PL EN


2017 | 3(19) | 9-28
Article title

Administracyjnoprawny obowiązek szczepienia dzieci a zgoda przedstawiciela ustawowego na badania kwalifikacyjne

Authors
Selected contents from this journal
Title variants
EN
Mandatory child vaccination and the consent of a statutory representative for the performance of a qualifying medical examination
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Tekst obejmuje analizę sytuacji rodziców (przedstawicieli ustawowych), którzy mają prawny obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Główny nurt rozważań sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, jak traktować stanowisko rodziców (przedstawicieli ustawowych), którzy powołując się na zasadę autonomii i uprawnienie wynikające z władzy rodzicielskiej, w szczególności obowiązek pieczy nad osobą małoletniego i jego reprezentację, nie podejmują działań zmierzających do realizacji obowiązku nałożonego przez prawo. Rodzice powołują się w tym zakresie na zasadę dobra dziecka, argumentując, że dokonanie szczepienia istotnie godzi w uznane przez nich wartości, takie jak autonomia, wolność podejmowania decyzji odnośnie do sytuacji faktycznej i prawnej dziecka czy wreszcie jego dobro. Autorka zwraca uwagę na problem autonomii przedstawicieli ustawowych oraz na realizację zasady dobra dziecka. Rodzice często przywołują argument, że szczepionka jest szkodliwa dla dziecka i że „niewyrażenie” przez nich zgody na przeprowadzenie szczepienia jest realizacją zasady dobra dziecka. Przedmiotem analiz jest także ocena charakteru prawnego odmowy poddania szczepieniu dziecka ze strony przedstawiciela ustawowego. Autorka podejmuje rozważania w kontekście nieprecyzyjnych postanowień ustawowych i ich wzajemnej relacji. Ma to znaczenie zwłaszcza w kontekście styku aktów prawnych z dwóch różnych gałęzi prawa: prawa administracyjnego i prawa cywilnego, w szczególności zaś prawa rodzinnego. W artykule podjęta zostaje próba wyjaśnienia wątpliwości sprowadzającej się do tego, czy mimo nałożenia na jednostki obowiązku, którego wykonanie zostało zagrożone karą administracyjną, przedstawicielom ustawowym przysługuje, na zasadach ogólnych, uprawnienie do wyrażenia zgody na szczepienie ich dzieci bądź do decydowania na którymś z etapów tej procedury.
EN
The article focuses on the analysis of the parent situation (or statutory representatives) who are under legal requirement to subject their children to preventive vaccination. The main deliberations focus on answering the question of how the parents’ (or statutory representatives’) position should be treated if they, relying on the principle of autonomy and their parental rights, and pointing to their duty to exercise care of a minor and to represent a minor child, fail to take any action intended to implement the obligation imposed by law. Parents refer to the principle of child’s welfare and argue that vaccination constitutes an essential threat to the values they recognise, such as autonomy, freedom to make decisions regarding the actual situation and legal position of a child, or the child’s welfare. The issue of parents’ autonomy and implementation of child’s welfare is raised. Parents often bring up an argument of the harmful effects of vaccination and claim that by refusing to agree to vaccination they exercise the principle of child’s welfare. The legal character of the refusal to consent to child vaccination is also analysed. Here, deliberations are set in the context of imprecisely formulated statutory provisions and their mutual relations, especially in the context of the meeting of acts from two branches of law: administrative and civil, and within the latter family law in particular. An attempt has been made to explain doubts whether despite the mandatory requirement and resulting from it obligation threatened with an administrative fine statutory representatives still have a right to express or not consent for vaccination of their children or to decide about at any stage of the procedure.
Year
Issue
Pages
9-28
