PL EN


2014 | s1 | 57-63
Article title

Czy ewolucja ma kierunek?

Authors
Selected contents from this journal
Title variants
EN
Is biological evolution directed?
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Standard neodarwinowski przyjmuje, że ewolucja biologiczna nie ma celu i kierunku. Gdyby odegrać taśmę z ewolucją życia raz jeszcze, to – jak twierdził Stephen Jay Gould – rezultat z pewnością byłby różny od tego, który znamy. Słowem, spośród trzech czynników ewolucyjnych zmian: losowych zdarzeń, dziedzicznej historii populacji i doboru naturalnego, Gould podkreślał rolę dwóch pierwszych i minimalizował znaczenie trzeciego. Eksperymenty z pałeczką okrężnicy czy jaszczurkami anolis dowiodły jednak, że ewolucja ma nie tylko charakter przystosowawczy, lecz również w dominującej mierze konwergentny. Dobór naturalny jest silniejszym czynnikiem od historii populacji (przystosowawczość), a na dodatek sam podlega ograniczeniom przez prawa fizyczne rządzące formą, funkcją i zachowaniem układów żywych (konwergencja). Jedno z nich – prawo konstruktalne – sformułowane przez Adriana Bejana, głosi, że ewolucja układów przepływowych zmierza w stronę udrożnienia kanałów przepływu materii, energii i informacji. Ewolucja nie ma zatem celu, niemniej jednak ma kierunek wyznaczony fizycznymi prawami, które obowiązywały zanim na Ziemi pojawiło się życie.
EN
Neodarwinian standard assumes that biological evolution has neither a goal nor a direction. Stephen Jay Gould famously said that re-running the tape of life will always give different outcomes. The paper argues that Gould was wrong doubly. Firstly, he underestimated the significance of natural selection in the evolutionary proces. Secondly, he did not see the canalization of natural selection by thermodynamic constraints. Evolution is both adaptive and mostly convergent. It has not a goal, but its direction is delineated by thermodynamic constructal law stated by Adrian Bejan.
Year
Issue
s1
Pages
57-63
Physical description
Dates
published
2014-09-02
Contributors
  • Instytut Filozofii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-332991f2-da18-4cbb-a5f8-48e2eb89cf77
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.