PL EN


2014 | 2/30/ | 12-35
Article title

Różnorodność biologiczna Polski - jej stan, zagrożenia i prawno-organizacyjne aspekty ochrony

Authors
Content
Title variants
EN
Biological diversity of Poland – the state, threats, legal and organizational aspects of protection
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Polskę charakteryzują wybitne walory krajobrazowe i relatywnie większa różnorodność biologiczna niż pozostałe państwa europejskie. W przeciwieństwie do innych krajów Europy, krajobrazy naturalne lub do nich zbliżone, o wielkiej wartości przyrodniczej i niebagatelnych walorach estetycz-nych, przetrwały nie tylko w wysokich górach, ale spotykane są także na niżu, zwłaszcza we wschodniej i północnej części Polski, i to w stosunkowo dobrym stanie. Celem artykułu jest scharakteryzowanie różnych aspektów różnorodności biologicznej Polski. Stanowi to podstawę do dalszych rozważań na temat antropogenicznych zagrożeń oraz podstaw prawnych jej ochrony.
EN
Poland is characterized by outstanding landscapes and relatively greater biodiversity than other European countries. In contrast to the rest of Europe, natural landscapes or close to them, of great natural and aesthetic value survived not only in the high mountains, but in the lowlands as well, especially in the eastern and northern part of the Poland. In addition they are in relatively good state. The purpose of this article is to characterize the different aspects of biodiversity in Poland. This is the basis for further reflection on the anthropogenic threats and legal aspects of its protection.
Year
Issue
Pages
12-35
Physical description
Dates
published
2014
Contributors
author
  • Uniwersytet Warszawski
References
  • Andrzejewski R., Weigle A. (red.). 2003. Różnorodność biologiczna Polski. Narodowa Fundacja Ochrony Środowi-ska, Warszawa.
  • Bartoszek W. 2001. Potentilla micrantha Ramond ex DC., Pięciornik drobnokwiatowy, w: Zarzycki K., Kaźmiercza-kowa R. (red.). Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków: 200-202.
  • Berger L. 2000. Płazy i gady Polski. Klucz do oznaczania. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Brylińska M. (red.). 2000. Ryby słodkowodne Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Bryś H., Gołuch P. 2011. Pustynia Błędowska dawniej i dziś – interpretacja wieloczasowych zdjęć lotniczych i obra-zów satelitarnych. Acta Sci. Pol. Geod. Descr. Terr. 10: 5–16.
  • Chudzicka E., Skibińska E. 2003. Różnorodność gatunkowa – zwierzęta, w: R. Andrzejewski i A. Weigle (red.), Różnorodność biologiczna Polski, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa: 93-138.
  • Czyżewska K., Cieśliński S. 1998. Porosty – relikty puszczańskie, w: J. Miądlikowska (red.), Botanika polska u progu XXI wieku, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań: 100.
  • Dobrzańska B., Dobrzański G., Kiełczewski D. 2010. Ochrona środowiska przyrodniczego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa .
  • Duell R. 1983. Distribution of the European and Macaronesian Liverworts (Hepaticophytina). Bryologische Beitraege 2: 1-114.
  • Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm. 2004. Ustawa o ochronie przyrody.
  • Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. 2008. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
  • Dz.U. Nr 92, poz. 753. 2009. Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie.
  • Dz. U. Nr 21, poz. 123 ze zm. 1990. Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej.
  • Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. 2009. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy refor-mujące administrację publiczną.
  • Fabiszewski J., Cebrat. J. 2003. Coleanthus subtilis (Tratt.) Seidel - a new species to the Polish vascular flora. Acta Soc. Bot. Polon. 72: 135-138.
  • Fałtynowicz W. (2003). Różnorodność gatunkowa – porosty, w: R. Andrzejewski i A. Weigle (red.), Różnorodność biologiczna Polski, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa.
  • Gacka-Grzesikiewicz E., Cichocki Z. 2001. Program ochrony dolin rzecznych w Polsce. Instytut Ochrony Środowiska, Warszawa.
  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. 2013. Identyfikacja i waloryzacja krajobrazów – wdrażanie Europejskiej Konwencji Krajobrazowej. Referaty konferencyjne. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Warszawa.
