PL EN


2017 | 23 | 7-24
Article title

Wyjaśniający charakter wnioskowań antropicznych w kosmologii.

Authors
Content
Title variants
EN
Explanatory Nature of Anthropic Reasoning in Cosmology.
Languages of publication
PL
Abstracts
Artykuł stanowi krytykę wybranych koncepcji wyjaśniania w ramach filozofii nauki, które zostały konfrontowane z praktyką badawczą kosmologii. Obok wyjaśniania charakterystycznego dla nauki rozumianej jako fizyka wszechświata pojawiają się nowe typy rozumowań w terminach szczególnego dostrojenia wszechświata do inteligentnego życia. Ujmując te relacje w nomenklaturę eksplanacyjną, tym, co domaga się wyjaśnienia, są takie, a nie inne własności Wszechświata (prawa fizyczne, wartości stałych fizycznych, itp.), natomiast wyjaśniający jest sam fakt istnienia życia biologicznego i świadomego. Ponieważ rozumowania, które rekonstruują relacje między tymi dwoma elementami, nazywane są często wyjaśnianiem antropicznym, zbadana zostanie właśnie taka funkcja zasad antropicznych. Zasadniczą tezą pracy jest stwierdzenie, że wyjaśniający charakter zasad antropicznych można obronić tylko w bardzo specyficznym kontekście metodologicznym. Bronię również wyjaśniania antropicznego w tym sensie, że można na podstawie przesłanek antropicznych formułować predykcje dające się empirycznie testować.
EN
The last decades of cosmology development indicate that it has become, as it were, a rightful discipline of physics researching into the universe with the use of the whole physical knowledge available. In the contemporary cosmology, from the creation of the General Theory of Relativity to the second half of the twentieth century, the main task of cosmologists was to construct and test cosmological models of the universe. Nowadays you will notice that besides these objectives, there is a new type of justifying of the fact that the properties of the observable universe are such as they are, and no other. It is in this context that the anthropic explanation is proposed (the properties of the universe are tuned to the observable biological life forms). The reasonings called an anthropic explanation are formed, attempting to answer the question: why does the universe have the nature (properties) necessary for the biological life coming into existence in it? Their objectives are: firstly, an attempt at solving the difficulties of the Standard Cosmological Model; secondly, seeking explanation of the coincidence of large numbers and the so-called physical constants. The supporters of this kind of explanation are themselves aware of its fundamental weakness: it is neither a causal, nor nomological explanation; it fails to have the structure of a generalizing explanation, it is alleged to be a tautology. The anthropic principle in cosmology was initially regarded as an observational constrain for cosmological parameters of the standard model of the universe. However, it can be shown that some consequences of anthropic reasoning are testable, as well as that its explanatory nature is more evident in the specific forms of the theory of explanation.
Year
Issue
23
Pages
7-24
Physical description
Dates
published
2017
Contributors
author
  • Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
References
  • Ajdukiewicz K., Dowód i wyjaśnianie, (w:) Język i poznanie, t. II: Wybór pism z lat 1945–1963, PWN, Warszawa 1985.
  • Barrow J.F., Tipler F.J., The Anthropic Cosmological Principle, Clarendon Press, Oxford 1986.
  • Carter B., Large Number Coincidences and the Anthropic Principle in Cosmology, (w:) Confrontations of Cosmological Theories with Observational Data (I.A.U. Symposium 63), red. M. Longair, Reidel, Dordrecht 1974.
  • Carter B., The Antropic Principle and its Implications for Biology, “Philosophical Transactions of the Royal Society London A”, 1983, nr 310.
  • Carr B., Rees M., The Anthropic Principle and the Structure of the Physical World, “Nature” 1979, nr 278.
  • Churchland P., On the Nature of Explanation: A PDP Approach, (w:) A Neurocomputational Perspective: The Nature of Mind and the Structure of Science, red. P. Churchland, MIT Press, Cambridge 1989.
  • Cirkovic M.M., Bostrom N., Cosmological Constant and the Final Anthropic Hypothesis, “Astrophysics and Space Science” 2000, nr 274.
  • Cornwell J. (red.), Explanations, Styles of Explanations in Science, Oxford University Press 2004.
  • Earman J., The SAP also Rises: A Critical Examination of the Anthropic Principle, “American Philosophical Quarterly” 1987, nr 24.
  • Ellis F.R.E., On the Philosophy of Cosmology, “Studies in History and Philosophy of Modern Physics” 2013, nr 46.
  • Greenstein G., The Symbiotic Uniuerse, William Morrow, New York 1988. Grobler A., Metodologia nauk, Aureus – Znak, Kraków 2006.
  • Hempel C., Oppenheim P., Studies in the Logic of Explanation, “Philosophy of Science” 1948, nr 15.
  • Hempel C., Oppenheim P., Aspects of Scientific Explanation and Other Essays in the Philosophy of Science, New York 1965.
  • Jadacki J.J., Metodologia i semiotyka. Idee – metody – problemy, Warszawa 2010. Kanitscheider B., The Anthropic Principle and its Epistemological Status in Modern Physical Cosmology, (w:) E. Agazzi, A. Cordero (red.), Philosophy and the Origin and Evolution of the Universe, Dordrecht 1991.
  • Leciejewski S., Rola zasad antropicznych w rozwoju współczesnej kosmologii, Wyd. UAM, Poznań 2007.
  • McMullin E., Indifference principle and anthropic principle in cosmology, “Studies in the History and Philosophy of Science” 1993, nr 24.
  • Peirce C.S., Pragmatism, (w:) Collected Papers of Charles Sanders Peirce, red. C. Hartshorne, P. Weiss, Cambridge 1931–1958, t. 5.
  • Persson J., IBE and EBI: On Explanation before Evidence, (w:) J. Persson, P. Ylikoski (red.), Rethinking Explanation, “Boston Studies in the Philosophy of Science”, Springer, Dordrecht 2007.
  • Rees M., Our Cosmic Habitat, Princeton University Press 2001.
  • Ruben D.-H., Explaining Explanation, Routledge, New York, 1992 (Taylor & Francis e-Library, 2004).
  • Rudnicki K., Zasady kosmologiczne, Wyższa Szkoła Ochrony Środowiska, Bydgoszcz 2002.
  • Salmon W., Four Decades of Explanation, Minneapolis 1989.
  • Starkman G.D., Trotta R., Why Anthropic Reasoning Cannot Predict Lambda, “Physical Review Letters” 2006, nr 97.
  • Szydłowski M., Tambor P.: Model kosmologiczny (LCDM, CDM) w schemacie pojęciowym efektywnych teorii Wszechświata, „Filozofia Nauki” 2008, nr 19.
  • Turek J., Wyjaśnianie antropiczne w kosmologii, „Roczniki Filozoficzne” 2006, t. LIV nr 2.
  • Weinberg S., The Cosmological Constant Problem, “Review of Modern Physics” 1989, nr 61.
  • Weinberg S., A Priori Probability Distribution of the Cosmological Constant, 2000, arXiv:astro-ph/0002387.
  • Weinberg S., Facing Up, Harvard University Press 2001.
  • Woodward J., Making Things Happen: A Theory of Causal Explanation, Oxford University Press 2003.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
123-4087
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-38473a1f-46d5-4763-a0b6-52c77a4cc489
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.