PL EN


2016 | 2 | 41-50
Article title

Problematyka wielokulturowości w prawie karnym

Content
Title variants
EN
The issue of multiculturalism and the penal law
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Zjawisko wielokulturowości współczesnych społeczeństw, przejawiające się zwłaszcza zróżnicowanym obywatelstwem i narodowością, zróżnicowaniem etnicznym, posługiwaniem się różnymi językami, wyznawaniem różnych religii i systemów wartości oraz przynależnością do różnych mniejszości kulturowych, objawia się także w populacji sprawców przestępstw, osób skazywanych z tytułu ich popełnienia oraz odbywających wymierzone im kary, w tym karę pozbawienia wolności. Konflikty rejestrowane w związku z tym zjawiskiem w różnych dziedzinach życia społeczeństw zróżnicowanych kulturowo bywają konsekwencją wymogu poszanowania lokalnej kultury i miejscowego systemu wartości – z jednej strony, poszanowania innych kultur i innych systemów wartości – z drugiej strony. Konflikty te bywają trudne do pogodzenia. W dziedzinie prawa jest to z jednej strony oczekiwane respektowanie lokalnego porządku prawnego, z drugiej strony – usprawiedliwianie zachowań sprzecznych z tym porządkiem prawnym, podyktowanych inną kulturą lub wyznawaniem innych systemów wartości. W tym kontekście pojawiają się pytania: czy regulacje prawa karnego uwzględniają, czy też nie uwzględniają zróżnicowań kulturowych charakteryzujących sprawców przestępstw, znajdując jednolite stosowanie prawa wobec każdego, bez względu na kulturowe zróżnicowania? Czy inna kultura lub inne systemy wartości powinny w jakimś choćby stopniu być uwzględniane w treści regulacji prawnych oraz ich stosowaniu? Stosowne rozstrzygnięcia w tym zakresie winny być poprzedzone bardzo pogłębionym i wnikliwym ich rozważeniem. Oto niektóre z najważniejszych sfer prawa karnego, w których problematyka ta może albo powinna być przedmiotem analizy: 1) zakres stosowania prawa karnego, z uwzględnieniem wielokulturowości sprawców przestępstw oraz ich popełnienia w kraju albo za granicą; 2) uwzględnienie wielokulturowości w ujęciu przestępstw, tj. w ich ustawowych znamionach oraz w ich wykładni; 3) doniosłość wielokulturowości w ocenie bezprawności, społecznej szkodliwości czynu i winy; 4) doniosłość wielokulturowości w kontekście okoliczności wyłączających odpowiedzialność karną; 5) doniosłość wielokulturowości w systemie kar i innych środków przewidzianych w prawie karnym oraz w zasadach ich orzekania lub stosowania; 6) doniosłość wielokulturowości w regulacjach karno-procesowych; 7) doniosłość wielokulturowości w regulacjach i w praktyce wykonywania kar i innych środków przewidzianych w prawie karnym. Słowa kluczowe: bezprawność, kary i inne środki, postępowanie karne, prawo karne, społeczna szkodliwość czynu, ustawowe znamiona przestępstw, wielokulturowość, wina, wyłączenie odpowiedzialności karnej, zakres stosowania prawa karnego
EN
The phenomenon of multiculturalism of the contemporary societies, manifested by divergent citizenship and nationality, ethnic diversity, speaking various languages, following different religions, confessions and values, as well as the sense of belonging to various cultural minorities, is also reflected in the population of the crime offenders, or those sentenced on the ground of committing a crime and being subject to punishment or other measures, including imprisonment. The reported conflicts linked to this phenomenon within various areas of life of the culturally diverse societies come, on one hand, as a consequence of the recognition for the local culture, and other systems of values on the other side. Such conflicts are difficult to solve as from the legal perspective there is an expectation for the recognition for the local legal order, and on the other – a justification of acts contradictory to such legal rule takes place, subject to other cultural conditions and different set of values. In such context there is a question whether legal regulations do, or do not, entail cultural diversity of the perpetrator, making them subject to the same procedures, regardless of their cultural specificity, or perhaps, the other culture or hierarchy of values shall or could be taken into account (to various degree) as for the contents of the legal procedures in force. Appropriate solutions in this regard shall be proceeded by an in-depth and careful reflection, considering the key spheres of the penal code that shall become the subject of the analysis, including: 1) the range of applying penal code taking into account cultural diversity of the offender and the crime committed