  • Głowaciński Z. 2002. Vertebrata Kręgowce, w: Z. Głowaciński (red.), Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce, Instytut Ochrony Przyrody PAN Kraków: 13-22.
  • Głowaciński Z., Bieniek M., Dyduch A., Gertychowa R., Jakubiec Z., Kosior A., Zemanek M. 1980. Stan fauny krę-gowców i wybranych bezkręgowców Polski – wykaz gatunków, ich występowanie, zagrożenie i status ochron-ny. Studia Naturae, ser. A, 21, Kraków.
  • Głowaciński Z., Okarma H., Pawłowski J., Solarz W. (red.). (2011). Gatunki obce w faunie Polski. I. Przegląd i ocena stanu. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków.
  • Grzywacz A. (2003), Różnorodność gatunkowa – grzyby, w: R. Andrzejewski i A. Weigle (red.), Różnorodność biologiczna Polski, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa: 21-28.
  • Herbich J. (red.). 2004. Wody słodkie i torfowiska. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. T. 2. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.
  • Herbichowa M., Pawlaczyk P., Stańko R. 2007. Ochrona wysokich torfowisk bałtyckich na Pomorzu – Doświad-czenia i rezultaty projektu LIFE04NAT/PL/000208 PLBALTBOGS Conservation. Wydawnictwo Klubu Przyrodników, Świebodzin.
  • Hundertmark, K. J. , Bowyer, R. T. 2004: Genetics, evolution, and phylogeography of Moose. Alces 40: 103-122.
  • Ilnicki P. 2002. Torfowiska i torf. Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augustyna Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań.
  • Jaskulska I., Osiński G., Jaskulski D., Mądry A. (2012). Różnorodność odmian roślin uprawnych w grupie ankietowa-nych gospodarstw w regionie kujawsko-pomorskim. Fragm. Agron. 29: 41–48.
  • Jędrzejewski W., Nowak S., Kurek R., Mysłajek R., Stachura K. 2004. Zwierzęta a drogi. Metody ograniczania nega-tywnego wpływu dróg na populacje dziko żyjących zwierząt. Zakład Badania Ssaków PAN, Białowieża.
  • Kepel A. (red.). 2012. Aktualizacja listy gatunków grzybów objętych ochroną gatunkową oraz wskazania dla ich ochrony. Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody Salamandra, Poznań.
  • Klama H. 2003. Różnorodność gatunkowa – wątrobowce i glewiki, w: R. Andrzejewski, A. Weigle (red.), Różnorod-ność biologiczna Polski, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa: 49-58.
  • Kostrzewski A. (red.). 2003. Woliński Park Narodowy. Środowisko przyrodnicze - kształtowanie i ochrona. Uniwersy-tet Adama Mickiewicza, Poznań.
  • Kozłowski S. (2006). Żywiołowe rozprzestrzenianie się miast. Narastający problem aglomeracji miejskich w Polsce. Wyd. Ekonomia i Środowisko, Białystok- Lublin – Warszawa.
  • Kożuchowski K. 2011. Klimat Polski. Nowe spojrzenie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Kraska M., Piotrowicz R., Klimaszyk P. 1996. Jeziora lobeliowe w Polsce. Chrońmy Przyr. Ojcz. 52: 5-25.
  • Kuriata Z. (red.). 2009. Polskie krajobrazy wiejskie dawne i współczesne. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego PTG nr 12, Sosnowiec.
  • Matuszkiewicz J.M. 2001. Zespoły leśne Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Matuszkiewicz J.M. 2008. Bogactwo inwentarza zespołów roslinnych w krainach geobotanicznych Polski, w: Kaczmarek S. (red.), Krajobraz i bioróżnorodność, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz: 82-105.
  • Matuszkiewicz W. 1952. Zespoły leśne Białowieskiego Parku Narodowego. Ann. UMCS sect. C: 1-218.
  • Ochyra R. 1992. Czerwona lista mchów zagrożonych w Polsce, w: K. Zarzycki, W. Wojewoda i Z. Heinrich (red.), Lista roślin wymierających i zagrożonych w Polsce, Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków: 79-85.
