PL EN


Journal
2014 | 156 | 47-77
Article title

Amartyi Sena teoria sprawiedliwości i jej znaczenie dla filozofii prawa

Authors
Content
Title variants
EN
Amartya Sen’s Theory of Justice and its Significance for Legal Philosophy
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The article aim is to answer the question whether Amartya Sen’s theory of justice – presented in the fullest way in his book The Idea of Justice (Oxford 2009) – may be regarded as intellectually attractive to legal philosophy. The analysis of this theory leads to the conclusion that it can be of limited relevance to that branch of philosophy. It is connected with the fact that Amartya Sen belongs to such a kind of thinkers who reject the focusing only on the institutions as a means to the realization of justice. Con¬sidering the so-called procedural justice, Sen refers only to the idea of an impartial spectator developed by Adam Smith, and essentially he is not interested in retributive justice. Thus, it seems that the richer theory of John Rawls still remains much more attractive for the jurisprudence. However, in the author’s opinion, some concepts created by Sen may be an important starting point for reflection on law, even apart from Sen’s entire theory. His notions of freedom (which can be adapted, for example, to judge paternalistic regulations) and of capability seem to be particularly inspiring from the point of view of legal philosophy.
Contributors
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu, ul. Zamkowa 4, 58-300 Wałbrzych , pszymaniec@poczta.onet.pl
References
  • Ciepły F. [2009] Sprawiedliwość naprawcza wobec przestępstwa, [w:] A. Gretkowski, D. Karbarz (red.), Mediacja w teorii i praktyce, Stalowa Wola.
  • Consedine J. [2004] Sprawiedliwość naprawcza. Przywrócenie ładu społecznego, tłum. M. Wołodźko, K. Gardoń, Warszawa.
  • Cooter R., Ulen T. [2009] Ekonomiczna analiza prawa, tłum. zbiorowe, Warszawa.
  • Dershowitz A. [2005] Rights from Wrongs. A Secular Theory of the Origins of Rights, New York.
  • Dworkin R. [1998] Biorąc prawa poważnie, tłum. T. Kowalski, Warszawa.
  • Dworkin R. [2006] Imperium prawa, tłum. J. Winczorek, Warszawa.
  • Dyzenhaus D. [2007] The Rule of Law as the Rule of Liberal Principle, [w:] A. Ripstein (ed.), Ronald Dworkin, Cambridge University Press.
  • Filipowicz S. [2006] Historia myśli polityczno-prawnej, Gdańsk.
  • Finnis J. [2001] Prawo naturalne i uprawnienia naturalne, tłum. K. Lossman, Warszawa.
  • Habermas J. [2005] Faktyczność i obowiązywanie. Teoria dyskursu wobec zagadnień prawa i demokratycznego państwa prawnego, tłum. A. Romaniuk, R. Marszałek, Warszawa.
  • Habermas J. [2009] Uwzględniając Innego. Studia do teorii polityki, tłum. A. Romaniuk, Warszawa 2009.
  • Harrison J. L., Theeuwes J. [2008] Law and Economics, New York–London.
  • Hart H.L.A. [1998] Pojęcie prawa, tłum. J. Woleński, Warszawa.
  • Hirst F.W. [1904] Adam Smith, London.
  • Jedynak S. [1971] System etyczny Adama Smitha, „Studia Filozoficzne”, nr 5 (72).
  • Kamela P. [2008] Prawo i moralność w koncepcjach H. L. A. Harta, Toruń.
  • Kamiński I.C. [2009] Karta Praw Podstawowych jako połączenie praw i zasad – strukturalna wada czy szansa?, [w:] A. Wróbel (red.), Karta Praw Podstawowych w europejskim i krajowym porządku prawnym, Warszawa.
  • Kant I. [2005] Do wiecznego pokoju, tłum. M. Żelazny, [w:] I. Kant, Rozprawy z filozofii historii, Kęty.
  • Kant I. [1966] Metaphysik der Sitten, hrsg. von. K. Vorländer, Hamburg.
  • Kosielińska-Grabowska U.A. [2008] Idea sprawiedliwości u Gustawa Radbrucha, [w:] B. Wojciechowski, M.J. Golecki (red.), Rozdroża sprawiedliwości we współczesnej myśli filozoficznoprawnej, Toruń.
  • Kwarciński T. [2011] Równość i korzyść. Amartyi Kumar Sena koncepcja sprawiedliwości dystrybutywnej, Kraków 2011.
  • Ludwig B. [2010] Czy pokój nieodparcie zapanuje na świecie? Co, zgodnie z traktatem Kanta Ku wieczystemu pokojowi, gwarantuje nam natura?, tłum. M. Żelazny, „Studia z Historii Filozofii”, nr 1.
  • Mandle J. [2009] Globalna sprawiedliwość, tłum. M. Dera, Warszawa.
  • Mangabeira U.R. [2005] Ruch studiów krytycznych nad prawem, tłum. P. Maciejko, Warszawa.
  • Nagel T. [1997] Pytania ostateczne, tłum. A. Romaniuk, Warszawa.
  • Nowacki J. [1969] Koncepcja sprawiedliwości Leona Petrażyckiego, [w:] K. Opałek (red.), Z Zagadnień teorii prawa i teorii nauki Leona Petrażyckiego. Studia opracowane dla upamiętnienia stulecia urodzin, Warszawa.
