PL EN


2016 | 3(15) | 99-129
Article title

Podmiotowość prawnomiędzynarodowa korporacji międzynarodowych wyzwaniem dla systemu ochrony inwestycji zagranicznych

Selected contents from this journal
Title variants
EN
International legal personality of transnational corporations as a challenge for the system of the protection of foreign investments
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
This paper analyzes two issues: the current state of international investment law as to the question of the subjectivity of transnational corporations and whether this question contributes to changes in the system of protection of foreign investments. Transnational corporations have already some relevant attributes of the subjects of international law, although all we can say is that their international legal personality is incomplete, functional, relative and not independent. International legal personality of transnational corporations cannot be presumed and if it is for the purpose of assigning liability for infringements of the rules of jus cogens, this will not prejudge the subjectivity in the field of the use of international investment law. If international legal subjectivity of a transnational corporation has been decided upon, the future of the already existing norms of international law regarding the protection of investments (including diplomatic protection, BIT provisions and multilateral international agreements) is not clear. In this system, the rights and obligations of states and transnational corporations are not balanced as this area of international law favours investors (and thus also transnational corporations). States and local communities are neither entitled to claim damages from the investor when such damages are caused by an investment or if they arise from violations of the vital interests of the local community, nor may they bring counterclaims against the complaint to arbitration tribunals. Common goals for the whole international community, for which the concept of international legal personality of transnational corporations could be developed, have not as yet been precisely articulated. Unlike it is the case of liability for the international law of jus cogens, there are no strong axiologial reasons to develop this concept in international investment law.
PL
Opracowanie zawiera analizę dwóch problemów: czy na obecnym etapie rozwoju międzynarodowego prawa inwestycyjnego została przesądzona podmiotowość korporacji międzynarodowych oraz czy kwestia ta przyczyni się do zmian w systemie ochrony inwestycji zagranicznych. Korporacje międzynarodowe mają już część atrybutów właściwych podmiotom prawa międzynarodowego, choć w wypadku tych podmiotów można mówić, co najwyżej, o podmiotowości niepełnej, funkcyjnej, względnej i niesamodzielnej. Nie sposób podmiotowości korporacji międzynarodowej domniemywać. Przypisanie podmiotowości prawnomiędzynarodowej dla celów odpowiedzialności z tytułu naruszenia norm ius cogens nie będzie przesądzać o podmiotowości w obszarze stosowania międzynarodowego prawa inwestycyjnego. Jeśli kwestia podmiotowości prawnomiędzynarodowej korporacji zostanie przesądzona, przyszłość dotychczas ukształtowanych norm prawa międzynarodowego dotyczących ochrony inwestycji (w tym ochrony dyplomatycznej państw, BIT-ów, wielostronnych umów międzynarodowych przewidujących ochronę inwestycji) nie jest jasna. W systemie tym prawa i obowiązki państw i korporacji międzynarodowych nie są zrównoważone, bowiem w tym obszarze prawa międzynarodowego faworyzuje się inwestorów. Państwa i społeczności lokalne, co do zasady, nie mają możliwości dochodzenia od inwestora (korporacji międzynarodowej) naprawienia szkód związanych z inwestycją czy naruszeniami istotnych interesów społeczności lokalnej ani wnoszenia powództw wzajemnych wobec skarg wnoszonych do trybunałów arbitrażowych. Nie wykrystalizowały się też wspólne dla całej społeczności międzynarodowej cele, dla których rozwijano by koncepcję podmiotowości prawnomiędzynarodowej korporacji międzynarodowej. W obszarze międzynarodowego prawa inwestycyjnego brak jest bowiem dostatecznie silnych bodźców aksjologicznych do rozwijania tej koncepcji, tak jak ma to miejsce w przypadku odpowiedzialności prawnomiędzynarodowej za naruszenie ius cogens.
Year
Issue
Pages
99-129
Physical description
Contributors
  • Ministerstwo Skarbu Państwa
References
  • Avi-Yonah R.S., National Regulation of Multinational Enterprises: An Essay on Comity, Extraterritoriality, and Harmonization, „Columbia Journal of Transnational Law” 2003, vol. 42, no. 1.
  • Alvarez J.E., Are Corporations „Subjects” of International Law?, „Santa Clara Journal of International Law” 2011, no. 9.
  • Calliess G.P., Mertens J., Transnational Corporations, Global Competition Policy, and the Shortcomings of Private International Law, „Indiana Journal of Global Legal Studies” 2011, vol. 18, iss. 2.
  • Cernic J.L., Corporate Responsibility for Human Rights: Analyzing the ILO Tripartite Declaration of Principles Concerning Multinational Enterprises and Social Policy, „Miskolc Journal of International Law” 2009, vol. 6, no. 1.
