PL EN


Journal
2016 | 3(138) | 7–21
Article title

Postawy uczniów szkół ponadgimnazjalnych wobec przeszłości i historii Polski XX w.

Title variants
EN
Attitudes of students towards the past and Polish history of the 20th century
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule przedstawiono propozycję dwóch socjologicznych modeli badań problematyki postaw wobec historii i przeszłości wraz ze skrótowym omówieniem wyników badania ankietowego przeprowadzonego na ogólnopolskiej próbie reprezentatywnej 3744 uczniów drugich klas szkół ponadgimnazjalnych (76 liceów, 65 techników i 28 zasadniczych szkół zawodowych) w 2015 r. Zastosowano dwa rodzaje warstwowania: ze względu na typ szkoły oraz wielkość miejscowości. Operat losowania został opracowany na podstawie bazy danych pochodzącej z Systemu Informacji Oświatowej. Z operatu wyłączono szkoły specjalne oraz szkoły liczące mniej niż 10 uczniów. Pierwszy model został opracowany na podstawie koncepcji funkcjonalności (żywotności) pamięci zbiorowej. W jego ramach zaproponowano typologię postaw, która popiera się na doświadczaniu historii w życiu codziennym. Wyróżniono postawy: antykwaryczną, historyczną i monumentalną (uzupełnioną o wymiar rodzinny, lokalny oraz narodowy). Drugi model opiera się na strukturalnej definicji postaw, rozpowszechnionej w Polsce przez Stefana Nowaka, w ramach której wyróżnia się trzy komponenty: afektywny, poznawczy, behawioralny.
EN
This article presents two models for conducting sociological research on attitudes towards history, with a brief discussion on the results of a survey conducted in 2015 on a sample of 3744 students of upper secondary schools. The first model is based on the concept of collective memory, its functionality and viability. It relates to a typology of attitudes based on the experience of history in everyday life (the so-called antiquary, historical and monumental dimensions). This typology is enriched with the idea of family, local and national levels. The second model is the structural definition of attitudes, popularized in Poland by Stefan Nowak, founded on three components of attitudes (affective, cognitive and behavioral).
Journal
Year
Volume
Pages
7–21
Physical description
Dates
published
2016-09-30
Contributors
  • Instytut Socjologii, Uniwersytet Rzeszowski
  • Instytut Socjologii, Uniwersytet Rzeszowski
References
  • Assmann, J. (2008). Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Halbwachs, M. (1969). Społeczne ramy pamięci. Przeł. M. Król. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Halbwachs, M. (1997). La mémoire collective. Paris: Albin Michel.
  • Julkowska, V. (2014). Świadomość historyczna. W: M. Saryusz-Wolska i R. Traba (red.), Modi memoranda. Leksykon kultury pamięci (s. 478–483). Warszawa: Scholar.
  • Korzeniewski, B. (2010). Transformacja pamięci. Przewartościowania w pamięci przeszłości a wybrane aspekty funkcjonowania dyskursu publicznego o przeszłości w Polsce po 1989 roku. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
  • Kula, M. (2004). Krótki raport o użytkowaniu historii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Kula, M. (2008). O co chodzi w historii? Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Kwiatkowski, P. T. (2008). Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji. Warszawa: Scholar.
  • Kwiatkowski, P. T. (2010). II wojna światowa jako doświadczenie narodowe. W: P. T. Kwiatkowski, L. M. Nijakowski, B. Szacka i A. Szpociński (red.), Między codziennością a wielką historią. Druga wojna światowa w pamięci zbiorowej społeczeństwa polskiego (s. 133 – 199). Gdańsk–Warszawa: Muzeum II Wojny Światowej, Scholar.
  • Kwiatkowski, P. T., Nijakowski, L. M., Szacka, B. i Szpociński, A. (2010). Między codziennością a wielką historią. Druga wojna światowa w pamięci zbiorowej społeczeństwa polskiego. Gdańsk–Warszawa: Muzeum II Wojny Światowej, Scholar.
  • Malicki, K. (2012a). Pamięć przeszłości pokolenia transformacji. Warszawa: Scholar.
  • Malicki, K. (2012b). Polacy i ich pamięć przeszłości. Studium socjologiczne pamięci zbiorowej na przykładzie regionu podkarpackiego. Kraków: Nomos.
  • Malicki, K. i Piróg, K. (w druku). Postawy młodzieży ponadgimnazjalnej wobec przeszłości i historii Polski XX wieku. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.
  • Nora, P. (2002). Entre mémoire et histoire. La problématique des lieux. W: P. Nora (red.), Les lieux de mémoire (t. 1, s. 23–43). Paris: Gallimard.
  • Nowak, S. (1973). Pojęcie postawy w teoriach i stosowanych badaniach społecznych. W: S. Nowak (red.), Teorie postaw (s. 17–87). Warszawa: PWN.
  • Szacka, B. (2006). Czas przeszły, pamięć, mit. Warszawa: Scholar.
  • Szpociński, A. (2006). Formy przeszłości a komunikacja społeczna. W: A. Szpociński i P. T. Kwiatkowski, Przeszłość jako przedmiot przekazu (s. 7 – 66). Warszawa: Scholar.
  • Szymczyk, J. (2005). W świecie ludzkich kreacji. Lublin: Wydawnictwo KUL.
  • Topolski, J. (1981). O pojęciu świadomości historycznej. W: J. Topolski (red.), Świadomość historyczna Polaków. Problemy i metody badawcze (s. 11–33). Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.
  • Turowski J. (2001). Socjologia. Małe struktury społeczne. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
  • Wertsch, J. V. (2002). Voices of collective remembering. Cambridge: Cambridge University Press.
Notes
http://www.edukacja.ibe.edu.pl/images/numery/2016/3-1-malicki-pirog-postawy-uczniow-wobec-przeszlosci-i-historii.pdf
Document Type
Publication order reference
Identifiers
ISSN
0239-6858
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-41d45c29-d497-4dfb-a8e3-9a5165d6ddeb
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.