Physical description
Contributors
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
References
  • Boratyńska M., Szczepienia ochronne małoletnich a wykonywanie władzy rodzicielskiej. Uwagi na tle wyroku NSA, „Prawo i Medycyna” 2013, nr 3–4.
  • Bujny J., Prawa pacjenta między autonomią a paternalizmem, Warszawa 2007.
  • Czarkowski M., Różyńska J., Świadoma zgoda na udział w eksperymencie medycznym. Poradnik dla badacza, Warszawa 2008.
  • Dobrzańska A., Dzieci mają prawo do zdrowia, „Medycyna Praktyczna. Szczepienia” 2012, nr 2.
  • Dolecki H., Art. 109, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. H. Doleckiego, T. Sokołowskiego, s. 724 i n.
  • Dudzińska A., Zgoda na działanie medyczne, „Państwo i Prawo” 2009, z. 11.
  • Filc-Redlińska I., Szczepionki. Nie daj się zwariować, Kraków 2016.
  • Haberko J., Analiza prawna i postulaty zmiany Formularzy świadomej zgody pacjentki na leczenie operacyjne, „Prawo i Medycyna” 2006, nr 24.
  • Haberko J., Cywilnoprawna ochrona dziecka poczętego a stosowanie procedur medycznych, Warszawa 2010.
  • Haberko J., O potrzebie formalnego wyodrębnienia medycyny podróży, „Hygeia Public Health” 2013, nr 48(3).
  • Haberko J., Sprzeciwy pro futuro. Problemy stosowania prawa ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji przymusowych, w: Praktyczne problemy prawa medycznego, pod red. M. Urbaniak, Poznań 2015.
  • Ignatowicz J., Art. 95, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2012.
  • Janik M., Policja sanitarna, Warszawa 2012, wersja LEX/el.
  • Jaworska I., Odmowa zaszczepienia dziecka i jej konsekwencje prawne, „Przegląd Prawa Publicznego” 2017, nr 3.
  • Kosonoga-Zygmunt J., Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. V KK 306/15, „Prokuratura i Prawo” 2016, nr 11.
  • Łączkowska M., Czy istnieje prawo do „posiadania” dziecka?, w: Prawne, medyczne i psychologiczne aspekty wspomaganej prokreacji, pod red. J. Haberko, M. Łączkowskiej, Poznań 2005.
  • Łuków P., Miejsce uświadomionej zgody na postępowanie medyczne w kulturze społeczeństwa demokratycznego, w: Wybrane aspekty praw człowieka a bioetyka, pod red. A. Białek, M. Wróblewskiego, Warszawa 2016.
  • Mikos M., Dokumentacja medyczna w zakresie szczepień ochronnych, w: Dokumentacja medyczna, pod red. P. Pochopnia, Warszawa 2012.
  • Nesterowicz M., Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 2/07 – obowiązek udzielenia pacjentowi informacji a brak konieczności wskazania wszystkich możliwych skutków zabiegu, w: idem, Prawo medyczne. Komentarze i glosy do orzeczeń sądowych, Warszawa 2017.
  • Nesterowicz M., Prawo medyczne, Toruń 2016.
  • Ogiegło L., Art. 2, w: Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Komentarz, pod red. L. Ogiegły, Warszawa 2010.
  • Smyczyński T., Aksjologiczne i prawne podstawy dopuszczalności wspomaganej prokreacji ludzkiej, w: Prawne, medyczne i psychologiczne aspekty wspomaganej prokreacji, pod red. J. Haberko, M. Łączkowskiej, Poznań 2005.
  • Sokołowski T., Art. 95, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. H. Doleckiego, T. Sokołowskiego, Warszawa 2013.
  • Sokołowski T., Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Poznań 2008.
  • Sokołowski T., Problematyka AIDS w świetle prawa rodzinnego, Poznań 2000.
  • Sokołowski T., Władza rodzicielska nad dorastającym dzieckiem, Poznań 1987.
  • Sroka T., Informacja o możliwych metodach diagnostyki i terapii jako przesłanka skuteczności zgody pacjenta na udzielenie świadczenia zdrowotnego, w: Wybrane aspekty praw człowieka a bioetyka, pod red. A. Białek, M. Wróblewskiego, Warszawa 2016.
  • Stojanowska W., Rozwód a dobro dziecka, Warszawa 1979.
  • Świderska M., Zgoda pacjenta na zabieg medyczny, Toruń 2007.
  • Zajdel J., Prawo w medycynie, Łódź 2006, passim; J. Sawicki, Przymus leczenia, eksperyment, udzielanie pomocy i przeszczep w świetle prawa, Warszawa 1966.
Notes
PL
I. Artykuły
EN
I. Papers
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-3eacba0b-05bc-4f47-9a47-4147f3c08dad
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.