PL EN


2016 | 11 | 409-432
Article title

Etos i gra w "Ogólnym wychowaniu muzycznym" Eberharda Preussnera na tle niektórych nurtów filozoficznych i pedagogicznych

Content
Title variants
EN
ETHOS AND PLAY IN EBERHARD PRESUSSNER’S “GENERAL MUSIC EDUCATION” ON THE BACKGROUND OF SOME PHILOSOPHICAL AND PEDAGOGICAL TRENDS
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Niemiecki pedagog Eberhard Preussner eksponuje pojęcia „etosu“ i „gry” w muzyce, uznając je za jedne z najważniejszych określeń służących do interpretacji cech konstytutywnych dzieła muzycznego i jego wykonywania. Pojęcia te mają także wielkie znaczenie w wyznaczaniu kierunków edukacji muzycznej i jednocześnie integralnego kształtowania osobowości człowieka przez muzykę. Dla Preussnera „etos” odgrywa podstawową rolę w reflektowaniu duchowych wartości muzyki, nadaje im trwałe znaczenie dla rozumienia egzystencji człowieka wyrażonej symbolicznie w znaczących w europejskiej kulturze kanonicznych dziełach artystycznych. Przeciwstawieniem „etosu” jest „gra”, która wyzwala się z potrzeby kontekstowego, poważnego rozumienia muzyki, zaś jej podstawowym zadaniem jest dawać radość muzykowania, tworzyć walory komunikacji wewnątrzgrupowej, aktywizować młodzież w stronę działań zmierzających do spontanicznego tworzenia muzyki i improwizowania. W rozprawie omówiono więc kilka muzyczno-pedagogicznych nurtów odnoszących się do szeroko rozumianego wychowania i kształcenia. Te historyczne już kierunki edukacji muzycznej: kształcenie w duchu naturalizmu J.J. Rousseau, tworzenie muzykujących grup wędrujących jako przykład wychowania przez pieśń i poczucie przynależności grupowej oraz refleksyjna, eksponująca słuchanie muzyki współczesnej metoda kształtowania człowieka wywarły wielki wpływ na aktualne rozumienie tej dziedziny w wielu krajach Europy oraz w USA. Dzisiejsze systemy edukacji muzycznej są swoistym kompromisem zaprezentowanych przyczynków, ponieważ dominuje w nich świadomość, że żadne z nich nie może funkcjonować samodzielnie, a jest zobligowane do łączenia w mniej lub bardziej zintegrowanych konceptach różne, często wykluczające się elementy, ale wnoszące w kształtowanie człowieka w oparciu o sztukę muzyczną ważny wkład.
EN
Eberhard Preussner, a German educationalist, emphasizes the “ethos” and “play” concepts in music, regarding them as one of the most important definitions used to interpret constitutive features of a music work and its performance. The definitions are also of great significance in determining the music education trends and, at the same time, integral shaping of a human personality through the music. For Preussner “ethos” plays the basic role in reflecting spiritual values of music, gives them permanent significance in understanding human existence symbolically expressed in canonical artistic works meaningful in the European culture. The opposition of “ethos” is “play” triggering from the need of a contextual, serious understanding of music, while its main role is to give happiness from performing the music, create inter-group communication virtues, stimulate teenagers towards activities meant for spontaneous music creation and improvising. Thus several music and pedagogic trends referring to widely understood education and development have been discussed in the study. These already historical music education trends: education in the atmosphere of J.J. Rousseau’s naturalism, forming music performing travelling groups, as an example of education through song and group affinity, as well as reflective method of human shaping, exposing listening to the contemporary music, have had a great impact on the current perception of this discipline in many European countries and the USA Contemporary music education systems are a peculiar compromise of the presented contributions since the prevailing feeling is the awareness that none of them may function separately, but is obliged to combine, in more or less integrated concepts, elements that are quite often contradicting yet having a great contribution to human shaping based on the art of music.
Contributors
  • Akademia Pomorska w Słupsku
References
  • Adorno T.W., Dissonanzen. Musik in der verwalteten Welt, wyd. 1, Vandenhoeck&Ruprecht, Göttingen 1956.
  • Adorno T.W., Kritik des Musikanten, [w:] Dissonanzen. Musik in der verwalteten Welt, wyd. 1, Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1956.
  • Adorno T.W., Teoria estetyczna, tłum. L. Kasajew, [w:] S. Morawski (red.), Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny?, Czytelnik, Warszawa 1987.