  • Czapliński W., Wyrozumska A., Prawo międzynarodowe publiczne. Zagadnienia systemowe, Warszawa 1999.
  • Delson R., Nationalization of the Suez Canal Company: Issues of Public and Private International Law, „Columbia Law Review” 1957, vol. 57, no. 6.
  • Dumberry P., Are BITs Representing the ‚New’ Customary International Law in International Investment Law?, „Penn State International Law Review, 2010, vol. 28, no. 4.
  • Dumberry P., L’entreprise, sujet de Droit international? Retour sur la question a la lumiere des développements récents du droit international des investissements, „Revue générale de droit international public” 2004, no. 1.
  • Dumberry P., Labelle-Eastaugh É., Non-state Actors in International Investment Law: The Legal Personality of Corporations and NGOs in the Context of Investor-state Arbitration, w: Participants in the International Legal System: Multiple Perspectives on Non-state Actors in International Law, ed. by J. D’Aspremont, Oxford 2011.
  • Duruigbo E., Corporate Accountability and Liability for International Human Rights Abuses: Recent Changes and Recurring Changes, „North western Journal of International Human Rights” 2008, vol. 6, iss. 2.
  • Ehrlich L., Zagadnienie podmiotowości prawa narodów, Warszawa 1949.
  • Eidenmüller H., The Transnational Law Market, Regulatory Competition, and Transnational Corporations, „Indiana Journal of Global Legal Studies” 2011, vol. 18, no. 2.
  • Foreign Investments in Developing Countries – Legal Personality of Multinationals in International Law, „Netherlands Yearbook of International Law” 1983, vol. 14.
  • Hallward-Driemeier M., Do Bilateral Investment Treaties Attract FDI? Only a Bit and They Could Bite, „World Bank, Policy Research Working Paper” 2003, no. 3.
  • Higgins R., Problems and Process: International Law and How We Use It, Oxford 1994.
  • Jeżewski M., Międzynarodowe prawo inwestycyjne, Warszawa 2011.
  • Karski K., Osoba prawna prawa wewnętrznego jako podmiot prawa międzynarodowego, Warszawa 2009.
  • Karski K., Zakres podmiotowości korporacji transnarodowej w prawie międzynarodowym, w: Korporacje transnarodowe. Jeden temat, różne spojrzenia, pod red. J. Menkesa, T. Gardockiej, Warszawa 2010.
  • Lalive P., Le droit applicable aux entreprises multinationales, Rapports généraux au IXe Congres international de Droit comparé, Téhéran 1974, Bruxelles 1975.
  • Malanczuk P., Multinational Enterprises and Treaty-Making – A Contribution to the Discussion on Non-State Actors and the „Subjects” of International Law, w: Multilateral Treaty-Making, seria Nijhoff Law Specials, 2000.
  • Menkes J., Gardocka T. (red.), Korporacje transnarodowe. Jeden temat, różne spojrzenia, Warszawa 2010.
  • Muchlinski P.T., Multinational Entreprises & the Law, Oxford 2007.
  • Nowrot K., New Approaches to the International Legal Personality of Multinational Corporations Towards a Rebuttable Presumption of Normative Responsibilities, „Journal of Global Legal Studies” 1993, no. 9.
  • Oleszczuk K., Odpowiedzialność korporacji transnarodowych za naruszenia praw człowieka w świetle prawa międzynarodowego, w: Wybrane problemy współczesnego prawa międzynarodowego (publikacja pokonferencyjna), pod red. K. Lankosza, G. Sobola, Kraków 2013.
  • Perkowski M., Koncepcja „non-state actors” a umiędzynarodowienie regionów, „Białostockie Studia Prawnicze” 2012, nr 2.
  • Rigaux F., Les sociétés transnationales, Paris 1991.
  • Salacuse J.W., BIT by BIT: The Growth of Bilateral Investment Treaties and Their Impact on Foreign Investment in Developing Countries, „The International Lawyer” 1990, vol. 24, no. 3.
  • Salacuse J.W., The Emerging Global Regime for Investment, „Harvard International Law Journal” 2010, vol. 51, no. 2.
  • Sandorski J., Opieka dyplomatyczna a międzynarodowa ochrona praw człowieka, Poznań 2006.
  • Schwebel S.M., The Influence of Bilateral Investment Treaties on Customary International Law, „American Society of International Law Proceedings” 2004, vol. 98.
  • Vázquez C.M., Direct vs. Indirect Obligations of Corporations Under International Law, „Columbia Journal of Transnational Law” 2004, no. 43.
  • Wallis A., Data Mining: Lessons from the Kimberley Process for the United Nation’s Development of Human Rights Norms for Transnational Corporations, „Northwestern Journal of International Human Rights” 2005, vol. 4, iss. 2.
  • Wittenberg J.C., La recevabilité des réclamations devant les juridictions internationals, „Recueil des Cours de l’Académie de Droit international de la Haye” 1932, vol. 41.
  • Wouters J., Chané A.L., Multinational Corporations in International Law, Leuven 2013.
  • Wrońska I., Korporacje transnarodowe a ochrona praw człowieka, „Zarządzanie i Finanse” 2013, nr 11.
Notes
PL
I. Artykuły
EN
I. Papers
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-335a4a05-85e6-4eb7-8229-1d415601fe83
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.