PL EN


2020 | 112 Polski dokument, polska animacja | 6-22
Article title

Jak datować początek polskiej animacji? Śledztwo filmoznawcze

Title variants
EN
When Does Polish Animation Begin? A Filmological Investigation
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł nawiązuje do obchodów 55-, 60- i 70-lecia polskiej animacji, organizowanych w latach 2004, 2007 i 2017. Autor stara się odpowiedzieć na podstawowe pytania: kiedy właściwie zaczyna się historia polskiej animacji? Dlaczego w refleksji historycznej pomija się okres przedwojenny? W tym celu omawia dziesięć najpopularniejszych kryteriów, którymi posługują się historycy kina na całym świecie, opisując genezę animacji w swoich krajach. Wszystkie kryteria zostają dopasowane do polskich warunków kulturowych i produkcyjnych, a także zestawione z filmami zrealizowanymi w latach 1917-1957. W efekcie autor proponuje rewizję jubileuszy organizowanych od 2004 r. Jednocześnie stara się zrozumieć racje tych historyków, którzy twierdzą, że początek polskiej animacji stanowi premiera lalkowego filmu Za króla Krakusa Zenona Wasilewskiego z 1947 r.
EN
The paper refers to the 55th, 60th and 70th anniversaries of Polish animation, celebrated in 2004, 2007, and 2017, respectively. The author tries to answer the essential questions: When did Polish animation actually begin? Why is the pre-war period omitted in historical reflection? He discusses ten most common criteria used by historians of animated cinema around the world to describe the origins of animation in their countries. All criteria are adapted to Polish conditions and applied to films produced from 1917 to 1957. As a result, the author proposes a revision of the jubilees organized since 2004. At the same time, he attempts to understand the arguments of those film historians who say that the beginning of the Polish animation is, after all, marked by the 1947 premiere of Zenon Wasilewski’s puppet film Za króla Krakusa (King Krakus).
Contributors
  • Uniwersytet Gdański
References
  • (c). [Cękalski, E.] (1934). Radosna godzina Mickey Mouse. Pion, (37), s. 8.
  • (p). [Pitera, Z.] (1946). Pierwsze kroki…. Film, (6), s. 5.
  • [b. a.] (1931). Wkraczamy na nowe tory! Oto pierwszy polski film makietowy. Kino, (36), s. 10.
  • [b. a.] (1932). Polski film propagandowy w Czechosłowacji. Kino, (8), s. 10.
  • [b. a.] (1934). Polskie filmy rysunkowe z roku 1918! Rozmowa ze Stanisławem Dobrzyńskim, pionierem polskiego filmu rysunkowego. Wiadomości Filmowe, (23), s. 7.
  • [b. a.] (1948). Pierwszy polski film rysunkowy w 34. programie aktualności. Robotnik, 182.
  • Albrecht, S. (1949). Walka o film. Kuźnica, (49), s. 3.
  • Bendazzi, G. (1994). Cartoons: One Hundred Years of Cinema Animation (tłum. A. Taraboletti-Segre). Bloomington: Indiana UP.
  • Beta (1938). W sprawie filmu rysunkowego. Gazeta Polska, (77), s. 13.
  • Cook, M. (2018). Early British Animation: From Page and Stage to Cinema Screens. New York – London: Palgrave Macmillan.
  • Crafton, D. (1990). Emile Cohl, Caricature, and Film. Princeton: Princeton UP.
  • Crafton, D. (2011). The Veiled Genealogies of Animation and Cinema. Animation, 6 (2), ss. 93-110. https://doi.org/10.1177/1746847711404979
  • Czermiński, A. (1938). Zapomniana „Calinka”. Czas, (24), s. 7.
  • Deriabin, A. (2001). Wiertow i animacija. Roman kotorowo nie było. Kinowiedczeskije zapiski, 52. www.kinozapiski.ru/ru/article/sendvalues/809/
  • Felix, S. (1937). Na moim ekranie. Film, 28 (1), s. 1.
  • Gaudreault, A., Marion, P. (2005). A Medium is Always Born Twice…. Early Popular Visual Culture, 3 (1), ss. 3-15. https://doi.org/10.1080/17460650500056964
  • Gauthier, P. (2011). A Trick Question: Are Early Animated Drawings a Film Genre or a Special Effect?. Animation, 6 (2), ss. 163-175. https://doi.org/10.1177/1746847711407624
  • Giżycki, M. (2008). Przed 1945. Prekursorzy i pionierzy. W: M. Giżycki, B. Zmudziński (red.), Polski film animowany. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Audiowizualne.
  • Irzykowski, K. (1924). Dziesiąta Muza. Zagadnienia estetyczne kina. Kraków: Krakowska Spółka Wydawnicza.
  • Irzykowski, K. (1925). Kurier kinowy. Wiadomości Literackie, (15), s. 5.
  • Kohl, D. (1939). Nowy film kukiełkowy. Wiadomości Filmowe, (15), s. 9.
  • Kossakowski, A. (1975). Polski film animowany 1945-1974. Wrocław: Ossolineum.
  • Lenica, J. (1960). Duch w lampie. Projekt, 4.
  • Moen, K. (2015). Imagination and Natural Movement: The Bray Studios and the “Invention” of Animated Film. Film History, 27 (4), ss. 130-150. https://doi.org/10.2979/filmhistory.27.4.130
  • Pointer, R. (2017). The Art and Inventions of Max Fleischer: American Animation Pioneer. Jefferson: McFarland & Co.
  • P-ski, T. (1934). „Na fali wspomnień” w kinie „Casino”. Nowiny Codzienne, (231), s. 2.
  • Radzimiński, J. (1934). Lwowscy filmowcy przy pracy. Światowid, (9), s. 17.
  • Robinson, D. (2009). Alexander Shiryaev: Dance to Film. Film History, 21 (4), ss. 301-310.
  • Russett, R., Starr, C. (1975). Experimental Animation: An Illustrated Anthology. New York: Van Nostrand Reinhold.
  • Scrimitore, R. (2013). Le origini dell’animazione italiana. La storia, gli autori e i film animati in Italia 1911-1949. Latina: Tunué.
  • Sitkiewicz, P. (2011). Polska szkoła animacji. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
  • Starewicz, W. (1984). Plastyka ożywiona (La Plastique Animée) (tłum. W. Jewsiewicki). Film na Świecie, (307-308), ss. 27-28.
  • Strøm, G. (1999). Caricatures, Cartoons and Advertisements: The Pioneers of Nordic Animated Film. W: J. Fulerton, J. Olsson (red.), Nordic Explorations: Film before 1930. John Libbey.
  • Strusková, E. (2013). The Dodals: Pioneers of Czech Animated Film (tłum. L. Vidmar). Prague: NFA.
  • Tsivian, Y. (1995). The Case of the Bioscope Beetle: Starewicz's Answer to Genetics. Discourse, 17 (3), ss. 119-125.
  • ty. (1946). Dziewięć godzin przed ekranem. Express Wieczorny, (127), s. 3.
  • Vries, T. de, Mul, A. (2009). “They Thought it was a Marvel”: Arthur Melbourne-Cooper (1874-1961). Pioneer of Puppet Animation. Amsterdam: Amsterdam UP.
  • Wyszomirski, J. (1934). Człowiek, który ożywia lalki. Naokoło Świata, 44.
  • Z. P. [Pitera, Z.] (1946). W królestwie dwóch Guliwerów. Film, (1), s. 7.
  • zg. (1948). „Moja miła”. Film radziecki. Dziennik Bałtycki, (213), s. 4.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-3b4eee2d-f3ea-45d6-b662-5bc401d0773d
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.