PL EN


2013 | LXXXVIII (88) | 71-95
Article title

Zarys kompetencji edylów jako urzędników miejskich

Selected contents from this journal
Title variants
EN
Il profilo di poteri degli edili da impiegati urbani
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
I problemi legati alla vita di Roma e dei suoi abitanti furono l’occupazione principale soprattutto degli edili curuli e edili plebei. I loro compiti comprendevano principalmente tre aree di competenza quali, la cura urbis, cura ludorum e. cura annonae. Nell’ambito della cura urbis gli edili si occupavano la sicurezza e l’oridne di Roma. Sorvegliarono lo stato dei luoghi pubblici (cura viarum, cura aedium), lo stato sanitario della città e la moralità dei suoi abitanti. Inoltre, svolsero le funzioni di polizia urbana, il che fu legato fra l’altro al potere di perseguire e combattere gli atti illeciti. Cura annonae significò un obbligo di assicurare l’approvvigionamento della città. Gli edili curuli sorvegliarono anche il commercio pubblico, dove, tra l’altro, controllarono i prezzi e la qualità dei prodotti alimetari e prevennero l’usura. In relazione al commercio acquistarono il potere di giurisdizione civile, e inoltre il potere di emanare gli editti (ius edicendi). Infine, la cura ludorum significò il compito degli edili, curuli e plebei, di allestire e realizzare i giochi pubblici, cioè i ludi. All’inizio del principato il ruolo degli edili fu stato ridotto, comunque il medesimo ufficio perdurò fino al III secolo d. C.
Year
Volume
Pages
71-95
Physical description
Dates
published
2013
Contributors
References
  • Bernstein F., Ludi publici. Unterzuchungen zur Entstehung und Entwicklung der öffentlichen Spielen im republikanischen Rom, Stuttgart 1996.
  • Bonfante P., Storia del diritto romano, I, Milano 1959.
  • Brasiello U., Lineamenti di storia del diritto romano, Roma 1972.
  • Bringmann K., Geschichte der römischen Republik. Von den Anfängen bis Augustus, München 2010; tłum. A. Gierlińska, Historia republiki rzymskiej. Od początków do czasów Augusta, Poznań 2010.
  • Burdese A., Manuale di diritto pubblico romano, Torino 1987.
  • Broughton T.R.S., The Magistrates of the Roman Republic, t. I, New York 1951.
  • Carcopino J., La Vie quotidienne à Rome a l’apogèe de l’Empire, Paris 1939; tłum. M. Pąkcińska, Życie codzienne w Rzymie w okresie rozkwitu cesarstwa, Warszawa 1966.
  • Coli U., NNDI 1957, t. 1, s. 337.
  • Cosenza M.E., Official Positions after the Time of Constantine, Pennsylvania 1905.
  • Crawford M., The Roman Republic2, London 1992.
  • De Martino F., Storia della costituzione romana, II–IV, Napoli 1973–1975.
  • Dumézil G., La religion romaine archaïque avec un appendice sur la religion des Étrusques, Paris 1974.
  • Fischer R., Umweltschützende Bestimmungen im Röm Recht, Aachen 1996.
  • Flaig E., Ritualisierte Politik. Zeichen, Gesten und Herrschaft im Alten Rom, Göttingen 2004.
  • Futrell A., The Roman Games, Oxford 2006.
  • Garofalo L., Il processo edilizio, Padova 1989.
  • Grimal P., «Que sais-je?» Le point des connaissances actuelles, Paris 1961; tłum. J. Pański, Miasta rzymskie, Warszawa 1970.
  • Guarino A., Storia del diritto romano, Napoli 1981.
  • Hebel, s.v. Ludi publici, RE, Suppl., 1931, t. 5.
  • Homo L., Les institutions politiques romaines. De la Cité à l’État, Paris 1970.
  • Impallomeni G., L’editto degli edili curuli, Padova 1955.
  • Kamińska R., Cura aquarum w prawie rzymskim, Zesz. Praw. 2010/10.2.
  • Kamińska R., Ochrona dróg publicznych przez urzędników rzymskich, Zesz. Praw. 2008/8.2.
