of alternative sexual models, like incest, and all her actions and words are interpreted according to the theories of gender.
PL
O lekturach szkolnych pod kątem ich wychowawczego i formacyjnego oddziaływania pisze się mało, obserwacje zawarte w artykule pochodzą więc przede wszystkim z doświadczeń pedagogicznych autorki. Wnioski, do jakich te obserwacje prowadzą, są raczej optymistyczne – obraz rodziny w lekturach przewidzianych podstawą programową gimnazjum pokrywa się z tradycyjnym modelem i ugruntowuje podstawowe chrześcijańskie wartości. Wynika to z faktu, ze większość tych lektur to pozycje literatury dawniejszej, by nie rzec klasycznej. Nawet powieści młodzieżowe, proponowane uczniom przez program, są w większości podobne do tych, które czytali ich rodzice. Radykalni zwolennicy nowoczesności czynią z tego zarzut nienadążania za przemianami świata i oskarżają szkołę o wstecznictwo. W książkach, które ci krytycy widzieliby w spisach lektur, obraz rodziny jest już zdecydowanie inny – rodzice są często rozwiedzeni lub skłóceni, nastolatki piją i biorą narkotyki, nieobcy jest im seks, dziewczęta zachodzą w „szkolne” ciąże. Tak więc świat w tych książkach jest taki jak rzeczywistość, w jakiej powstają. Odbijają ją, owszem, i przez to są jak najbardziej „na czasie”, ale nie proponują żadnych rozwiązań i nie prezentują wzorców, bo wskazywanie kierunków, pouczanie i prowadzenie, czyli tak ważne dla dawnego wychowania (lektura była jego elementem) dydaktyzm i pareneza nie stanowią dziś celu dla twórców. Dopóki w gimnazjalnych lekturach są Sienkiewicz, Mickiewicz, Fredro, Tolkien, Kamiński czy Exupéry, młodzież pod kierunkiem świadomych nauczycieli może być skutecznie i mądrze chroniona przed destruktywnymi skutkami rozchwiania zasad i tradycji. Jeśli jednak i ten obszar zostanie zaanektowany przez reformatorów obyczajowości, wychowanie w duchu „nowego wspaniałego świata” stanie się o wiele łatwiejsze, zważywszy, iż rodziny w znacznej mierze już wcześniej ustąpiły pola. Artykuł analizuje stan wciąż jeszcze (choć nie wiadomo, na jak długo) aktualny, zachęcając jednocześnie do aktywnej troski o zachowanie tego status quo.
Keywords
Journal
Year
Issue
4
Pages
107-123
Physical description
Contributors
  • Zespół Szkolny w Nędzy
References
  • Bielat A., Ocalić Europę. H. Sienkiewicz – apologeta chrześcijaństwa i obrońca cywilizacji łacińskiej, Wydawnictwo Diecezjalne, Sandomierz 2012, 340–347.
  • Biedrzycki K., Małgorzata Musierowicz i Borejkowie, Universitas, Kraków 1999, 94–96.
  • Butler J., Żądanie Antygony. Rodzina między życiem a śmiercią, tł. M. Borowski, M. Sugiera, Księgarnia Akademicka, Kraków 2010, 28–39, 89–90.
  • Chołody M., W praktyce szkolnej: diagnozy, propozycje odczytań, postulaty, „Polonistyka” 2014, 6, 24–27.
  • Czupryński W., Chrześcijańskie wychowanie w rodzinie wobec współczesnych wyzwań kulturowych, w: J.J. Pawlik, Dom, rodzina, małżeństwo, Studio Poligrafii Komputerowej SQL, Olsztyn 2013, 55–65.
  • Duniec K., Krakowska J., Performans rodzinny, w: A. Adamiecka-Sitek, D. Buchwald (red.), Inna scena. Konstelacje rodzinne. Obraz rodziny w polskim dramacie i teatrze w perspektywie gender i queer, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2009, 129–144.
  • Dyczewski L., Małżeństwo i rodzina w nowoczesnym społeczeństwie, Wydawnictwo KUL, Lublin 2007, 8.
  • Frycie S., O szkole, rodzinie i nie tylko we współczesnej prozie dla dzieci i młodzieży, Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, Piotrków Trybunalski, 2011, 39–46, 96–98.
  • Janicka E., Homoseksualne i antysemickie wątki w „Kamieniach na szaniec”, http://ksiazki.onet.pl/wiadomosci/homoseksualne-i-antysemickie-watki-w-kamieniach-na-szaniec/k20vp (23.09.2014).
  • Kania A., Wyzwania i perspektywy lektury tekstów biblijnych, „Język Polski w Gimnazjum”, 2013–2014, 4, 48–59.
  • Kwiatkowski W., Humanizm Saint-Exupéry’ego, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1969, 89–114.
  • Legutko P., Fałszywy kanon, http://kultura.wiara.pl/doc/2095630.Falszywy-kanon (20.09.2014).
  • Migeo M., Saint-Exupéry, tł. W. Bieńkowska, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 2003, 13.
  • Szpakowska M., Chcieć i mieć. Samowiedza obyczajowa w Polsce czasu przemian, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2003, 130–133.
  • Waszkiel H., Tygrys i świnka. Genderowe i queerowe tropy w konstruowaniu Obrazu rodziny we współczesnym teatrze lalek, w: A. Adamiecka-Sitek, D. Buchwald (red.), Inna scena. Konstelacje rodzinne. Obraz rodziny w polskim dramacie i teatrze w perspektywie gender i queer, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2009, 213–224.
  • Wojtalik M., „50 twarzy Greya” i „Gra o tron” wśród szkolnych lektur?, http://polska.newsweek.pl/lista-lektur-szkolnych-propozycje-zmian-newsweek-pl,arykuły28644 (23.09.2014).
  • Zygardowicz D., Romantyczna miłość i Adam Mickiewicz, Spółka Wydawnicza Heliodor, Warszawa 2005, 34–38.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-3026f2d6-c6a1-42ba-95eb-a219d6fb31d4
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.