  • Nowacki J. [2003] Sprawiedliwość legalna a „wymiar sprawiedliwości”, [w:] P. Hofmański, K. Zgryzek (red.), Współczesne problemy procesu karnego i wymiaru sprawiedliwości. Księga ku czci Profesora Kazimierza Marszała, Katowice.
  • Nowak E. [2009] Słowo od tłumacza, [w:] G. Radbruch, Filozofia prawa, Warszawa 2009.
  • Nowak M. [1993] Trzy generacje praw człowieka, ich znaczenie w świetle przesłanek ideowych i historycznych oraz w świetle ich genezy, [w:] B. Banaszak (red.), Prawa człowieka – geneza, koncepcje, ochrona, Wrocław.
  • Pawłusiewicz K., Brożek B. [2002] Prawo karne w świetle ekonomicznej teorii prawa (uwagi krytyczne), „Państwo i Prawo”, z. 12.
  • Pełka M. [2012] Konflikt uprawnień w teorii prawa Ronalda Dworkina, Warszawa.
  • Perelman C. [1959] O sprawiedliwości, tłum. W. Bieńkowska, PWN, Warszawa.
  • Petrażycki L. [1985] O nauce, prawie i moralności. Pisma wybrane, Warszawa.
  • Piechowiak M. [1999] Filozofia prawa człowieka. Prawa człowieka w świetle ich międzynarodowej ochrony, Lublin.
  • Pietrzykowski T. [2005] Etyczne problemy prawa, Katowice.
  • Porębski C. [2006] John Rawls – filozof sprawiedliwości i pokojowego współdziałania, „Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie, nr 722.
  • Posner R. [1998] Economic Analysis of Law, fifth edition, New York.
  • Prostak R. [2004] Rzecz o sprawiedliwości. Komunitarystyczna krytyka współczesnego liberali¬zmu amerykańskiego, Kraków.
  • Radbruch G. [2004] Ustawowe bezprawie i ponadustawowe prawo, tłum. C. Tarnogórski, [w:] M. Szyszkowska, Zarys europejskiej filozofii prawa, Białystok.
  • Radbruch G. [2009] Filozofia prawa, tłum. E. Nowak, Warszawa.
  • Rawls J. [2001] Prawo ludów, tłum. M. Kozłowski, Warszawa.
  • Rawls J. [2009] Teoria sprawiedliwości. Wydanie nowe, tłum. M. Panufnik, J. Pasek, A. Romaniuk, Warszawa.
  • Sadurski W. [1988] Teoria sprawiedliwości. Podstawowe zagadnienia, Warszawa.
  • Sarkowicz R. [1999] Critical Legal Studies, [w:] J. Stelmach, R. Sarkowicz, Filozofia prawa XIX i XX wieku, wydanie II, Kraków.
  • Sen A. [2000] Nierówności. Dalsze rozważania, tłum. I. Topińska, Kraków.
  • Sen A. [2002] Rozwój i wolność, tłum. J. Łoziński, Poznań.
  • Sen A. [2010] The Idea of Justice, Penguin Books, London.
  • Skorupka J. [2009] Sprawiedliwość proceduralna jako cel procesu karnego, [w:] J. Skorupka (red.), Rzetelny proces karny. Księga jubileuszowa Profesor Zofii Świdy, Warszawa.
  • Smith A. [1987] Lectures on Jurisprudence, ed. by R.L. Meek, D.D. Raphael and P.G. Stein, Th e Glasgow Edition of the Works and Correspondence of Adam Smith. Vol. V, Oxford.
  • Smith A. [1989] Teoria uczuć moralnych, tłum. D. Petsch, Warszawa.
  • Soniewicka M. [2010] Granice sprawiedliwości, sprawiedliwość ponad granicami, Warszawa.
  • Stelmach J., Brożek B. [2004] Metody prawnicze. Logika. Analiza. Argumentacja. Hermeneutyka, Kraków.
  • Sulikowski A. [2008] Współczesny paradygmat sądownictwa konstytucyjnego wobec kryzysu nowoczesności, Wrocław.
  • Teichgraeber III R.F. [1986] ‘Free Trade’ and Moral Philosophy. Rethinking the Sources of Adam Smith ‘Wealth of Nations’, Durham.
  • Vaihinger H. [1924] Die Philosophie des Als Ob. System der theorischen, praktischen, religiösen Fiktionen der Menschheit auf Grund eines idealistischen Positivismus, zweite Aufl age, Leipzig.
  • Villani A. [2012] Un idea di giustizia. Discussione di tesi di Amartya Sen, „JUS. Rivista di Scienze Giuridiche”, t. 59, nr 2.
  • Waldron J. [2004] Legal and political philosophy, [w:] J. Coleman, S. Shapiro (eds.), Jurisprudence and Philosophy of Law, Oxford.
  • Wiliński P. [2009] Sprawiedliwość proceduralna a proces karny, [w:] J. Skorupka (red.), Rzetelny proces karny. Księga jubileuszowa Profesor Zofii Świdy, Warszawa.
  • Zajadło J. [2007] Dziedzictwo przeszłości. Gustaw Radbruch: portret filozofa, prawnika, polityka i humanisty, Gdańsk.
  • Zajadło J. [2001] Formuła Radbrucha. Filozofia prawa na granicy pozytywizmu prawniczego i prawa natury, Gdańsk.
  • Zajadło J. [2003] Odpowiedzialność za Mur. Procesy strzelców przy Murze Berlińskim, Gdańsk.
  • Zajadło J. [2008] Po co prawnikom filozofia prawa?, Warszawa.
  • Zwarthoed D. [2012] Zrozumieć biedę. John Rawls – Amartya Sen, tłum. A. Karpowicz, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-33f89820-b253-405a-8c87-ae83ef325a28
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.