  • Kolb A., Die kaiserliche Bauverwaltung in der Stadt Rom, Stuttgart 1993.
  • Kunderewicz C., Studia z rzymskiego prawa administracyjnego, Łódź 1991.
  • Kunkel W., Wittmann R., Staatsordnung und Staatspraxis der römischen Republik, München 1995.
  • Kuryłowicz M., Crimen artioris annonae, [w:] Res Historia, t. 29: Terra, mare et homines II – Studies in Memory of Professor Tadeusz Łoposzko, Lublin 2010.
  • Kuryłowicz M., Das Glücksspiel im römischen Recht, ZSS, Romanistische Abteilung (SZ) 1985/102.
  • Kuryłowicz M., Działalność edylów rzymskich w okresie republiki w sprawach agrarnych, [w:] E. Gajda, A. Sokala (red.), Honeste vivere ... Księga pamiątkowa ku czci Profesora Władysława Bojarskiego, Toruń 2001.
  • Kuryłowicz M., Działalność karno-administracyjna edylów rzymskich w sprawach handlowych, ZNUJ, Pr. Praw. 1989/125.
  • Kuryłowicz M., Loca aedilem metuentia (Sen. de vita beata 7.1.3). Z działalności edylów rzymskich na rzecz ochrony porządku i moralności publicznej, Ann. UMCS, Sec. G Ius, 1985–1986/32–33.
  • Kuryłowicz M., Nadzór magistratur rzymskich nad porządkiem publicznym, [w:] E. Ura (red.), Bezpieczeństwo i porządek publiczny – historia, teoria, praktyka. Konferencja naukowa, Hadle Szklarskie, 26 września 2003 r., Rzeszów 2003.
  • Kuryłowicz M., Przestępstwa spekulacji contra annonam w prawie rzymskim, Fol. Soc. Sci. Lub. 1993/34, Hum. 1.
  • Kuryłowicz M., Publiczne porządki i nieporządki pogrzebowe w okresie wczesnego cesarstwa rzymskiego, [w:] K. Amielańczyk, A. Dębiński, D. Słapek (red.), Ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego w prawie rzymskim, Lublin 2010.
  • Kuryłowicz M., ‘Tresviri capitales’ oraz edylowie rzymscy jako magistratury policyjne, Ann.UMCS, Sec. G Ius 1993/40.
  • Kuryłowicz M., Ustawodawstwo rzymskie w sprawach fałszywych miar i wag, Fol. Soc. Sci. Lub. 1991/33, Hum. 1–2.
  • Kuryłowicz M., Zur Marktpolizei der römischen Ädilen, [w:] Au-delà des frontières. Mélanges de droit romain offerts à Witold Wołodkiewicz, II, Warszawa 2000.
  • Kuryłowicz M., Zur Tätigkeit römischen Ädilen, Teil III, OIR 2004/9.
  • Labatut M.E., L’administration des travaux publics a Rome, Paris 1867.
  • Laurence R., The Roads of Roman Italy: Mobility and Cultural Change, London 1999.
  • Le Lydien J., Des magistratures de l’état romain, t. I, 1èere partie. Introduction générale, Paris 2006.
  • Lenel O., Das Edictum perpetuum. Ein Versucht zu seiner Wiederherstellung³, Leipzig 1927.
  • Maciejewski T., Historia powszechna ustroju i prawa, Warszawa 2000.
  • Mallisard A., Les Romains Et L’Eau. Fontaines, Salles du Bains, Thermes, Égouts, Aqueducs..., Paris 1994.
  • Mispoulet J.-B., Les institutions politiques des Romains ou exposéhistoriques des règles de la constitution et de l’administration romains depuis la fondation de Rome jusqu’au règne de Justinien, Paris 1882.
  • Mommsen Th., Römisches Staatsrecht, II.1, Leipzig 1887, reprint Cambridge 2010.
  • Mousourakis G., The Historical and Institutional Context of Roman Law, Hampshire 2003.
  • O akweduktach miasta Rzymu. Frontinus, tłum i wstęp C. Kunderewicz, Pr. Zakł. Arch. Ant. IHKM PAN 1961/19.
  • Ochler, s.v. annona, RE 1894, t. 1.