  • Adorno T.W., Thesen gegen die musikpädagogische Musik, „Junge Musik“ 1954, Heft 4.
  • Adorno T.W., Zur Musikpädagogik, [w:] Dissonanzen. Musik in der verwalteten Welt. Gesammelte Schriften, t. 14, Frankfurt am Main 1957.
  • Alt M., Didaktik der Musik, Orientierung am Kunstwerk, wyd. 1. Pädagogischer Verlag Schwann, Düsseldorf 1968.
  • Antholz H., Pädagogische Musik im 20. Jahrhundert. Ein Paradigma musikpädagogischer Häresie?, [w:] G. Kleinen (red.), Musik und Kind. Musikpädagogische Forschung, t. 5, Laaber 1984.
  • Chaciński J., Kulturowa tożsamość pedagogiki muzyki i jej edukacyjne konsekwencje – pomiędzy tradycją filozofii kultury a pragmatyzmem i konstruktywizmem, [w:] A. Michalski (red.), Ontologia pedagogiki muzyki. Europejskie Systemy edukacji muzycznej, t. IV, seria Pedagogika muzyki, Cechy – aksjologia – systematyka, Wydawnictwo Athenae Gedanenses, Gdańsk 2015.
  • Chaciński J., Konflikt postaw estetycznych jako źródło oporu młodzieży, [w:] E. Bilinska-Suchanek (red.), Przestrzenie oporu w edukacji, Wydawnictwo PAP, Słupsk–Toruń 2006.
  • Dewey J., Sztuka jako doświadczenie, wyd. pol. przekł. A. Potocki, Zakład Narodowy im Ossolińskich, Wrocław 1975.
  • Dymara B. (red.), Dziecko w świecie zabawy: zabawa i radość w literaturze, muzyce i życiu codziennym, Impuls, Kraków 2009.
  • Eco U., Dzieło otwarte, W.A.B., Warszawa 2008.
  • Ehrenforth K.H., Geschichte der musikalischen Bildung. Eine Kultur-, Sozial – und Ideengeschichte in 40 Stationen, Schott Musik International, Mainz 2005.
  • Ecler B., Rodzinne wychowanie do wysiłku, Śląsk, Katowice 2001.
  • Gadamer H.-G., Aktualność piękna. Sztuka jako gra symbol i święto, wyd. pol. tłum. K. Krzemieniowa, OficynaNaukowa, Warszawa 1993.
  • Gruhn W., Wahrnehmen und Verstehen, Untersuchungen zum Verstehensbegriff in der Musik, wyd. II, Florian Noetzel Velag „Heinrichshofen-Bücher”, Wilhelshafen 2004.
  • Helms S., Pieśni za i przeciw przemocy – pieśni wojenne i pieśni o pokoju w wychowaniu dzieci i młodzieży w Niemczech, [w:] J. Chaciński (red.), Pokój jako przedmiot międzykulturowej edukacji artystycznej, Akademia Pomorska w Słupsku, Słupsk 2007.
  • Jöde F. (red.), Die Laute, 2 Rocznik, zesz. 3–4, grudzień 1918–styczeń 1919.
  • Kindt W., (red.), Grundschriften der deutschen Jugendbewegung, Eugen Diederichs Verlag Düsseldorf 1963.
  • Knoll J.H., Typisch deutsch? Die Jugendbewegung. Ein essayistischer Deutungsversuch, [w:] J.H. Knoll (red.), Typisch deutsch: Die Jugendbewegung. Beiträge zu einer Phänomengeschichte, Schoeps, Opladen 1988.
  • Kestenberg L., Bewegte Zeiten, [w:] L. Kestenberg, W. Gruhn (red.), Gesammelte Schriften, Rombach Verlag, Freiburg i. Br., Berlin–Wien 2009.
  • Kestenberg L., Musikerziehung und Musikpflege, [w:] L. Kestenberg, W. Gruhn (red.), Gesammelte Schriften, t. I, Rombach Verlag, Freiburg i. Br., Berlin–Wien 2009.
  • Kestenberg L., Musikerziehung und Musikpflege, Verlag Quelle & Meyer, Leipzig 1921.
  • Kruse M., Jugendmusikbewegung, [w:] S. Helms, R. Schneider, R. Weber (red.), Lexikon der Musikpädagogik, Gustav Bosse Verlag, Kassel 2005.
  • Loacker B., kreativ prekär: Künstlerische Arbeit und Subjektivität im Postfordismus, transkript Verlag, Bielefeld 2010.
  • Neubert J.S., Studien zu Kultur und Erziehung im Pragmatismus und Konstruktivismus. Beiträge zur Kölner Dewey Forschung und zum interaktionistischen Konstruktivismus, Waxmann, Münster–New York–München–Berlin 2012.
  • Preussner E., Allgemeine Musikerziehung, wyd. 3, Heinrichshofen’s Verlag, Wilhelmshaven 1974.
  • Rousseau J.J., Emil czyli o wychowaniu, t. I–II, wyd. pol. przekł. W. Husarski, wstęp i komentarz J. Legowicz, Ossolineum, Wrocław 1955.
  • Schwarzbauer M., Eberhard Preußner und Carl Orff, [w:] T. Hochradner, M. Schwarzbauer (red.), Eberhard Preußner (1899–1964). Musikwissenschafter, Musikpädagoge, Präsident, Hollitzer, Wien 2011.
  • SchreiberK., Kulturkritik in der deutschen Jugendbewegung ‚Wandervogel‘ 1896–1914, Dissertation im Fach Allgemeine Literaturwissenschaften (Rozprawa doktorska w specjalności – ogólneliteraturoznawstwo), Siegen 2014, http://d-nb.info/1066911266/34 [dostęp: 9.07.2016].
  • Uhden P., Die Einflüsse Theodor W. Adornos in der Didaktik Michael Alts, [w:] Schriften online: Musikpädagogik – 2, Lepzig 2013, http://www.qucosa.de/fileadmin/data/qucosa/documents/13046/2013_Uhden_hmt-schriften-online-mp-2.pdf [dostęp: 10.07.16].
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
1896-5903
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-3667c1d6-a5d9-4ccd-a168-2b1fa2372b8b
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.