PL EN


Journal
2018 | 47 | 1 | 129-144
Article title

Jak pacjenci z chorobą Alzheimera opisują osoby, miejsca i sytuacje? Charakterystyka trudności w zakresie komunikacji językowej w umiarkowanej fazie otępienia

Authors
Content
Title variants
EN
How Do Patients with Alzheimer’s Disease Describe Persons, Places and Situations? Description of Difficulties in Linguistic Communication in the Moderate Stage of Dementia
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule dokonano charakterystyki trudności w zakresie komunikacji językowej u osób z chorobą Alzheimera (w umiarkowanym stadium otępienia), biorąc za podstawę wyniki badań empirycznych odnoszących się do opisu jako formy wypowiedzi mówionej, zrealizowanych w grupie 60 osób w ramach projektu badawczego pt. „Narracja i jej zaburzenia w przebiegu choroby Alzheimera. Skala sprawności narracyjnych jako technika diagnostyczna w otępieniu alzheimerowskim” (kierownik projektu: A. Domagała; 39 konkurs projektów badawczych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, NN104 155339). W stosunku do ustaleń prezentowanych w całościowym opracowaniu monograficznym poświęconym problematyce narracji (Domagała 2015) w niniejszym artykule porównano możliwości pacjentów z odniesieniem do różnych rodzajów opisu (postaci, wnętrza, sytuacji) w aspekcie makro- i superstruktury tekstu. W aspekcie superstrukturalnym wykazano największe trudności w przypadku opisu miejsca. Jednocześnie w przypadku opisu miejsca badani mieli mniejsze trudności ze wskazaniem tematu wypowiedzi, dokonaniem generalizacji niż w przypadku opisu osób oraz opisu sytuacji.
EN
The paper presents difficulties in linguistic communication in Alzheimer’s patients (in the moderate stage dementia) on the basis of empirical studies concerning description as a form of spoken utterance, conducted in a 60-person group as part of the research project ‘Narrative and Its Disorders in the Course of Alzheimer’s Disease. The Scale of Narrative Skills as a Diagnostic Technique in Alzheimer’s Dementia’ (project manager: Dr Aneta Domagała; the 39th Competition of Ministry of Science and Higher Education for research projects NN104 155339). In relation to the findings presented in the comprehensive monograph on the problems of narrative (Domagała, 2015), the present paper compares the abilities of patients with regard to different kinds of description (of persons, interiors, situations) from the angle of the macro- and superstructure of text. From the superstructural perspective the greatest difficulties were shown in the case of describing a place. At the same time, when describing a place the subjects had lesser difficulties with indicating the theme of an utterance and making generalizations than in the case of descriptions of persons and descriptions of situations.
Journal
Year
Volume
47
Issue
1
Pages
129-144
Physical description
Dates
published
2020-06-28
Contributors
  • Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Zakład Logopedii i Językoznawstwa Stosowanego
References
  • Arkin S., Mahendra N., 2001, Discourse analysis of Alzheimer,s patients before and after intervention: Methodology and outcomes, “Aphasiology” 15, 6, s. 533–569.
  • Carrilloa M.C., Deanb R.A., Nicolasc F., David S. Millerd D.S., Bermane R., 2013, Revisiting the framework of the National Institute on Aging-Alzheimer’s Association diagnostic criteria, Alzheimer’s & Dementia, 9, s. 594–601.
  • Domagała A., 2014/2015, Powtórzenia w wypowiedziach determinowanych gatunkowo u pacjentów z otępieniem alzheimerowskim, „Logopedia”, 43/44, s. 335–345 [w wersji anglojęzycznej: Domagała A., 2014/2015, Repetitions in Genre-Determined Utterances in Patients with Alzheimer’s Dementia, „Logopedia”, 43/44, s. 291–301; www.logopedia. umcs.pl].