  • Orestano R., Il „problema delle persone giuridiche” in diritto romano, Torino 1968.
  • Palma A., Le curae pubbliche. Studi sulle strutture amministrative romane, Napoli 1980.
  • Palmirski T., A History of the Ancient States’ Political Systems. Rome, Kraków 2011.
  • Palmirski T., How the commentaries to ‘de his qui deiecerint vel effuderint’ and ‘ne quis in suggrunda’ edicts could be used on the ground of ‘edictum de feris’, RIDA 2006/53.
  • Palmirski T., Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta według ‘edictum de feris’, CPH 2007/59.1.
  • Pavis D’Escurac H., La préfecture de l’annonae service administrative imperial d’Auguste à Constantin, Rome 1976.
  • Pollera A., „Annonam adtemptare et vexare vel maxime dardanarii solent”. D. 47,11,6: note sulle repressione dei crimini annonari, Index 1991/19.
  • Ramsay W.W., A Manual of Roman Antiquities, London 1863.
  • Richard J.C., Les origines de la plèbe romaine. Essai sur la formation du dualisme patricio-plébéien, Rome 1978.
  • Robbe U., La differenza sostanziale fra ‘res nullius’ e ‘res nullius in bonis’. La distinzione delle ‘res’ pseudo-marcianea, I, Milano 1979.
  • Roberts J., s.v. aediles, The Oxford Dictionary of the Classical World, Oxford 2005.
  • Roberts J., s.v. ludi, The Oxford Dictionary of the Classical World, Oxford 2005.
  • Rotondi G., Leges publicae populi romani, Milano 1912.
  • Sabbatucci D., L’edilita romana: magistratura e sacerdozio, [w:] Atti della Accademia Nazionale dei Lincei, Memorie. Classe di Scienze morlai, storiche i filologiche, ser. VIII, VI, Roma 1954.
  • Sandberg K., Magistrates and Assemblies. A Study of Legislative Practice in Republican Rome, Rome 2001.
  • Santalucia B., Studi di diritto penale romano, Roma 1994.
  • Scherillo G., Lezioni di diritto romano. Le cose, Milano 1945, s. 163.
  • Schiller A.A., Roman Law: Mechanisms of Development, Malta 1978.
  • Sitek B., ‘Tabula Heracleensis’ (‘Lex Iulia municipalis’). Tekst. Tłumaczenie. Komentarz, Olsztyn 2006.
  • Smith W., s.v. aediles, Dictionary of Greek and Roman antiquities, London 1848.
  • Smith W., s.v. ludi, Dictionary of Greek and Roman antiquities, London 1848.
  • Staccioli R.A., Strade dei Romani, english transl. The Roads of the Romans, Los Angeles 2003.
  • Strati B., Il Prefetto nell’esperienza giuridica romana, Instrumenta 2000/10.
  • Tarwacka A., O początkach prawa i wszystkich urzędów oraz o następstwie prawników. Tekst-tłumaczenie-komentarz, Zesz. Praw. 2003/3.1.
  • Varela Gil C., Los administradores de Roma (desde el origen de la ciudad hasta Justiniano), RGDR 2006/7.
  • Versnel H.S., Triumphus. An Inquiry into the Origin, Development and Meaning of the Roman Triumph, Leiden 1970.
  • Viganò R., Appunti sulla ‘cura riparum et alvei Tiberis’: gestione diretta o indiretta?, [w:] Studi in onore di Gaetano Scherillo, Milano 1966.
  • Watson A., Seller’s Liability for Defects: Aedilician Edict and Praetorian Law, IURA 1987/38.
  • Wissowa G., s.v. aedilis, RE 1894, t. 1.
  • Wissowa G., Religion und Kultus der Römer, München 1912.
  • Wołodkiewicz W., Zabłocka M., Prawo rzymskie. Instytucje, Warszawa 2009.
  • Zabłocki J., Tarwacka A., Publiczne prawo rzymskie, Warszawa 2005.
  • Ziółkowski A., Historia Rzymu, Poznań 2004.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
0081-6841
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-35acc0a7-ca60-417c-b3c4-616e1c2400a0
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.