2019 | 48 EN | 1 | 5-21
Article title

Neurodevelopmental Disorders. Changes in the Theoretical and Diagnostic Approach

Title variants
Languages of publication
For the sake of diagnosis and therapy, there were created medical typologies of worldwide range, among which the most recognized and commonly used are ICD (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) and DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) of which new editions are the subject of interest to the authors. This article points out the global trends and directions of changes that occur throughout the area of terminology and categorization of mental development disorders (neurodevelopmental) and associated with them Developmental Language Disorders (DLD). The work presents and refers to the proposals of changes, which are planned by WHO in the latest, eleventh edition of international classification of diseases and mental disorders ICD, that will be in force in Poland from 1 January 2022. There is also made an attempt to show how the terminology has been changing over the past 25 years and what changes are currently being made in this field; how the development of knowledge and social awareness impacted the revision of the theoretical approach and nomenclature. It was possible by the detailed analysis of the older and new editions of abovementioned ICD and DSM typologies, that is: DSM-IV from 1994 and 2000, DSM-5 (from 2013), ICD-10 (released in 1996) and ICD-11 (from 2019). In the table placed in the final part of the article (which is modified version of the table published by Jastrzębowska in 1999, supplemented with new changes proposed by WHO and the American Association of Psychiatrists) it is indicated how the theoretical approach has evolved in relation to mental disorders and behaviour, and as a consequence, how the names of speech and language development disorders created on this background have changed. This table compares the native terminology with the one that is currently in force in ICD-10, DSM-IV and DSM-5, and it refers to the names of categories and clinical units distinguished in the new, eleventh edition of ICD. In order to make comparison and accurately evaluate the described phenomena, this collation has been complemented with a detailed description of diagnostic criteria proposed in ICD-11 and DSM-5.
Physical description
  • Linguistic Institute, University of Opole
  • American Psychiatric Association, 1994, Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.), Washington, DC.
  • American Psychiatric Association, 2013, Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.), Washington, DC.
  • Banach E., Cybulski M., Krajewska-Kułak E., 2015, Profilaktyka wad wymowy u dzieci do siódmego roku życia, „Hygeia Public Health”, 50(4): 566–571.
  • Bee H., 2004, Psychologia rozwoju człowieka, Zysk i S-ka, Poznań.
  • Dżaluk E., 2019, Zaburzenia językowe w świetle obowiązujących klasyfikacji międzynarodowych DSM i ICD, (unpublished graduate work). Postgraduate Studies in Speech Therapy, University of Opole.
  • Filip A., Skoczek A., 2016, Specyficzne zaburzenia rozwoju mowy i języka u dzieci – krótki przegląd problematyki terminologicznej, badawczej, diagnostycznej i terapeutycznej, „Forum Logopedyczne”, 24: 11–31.
  • Gałecki P., Święcicki Ł., 2015, Kryteria diagnostyczne DSM-5. Desk Reference, Edra Urban & Partner, Wrocław.
  • Gałkowski T., Jastrzębowska G. (red.), 1999, Logopedia. Pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki, t. 2: Zaburzenia komunikacji językowej u dzieci i osób dorosłych, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, Wyd. UO, Opole.
  • Grabias S., 1991, Logopedia, jej przedmiot i stopień zaawansowania refleksji meta naukowej, [in:] Przedmiot logopedii, red. S. Grabias, Wyd. UMCS, Lublin, 26–48.
  • Grabias S., 1997, Mowa i jej zaburzenia, „Audiofonologia”, 10: 9–36.
  • Jastrzębowska G., 1999, Zaburzenia komunikacji językowej u dzieci w świetle kategoryzacji międzynarodowych (ICD-10 i DSM-IV), [in:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki red. T. Gałkowski & G. Jastrzębowska, Wyd. UO, Opole, 352–365.
  • Jastrzębowska G., 2003, [in:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki, t. 2: Zaburzenia komunikacji językowej u dzieci i osób dorosłych, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, Wyd. UO, Opole, pp. 66–79.
  • Jastrzębowska G., 2005, Zaburzenia rozwoju mowy i języka – terminologia i kategoryzacje stosowane w krajach zachodnich, [in:] Podstawy neurologopedii. Podręcznik akademicki, red. T. Gałkowski, E. Szeląg, G. Jastrzębowska, Wyd. UO, Opole, 343–359.
  • Jastrzębowska G., 2013, Kilka refleksji o polskiej terminologii logopedycznej, [in:] Język. Człowiek. Społeczeństwo, red. J. Panasiuk, T. Woźniak, Wyd. UMCS, Lublin, 377–394.
  • Jastrzębowska G., 2016, Co utrudnia opis logopedycznych zjawisk? Od głuchoniemoty, afazji wrodzonej alalii do specyficznego zaburzenia językowego (SLI), „Stylistyka”, XXV: 543–554.
  • Jastrzębowska G., 2017, SLI – ujęcia teoretyczne, historia i kierunki badań, [in:] Neuropsychologia, neurologopedia i neurolingwistyka: in honorem Maria Pąchalska, red. G. Jastrzębowska, J. Góral-Półrola, A. Kozołub, Wyd. UO, Opole.
  • Kenney M.K., Kogan M.D., 2011, Special needs children with speech and hearing difficulties: prevalence and unmet needs, “Academic Pediatrics”, 11(2): 152–160.
  • Kitlińska-Król M., 2011, Opieka logopedyczna nad mową dziecka, Wyd. WSB, Dąbrowa Górnicza, 11–23.
  • Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta, 1998, Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Badawcze kryteria diagnostyczne, Wyd. Vesalius, Kraków–Warszawa.
  • Nowe ICD 11 (w przygotowaniu, niezatwierdzone) proponuje inną klasyfikację spektrum autyzmu, (n.d.), (access: 11.04.2019).
  • Pużyński S., Wciórka J. (red.), 2000, Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne, Wyd. Vesalius, Kraków–Warszawa.
  • Pużyński S., 2007, Choroba psychiczna – problemy z definicją oraz miejscem w diagnostyce i regulacjach prawnych, „Psychiatria Polska”, XLI(3), 299–308.
  • Statistics on Voice, Speech, and Language, (access: 11.04.2019).
  • Wciórka J., 2008, Kryteria diagnostyczne według DSM-IV-TR, Wyd. Urban & Partner, Wrocław.
  • WHO wprowadza nową klasyfikację chorób ICD 11, (n.d.),,who-wprowadza-nowa-klasyfikacje-chorob-icd-11 (access: 11.04.2019).
  • World Health Organization, 2018, International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems (11th rev.), (access: 11.04.2019).
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.