PL EN


2016 | 13 (2) | 29-55
Article title

Przestępstwa ubezpieczeniowe w międzywojennej Polsce

Title variants
EN
Insurance Crime in Inter-War Poland
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł stanowi próbę przedstawienia problemu oszustw ubezpieczeniowych, z jakimi borykali się ubezpieczyciele w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym. Autor definiuje oszustwo ubezpieczeniowe i przedstawia przyczyny powstawania tego zjawiska. Analizuje wpływ gospodarki na rynek ubezpieczeń oraz zależność pomiędzy zmianami występującymi w gospodarce, a ilością oszustw ubezpieczeniowych. W artykule autor ukazuje zmagania ubezpieczycieli z różnego rodzaju oszustwami, gdzie pierwszeństwo stanowi podpalenie mienia mające na celu wyłudzenie odszkodowania. Poza teorią, autor przedstawia wiele spraw prowadzonych przez organa śledcze i sądy powszechne, dotyczących oszustw ubezpieczeniowych. Dokładnej analizie poddano sposoby, jakimi ubezpieczyciele zabezpieczali się przed zjawiskiem wypłaty nienależnego odszkodowania, a także – w jaki sposób rekompensowali poniesione już straty. Analizie poddano również przepisy karne obowiązujące w dwudziestoleciu. Wskazano również na działalność prewencyjną ubezpieczycieli prowadzoną łącznie ze strażami ogniowymi oraz specjalnie przygotowanymi do walki z oszustwami ubezpieczeniowymi jednostkami policji. Na koniec ocenie poddano konsekwencje ekonomiczne oszustw ubezpieczeniowych i wysnuto wniosek, że z jednej strony z oszustwami asekuracyjnymi należy walczyć wszystkimi możliwymi sposobami, aby ograniczyć jego występowanie do minimum, zaś z drugiej strony, że z patologią występującą na rynku ubezpieczeniowym w całości wygrać nie można.
EN
This article is an attempt to introduce the problem of insurance fraud faced by Polish insurers during the twenty-year period between World Wars I and II. The author defines insurance fraud and posits causes of the origination of this phenomenon. It shows the influence of the economy on the insurance market and the interdependence between economic changes and the amount of insurance fraud. In the article, the author portrays the insurers’ struggles with different forms of fraud, most frequently arson with a goal of swindling compensation. In addition to theory, the author introduces a number of cases conducted by investigatory agencies and judicial courts regarding insurance fraud. A precise analysis is presented of the ways in which insurers guarded against payment of undue compensation, and the method in which they compensated for losses. Additional analysis is made of the criminal regulations operating in the inter-war period. The author also portrays the preventive measures taken by insurers along with firefighters and police who were specially prepared to fight against insurance fraud. Finally, an estimate is made of the economic consequences of insurance fraud, and the conclusion is made that on the one hand it is necessary to fight against insurance fraud with every possible means in order to limit its occurrence to a minimum, while on the other hand, it is impossible to completely win against the pathology existing in the insurance market.
Contributors
  • Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II; ul. Szpitalna 40, 22-100 Chełm, Poland, wojtek_kas@poczta.onet.pl
References
  • [brak inf. o autorze]. 1923. Służba śledcza. Podręcznik dla użytku policji państwowej. Warszawa: Skład główny w Księgarni F. Hoesicka.
  • [brak inf. o autorze]. 1930. „Ponura tragedja rodzinna. Zwyrodniały ojciec wymordował całą rodzinę.” Nowy Kurjer 235:6.
  • [brak inf. o autorze]. 1931. „Afera ubezpieczeniowa jakiej jeszcze nie było.” Gazeta Codzienna „Ziemia Radomska” 198:4.
  • [brak inf. o autorze]. 1931. „Frenkiel stanie przed sądem doraźnym.” Ilustrowana Republika 249:1.
  • [brak inf. o autorze]. 1931. „Kronika krajowa.” Przegląd Ubezpieczeniowy [Czasopismo poświęcone sprawom ubezpieczeniowym i ekonomicznym. Organ Związku Prywatnych Zakładów Ubezpieczeniowych w Polsce] 10 (4):28.
  • [brak inf. o autorze]. 1931. „Pożar fabryki w Łodzi.” Ilustrowana Republika 248:2.
  • [brak inf. o autorze]. 1932. „O samobójstwie w ubezpieczeniach na życie i od nieszczęśliwych wypadków.” Przegląd Ubezpieczeniowy [Czasopismo poświęcone sprawom ubezpieczeniowym i ekonomicznym. Organ Związku Prywatnych Zakładów Ubezpieczeniowych w Polsce] 11 (6):41-42.
  • [brak inf. o autorze]. 1932. „Walka z podpaleniami na zachodzie Polski.” Przegląd Ubezpieczeniowy [Czasopismo poświęcone sprawom ubezpieczeniowym i ekonomicznym. Organ Związku Prywatnych Zakładów Ubezpieczeniowych w Polsce] 11 (5):57-59.
  • Buczkowski, Konrad. 2015. Oszustwo asekuracyjne jako jeden z przejawów przestępczości ubezpieczeniowej. Warszawa: Lex a WoltersKluwer business.
  • Jaroch, Waldemar. 2002. Przestępczość na rynku ubezpieczeń. Warszawa: Wydawnictwo Poltext.
  • Kaliński, Janusz, i Zbigniew Landau. 1999. Gospodarka Polski w XX wieku. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
  • Landau, Zbigniew, i Jerzy Tomaszewski. 1986. Zarys historii gospodarczej Polski (1918-1939). Warszawa: Książka i Wiedza.
  • Mayzel, Bronisław. 1900. Przegląd historyczny rozwoju instytucyj ubezpieczeń w Królestwie Polskiem: z dodaniem obrazu bibliograficznego polskiej literatury asekuracyjnej. Warszawa: nakł. aut.: skł. gł. w Księgarni i Składzie Nut Konstantego Treptego.
  • Rogowski, Mieczysław. 1932. „Walka z podpaleniami.” Przegląd Ubezpieczeniowy [Czasopismo poświęcone sprawom ubezpieczeniowym i ekonomicznym. Organ Związku Prywatnych Zakładów Ubezpieczeniowych w Polsce] 11 (3-4):5.
  • Rosiński, Lucjan. 1930. Pożary w województwie poznańskim w latach 1919-1929. Poznań: Wydawnictwo Krajowego Ubezpieczenia Ogniowego w Poznaniu.
  • Sójka-Zielińska, Katarzyna. 2011. Historia prawa. Warszawa: LexisNexis Sp. z o.o.
  • Szczęśniak, Marian. 2003. Zarys dziejów ubezpieczeń na ziemiach polskich. Warszawa: Wyższa Szkoła Ubezpieczeń i Bankowości.
  • Zdziechowski, Jerzy. 1925. Finanse Polski w latach 1924 i 1925. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Bibljoteka Polska”.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-330097dd-2b37-4995-9afd-f53b111d0f57
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.