PL EN


2015 | 15 | 587-608
Article title

Obraz Cerkwi unickiej w obwodzie białostockim na początku XIX wieku

Authors
Title variants
EN
A view of uniate church in the Bialystok district at the beginning of xix century
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
Uniate Church in the Republic of Poland was established as a result of the Brest Union in 1596. During the following centuries it evolved towards Latin Church. Mainly on the basis of the adopted by zamoyski synod (1720) resolutions it underwent widespread Latinizing and Polonization. It concerned the dogma, liturgy, church services, rituals, laity and clergy. The interiors of the churches were changed, iconostasis, sacrificial tables and altars equipped according to the Greek rite were removed. The main and side altars, confessionals, pulpits, organs and other Latin utensils were introduced instead. The actions of the Basilian congregation were of equal significance. As a result of those changes the Uniate Church gradually wondered off from the eastern rite bringing itselfcloser to the Latin one. The Polonization was in full swing. Old Slavonic was replaced by Polish. From that moment on this was the language of prayers, sermons, religious singing and communication with the priests. At the turn of the 18th and 19th centuries Polonization of the Unite Church was advanced. The prestige of the clergy and of the Church as an institution didn’t raise, what was expected at the moment of introducing the union, the same could be said about its economic situation. All that was leading to the fall. The situation was worsened by the fact that the church founders, most often of the different faith weren’t interested in supporting financially the churches of their serfs. The sad picture of the Uniate Church emerges from the deans’ inspections from the end of 18th and the beginning of 19th century. In the Bialystok district constituting the religious and ethnic borderland Latinizing and Polonization of the Uniate Church were the most intensive.
Year
Volume
15
Pages
587-608
Physical description
Contributors
author
References
  • Ks. Bendza M., 2003,Przyrzeczenie dane unitom, „Elpis. Czasopismo Teologiczne Katedry Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku”, Rocznik V(XVI) zeszyt 7–8 (20–21), s. 164–283.
  • Dobrowolski R., 2003,Opat supraski biskup Leon Ludwik Jaworowski, Supraśl.
  • Dobrzański Z., 1992,Prawosławni i grekokatolicy w dawnej Polsce, cz. 2, Warszawa.
  • Dylągowa H., 1996,Dzieje Unii Brzeskiej (1596–1918), Warszawa–Olsztyn.
  • Ks. Hryniewicz W., 1998,Brzeska unia kościelna jako problem ekumeniczny,[w:] Polska–Ukraina. 1000 lat sąsiedztwa, t. IV: Katolickie unie kościelne
  • w Europie Środkowej i Wschodniej. Idea a rzeczywistość, Przemyśl, s. 63–70.
  • Janocha M. ks., 2010,Niektóre aspekty ikonografii unickiej na terenie Rzeczypospolitej, [w:] Śladami unii brzeskiej, Lublin–Supraśl, s. 495–543.
  • Jemielity W., 1974,Dekanat unicki augustowski w XIX i na początku XX wieku,[w:] Materiały do dziejów społeczno-religijnych w Polsce, Lublin, s. 157–212.
  • Kołbuk W., 1998,Kościoły Wschodnie w Rzeczypospolitej około 1772 roku, Lublin.
  • Kołbuk W., 1992,Kościoły wschodnie na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej 1772–1914, Lublin.
  • Kołbuk W., 1998,Prawo patronatu w Kościele unickim w XVIII–XIX wieku. Założenia i funkcjonowanie, [w:] Słowianie Wschodni. Duchowość – Kultura– Język. Księga referatów wygłoszonych na sesji jubileuszowej z okazji siedemdziesięciolecia urodzin Profesora Ryszarda Łużnego i profesora Wiesława Witkowskiego, Kraków, s. 37–43.
  • Kułak A., 2010,Ołtarz czy ikonostas?, [w:] Śladami unii brzeskiej, Lublin–Supraśl,s. 577–586.
  • Ks. Kumor B., 1979,Kościół unicki w zaborze pruskim. Diecezja w Supraślu (1795–1807), [w:] Historia Kościoła w Polsce, t. II 1764–1945, cz. 1, 1764–1918,Poznań–Warszawa, s. 173–175.
  • Lewandowski J., 1996,Na pograniczu. Polityka władz państwowych wobec unitów Podlasia i Chełmszczyzny 1772–1875, Lublin.
  • Łatyszonek O., 1999,Białoruskie Oświecenie, „Białoruskie Zeszyty Historyczne”,nr 2, s. 35–47.
  • Maroszek J., 1996,Dziedzictwo unii kościelnej w krajobrazie kulturowym Podlasia 1596–1996, Białystok.
  • Matus I., 2010,Pounickie pozostałości w roku obrzędowym prawosławnych wsi białoruskich na północnym Podlasiu, [w:] Białorusini – Historia – Kultura, Sesja naukowa Szreniawa 22–26 czerwca 2010, Szreniawa, s. 82–88.
  • Matus I., 2006,Szkolnictwo cerkiewno-parafialne w powiecie bielskim w latach 1884–1914 na tle sytuacji oświatowej w guberni grodzieńskiej. Z dziejów oświaty ludu białoruskiego na Podlasiu, Białystok.
  • Mironowicz A., 2006,Kościół prawosławny w Polsce, Białystok.
  • Ks. Nabywaniec St., 2010,Bazylianie w archidiecezji kijowskiej i ich działalność u schyłku I Rzeczypospolitej, [w:] Śladami unii brzeskiej, Lublin–Supraśl, s. 163–177.
  • Pidłypczak-Majerowicz M., 2010,Unia brzeska w drukach bazylianów XVII–XVIII wieku, [w:] Śladami unii brzeskiej, Lublin–Supraśl, s. 81–94.
  • Radwan M., 2004,Carat wobec Kościoła greckokatolickiego w zaborze rosyjskim 1796–1839, Lublin.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.desklight-451984ce-f13d-4c69-a5ff-e509290a96c0
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.