whether aboard or domestically; 2) considering multiculturalism in the context of the crime, i.e. in statutory elements of an offence and interpretation of law; 3) the importance of multiculturalism in assessing the illegality and social harmfulness of an act and the quilt; 4) the role of multiculturalism in the context of the circumstances excluding from penal liability; 5) the significance of multiculturalism in the system of punishment and other measures designed within penal code and in the principles of their execution; 6) the role of multiculturalism in penal and procedural regulations; 7) the significance of multiculturalism in regulations and practice of the execution of the punishment and other measures within penal code.
Contributors
  • Polsko-Niemiecki Instytut Badawczy w Collegium Polonicum w Słubicach, ajsuam@amu.edu.pl
References
  • Arabia Saudyjska. Skazani za picie alkoholu. Dostęp: http://www.rmf24.pl/fakty/swiat/new¬s-arabia-saudyjska-skazani-za-picie-alkoholu,nId,171187.
  • Czernikiewicz, W. & Pawlak-Jordan, B. (1998). Wykorzystywanie seksualne dzieci. Warszawa: Fundacja Dzieci Niczyje.
  • Derlatka, M. (2015). Zasadność kryminalizacji obrazy uczuć religijnych. Prokuratura i Prawo. 10, 41–46.
  • Gardocki, L. (2015). Prawo karne. Warszawa: C.H. Beck.
  • Grzyb, M. (2013). Przestępstwa przeciwko obyczajności w irańskim prawie karnym. Prawo is¬lamskie i dyskryminacja prawna kobiet. Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ. Nauki Społeczne. 6/1, 27–42.
  • Imieliński, K. (1984). Seksuologia kulturowa, Warszawa: PWN.
  • Janyga, W. (2010). Przestępstwo obrazy uczuć religijnych w polskim prawie karnym w świetle współczesnego pojmowania wolności sumienia i wyznania. Warszawa.
  • Królikowski, M. & Lachowski, J. (2015). Komentarz do artykułów 1–31. W: M. Królikowski & R. Zawłocki (red.). Kodeks karny. Część ogólna. T. 1. Warszawa: C.H. Beck.
  • Lachowski, J. (2015). Komentarz do artykułów 1–31. W: M. Królikowski & R. Zawłocki (red.). Kodeks karny. Część ogólna. T. 1. Wydanie 2. Warszawa: C.H. Beck.
  • Łuszczyna, M. (2014) Trochę potęgi. Zabójstwo honorowe w Polsce. Gazeta Wyborcza, 2 kwiet¬nia 2014.
  • Mozgawa, M. (2011). Bigamia. Warszawa: Wydawnictwo Wolters Kluwer.
  • Pohl, Ł. (2013). Prawo karne. Wykład części ogólnej. Warszawa: LexisNexis Polska Sp. z o.o.
  • Płachta, M. (1987). Nieznajomość prawa jako okoliczność łagodząca odpowiedzialność karną cudzoziemca. Nowe Prawo. 7–8.
  • Płachta, M. (1986). Obowiązywanie reguły ignorantia iuris nocet w odniesieniu do cudzoziem¬ców. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny. 2.
  • Pływaczewski, E. (2010). Komentarz do artykułów 222–316. W: A. Wąsek (red.). Kodeks karny. Część szczególna. T. 2. Warszawa: C.H. Beck.
  • Stasik, E. Wyrok w Singapurze: więzienie i chłosta dla niemieckich graficiarzy, Deutsche Welle. Źródło: http://www.dw.com/pl/wyrok-w-singapurze-więzienie-i-chłosta-dla-niemieckich¬-raficiarzy/a-18295038.
  • Wachnicki, M. (2014). Gdzie (oprócz Polski) karze się jeszcze za obrazę uczuć religijnych? Gazeta Wyborcza, 29 maja 2014.
  • Warylewski, J. (1999). Karnoprawna ochrona małoletniego przed wykorzystywaniem seksual¬nym w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Prokuratura i Prawo. 9, 101
  • Warylewski, J. (2000). Z zagadnień karnoprawnej ochrony małoletnich przed wykorzystywa¬niem seksualnym. Przegląd Sądowy. 2, 106–129.
  • Warylewski, J. (2001). Zakaz kazirodztwa w kodeksie karnym oraz w ujęciu prawno porów¬nawczym. Przegląd Sądowy. 5, 66–97.
  • Warylewski, J. (2010). Komentarz do artykułów 117–221. W: A. Wąsek (red.). Kodeks karny. Część szczególna. T. 1 (1050–1071). Warszawa: C.H. Beck.
  • Wąsek, A. (2010). Komentarz do artykułów 117–221. W: A. Wąsek (red.). Kodeks karny. Część szczególna. T. 1 (1174–1189). Warszawa: C.H. Beck.
  • Wąsek A. (1995). Przestępstwa przeciwko przekonaniom religijnym de lege lata i de lege feren¬da. Państwo i Prawo. 7, 37–38.
  • Wojciechowska, J. (2010) Komentarz do artykułów 117–221. W: A. Wąsek (red.). Kodeks karny. Część szczególna. T. 1 (886–893). Warszawa: C.H. Beck.
  • Wolnik, P. (2004). Nieświadomość reguł ostrożności jako błąd przy przestępstwach nieumyśl¬nych. Czasopismo prawa karnego i nauk penalnych. 2, 97–126.
  • Wróbel, W. & Zoll, A. (2013). Polskie prawo karne. Część ogólna. Kraków: Wydawnictwo ZNAK.
  • Zawłocki, R. (2007). Pojęcie i funkcje społecznej szkodliwości czynu w prawie karnym. War¬szawa: C.H. Beck.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-372c680f-cc0f-46c8-b32f-f05a86da7a71
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.