  • Piotrowska H. 2002. Zbiorowiska psammofilne na wydmach polskiego brzegu Bałtyku. Acta Bot. Cassub. 3: 5-47.
  • Piotrowska H. (red.). 1997. Przyroda Słowińskiego Parku Narodowego, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań-Gdańsk.
  • Schumacker i Martiny 1995. Red Data Bookof European Bryophytes. Part 2. Threatened bryophytes in Europe including macaronesia, w: Red data Book of European Bryophytes, The European Committee for the Conservation of Bryophytes, Trondheim: 31-193.
  • Starmach J. 1991. Pisces Ryby, w: J. Razowski (red.), Checklist of Animals of Poland, Krakowskie Wydawnictwo Zoologiczne, Cz. XXXII/22, 23, Kraków: 285-290.
  • Symonides E. 2014. Współczesna różnorodność biologiczna – jej znaczenie dla człowieka, zagrożenia i szanse ochrony, w: Galwas B. i Wyżnikiewicz B. (red.), Czy kryzys światowych zasobów? Komitet Prognoz „Polska 2000 Plus” PAN, Warszawa.
  • Szczygieł K., Wojda T. 2010. Mikrorozmnażanie wisienki stepowej (Cerasus fruticosa Pallas). Leśne Prace Badawcze 71: 351-355.
  • Szmeja J. 1998. Stan zagrożeń i problemy ochrony jezior lobeliowych w Polsce, w: W. Lange i D. Borowiak (red.), Zagrożenia degradacyjne a ochrona jezior, Wyd. DJ, Gdańsk: 17-27.
  • Szweykowski J. 1992. Czerwona lista watrobowców zagrożonych w Polsce, w: K. Zarzycki, W. Wojewoda i Z. Hein-rich (red.), Lista roślin wymierających i zagrożonych w Polsce, Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków: 75-78.
  • Tokarska-Guzik B., Sajdok Z., Zając M., Zając A., Urbisz A., Danielewicz W., Hołdyński C. (2012), Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Warszawa.
  • Tomiałojć L. 1993. Ochrona przyrody i środowiska w dolinach nizinnych rzek Polski. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków.
  • Tryjanowski P., Dajdok Z., Kujawa K., Kałuski T., Mrówczyński M. 2011. Zagrożenia różnorodności biologicznej w krajobrazie rolniczym: czy badania wykonywane w Europie Zachodniej pozwalają na poprawną diagnozę w Polsce? Polish Journal of Agronomy 7: 113–119.
  • Wilson E.O. 1988. The Diversity of Life. The Belknap Press of Harvard University, Cambridge.
  • Wojciechowska M., Nowak Z., Olech W. 2012. Przegląd badań genetycznych prowadzonych na gatunku Bison bona-sus. European Bison Conservation Newsletter 5: 13–26.
  • Wojewoda W., Ławrynowicz M. 1992. Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych zagrożonych w Polsce, w: K. Zarzycki, W. Wojewoda i Z. Heinrich (red.), Lista roślin wymierających i zagrożonych w Polsce, Instytut Bo-taniki im. W. Szafera PAN, Kraków: 27-56.
  • WWF. 2014. Species threatened by climate change. http://wwf.panda.org/about_our_earth/aboutcc/problems/impacts/species/
  • Zając M., Zając A. 2003. Różnorodność gatunkowa – rośliny naczyniowe i inne, w: R. Andrzejewski i A. Weigle (red.), Różnorodność biologiczna Polski, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa: 67-82.
  • Zalewska A. 1998. Remarks about some lichen species in Borecka Primeval Forest (north-east Poland). Bot. Lithu-anica 4: 157-168.
  • Zarzycki K., Mirek Z. 2006: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków.
  • Żelazo J. (2002): Jak ograniczyć konflikty między zagospodarowaniem rzek a ochroną środowiska przyrodniczego. Wiad. Mel. i Łąk. Nr 3.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1895-0949
ISSN
2391-5307
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-31da9775-0e68-4ce3-967e-83b5cd07fafe
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.