  • Domagała A., 2015, Narracja i jej zaburzenia w otępieniu alzheimerowskim, Lublin.
  • Domagała A., Zaburzenia sprawności monologowych w chorobie Alzheimera. Charakterystyka na materiale języka polskiego, [w:] A. Domagała, E. Sitek, Choroba Alzheimera. Zaburzenia komunikacji językowej, Gdańsk (w druku).
  • Domagała A., Sitek E., Choroba Alzheimera w świetle aktualnych kryteriów diagnostycznych, [w:] A. Domagała, E. Sitek, Choroba Alzheimera. Zaburzenia komunikacji językowej, Gdańsk (w druku).
  • Dubois B., Hampel H., Feldman H. H., Scheltens P., Aisen P., Andrieu S., Bakardjian H., Benali H., Bertram L., Blennow K., Broich K., Cavedo E., Crutch S., Dartigues J.F., Duyckaerts C., Epelbaum S., Frisoni G.B., Gauthier S., Genthon R., Gouw A.A., Habert M.O., Holtzman D.M., Kivipelto M., Lista S., Molinuevo J.L., O’Bryant S.E., Rabinovici G.D., Rowe C., Salloway S., Schneider L.S., Sperling R., Teichmann M., Carrillo M.C., Cummings J., Jack C.R. Jr., 2016, Preclinical Alzheimer’s disease: Definition, natural history, and diagnostic criteria. Alzheimer’s & Dementia, 12, s. 292–323.
  • Dubois B., Feldman H.H., Jacova C., DeKosky S.T., Barberger-Gateau P., Cummings J., Delacourte A., Galasko D., Gauthier S., Jicha G., Meguro K., O’Brien J., Pasquier F., Robert P., Rossor M., Salloway S., Stern Y., Visser P.J., Scheltens P., 2007, Research criteria for the diagnosis of Alzheimer’s disease: revising the NINCDS–ADRDA criteria. Lancet Neurology, 6, s. 734–46.
  • Dubois B., Feldman H.H., Jacova C., Hampel H., Molinuevo J. L., Blennow K., DeKosky S.T., Gauthier S., Selkoe D., Bateman R., Cappa S., Crutch S., Engelborghs S., Frisoni G.B., Fox N. C., Galasko D., Habert M.O., Jicha G.A., Nordberg A., Pasquier F., Rabinovici G., Robert P., Rowe C., Salloway S., Sarazin M., Epelbaum S., de Souza L.C., Vellas B., Visser P.J., Schneider L., Stern Y., Scheltens P., Cummings J.L., 2014, Advancing research diagnostic criteria for Alzheimer’s disease: the IWG-2 criteria. Lancet Neurology, 3(6), s. 614–29.
  • Fleming V.B., Harris J. L., 2008, Complex discourse production in mild cognitive impairment: Detecting subtle changes, „Aphasiology”, 22 (7–8), s. 729–740.
  • Osiejuk E., 1994, Problematyka dyskursu w neuropsychologii poznawczej, Warszawa.
  • Mackenzie C., Brady M., Norrie J., Poedjianto N., 2007, Picture description in neurologically normal adults: Concepts and topic coherence, „Aphasiology” 21, 3/4, s. 340–354.
  • McKhann G.M., Knopman D.S., Chertkow H., Hyman B.T., Jack C.R. Jr, Kawas CH., Klunk W.E., Koroshetz W.J. , Manly J.J., Mayeux R., Mohs R.C., Morris J. C., Rossor M.N., Scheltens P., Carrillo M.C., Thies B., Weintraub S., Phelps C.H., 2011, The diagnosis of dementia due to Alzheimer’s disease: recommendations from the National Institute on Aging-Alzheimer’s Association workgroups on diagnostic guidelines for Alzheimer’s disease. Alzheimer’s & Dementia, 7(3), s. 263–269.
  • Sitek E., Obraz kliniczny i diagnostyka różnicowa choroby Alzheimera o późnym i wczesnym początku, [w:] A. Domagała, E. Sitek, Choroba Alzheimera. Zaburzenia komunikacji językowej, Gdańsk (w druku).
  • Witosz B., 1997, Opis w prozie narracyjnej na tle innych odmian deskrypcji, Katowice.
  • Witosz B., 2001, Między opowiadaniem a opisem (O wykorzystaniu teorii współczesnej lingwistyki w typologii gatunków mowy), [w:] Praktyki opowiadania, red. B. Owczarek, Z. Mitosek, W. Grajewski, Kraków, s. 23–43.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-3a410e1f-3e96-48dd-bc62-6bb732d8a379
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.